11-05-2026 Les 52 Havo 2
Thema gezondheid
11-05-2026 Les 52 Havo 2
Thema gezondheid
Deze les
10 minuten
25 minuten
30 minuten
Voorkennis activeren: Blooket
Uitleg + korte opdracht
Numo: huiswerk afmaken + nieuwe taak
Samenstellingen en afleidingen
Samenstellingen bestaan uit twee zelfstandige naamwoorden.
Bijvoorbeeld: slaapkamer, badkamer, maneschijn, vloerkleed, etc.
Afleidingen zijn woorden waarvan níét alle delen zelfstandig kunnen voorkomen. Vaak verkleinwoorden of meervouden.
Bij samenstellingen haal je de ‘botsende’ klinkers uit elkaar met een streepje: proza-auteur, zee-eend, politie-informant.
Bij afleidingen gebruik je een trema om aan te geven bij welke klinker de nieuwe lettergreep begint: kanoën, beïnvloeden, beëindigen.
Afleidingen zijn eigenlijk woordvormingen; je vervormt het woord (denk aan: kano -> kanoën)
Samenstellingen met een tussen-s
Hoofdregel. In een samenstelling schrijf je een tussen-s als je een s-klank tussen de delen hoort.
Als je de samenstelling van dorp en huis uitspreekt, dan hoor je tussen deze delen waarschijnlijk een s-klank. Daarom schrijf je een tussen-s, dus je krijgt dorpshuis.
Voorbeelden:
eenmanszaak
levensweg
stervensbegeleiding
voorjaarscollectie
Bij deze samenstellingen is maar één vorm gebruikelijk. Zonder tussen-s zou het woord veel mensen vreemd in de oren klinken.
Opdracht: Samenstellingen en afleidingen
Maak in stilte de individuele opdracht.
Bij vragen: steek je hand op.
minute
second
Numo
Huiswerk woensdag 13 mei:
Numo taak Engelse en Franse leenwoorden
Zorg dat je deze taak vóór de les af hebt.
Als je klaar bent: taak Samenstellingen maken.
minute
second