A een liberaal parlement
A Een liberaal parlement
Vanaf 1848 is Nederland een parlementaire democratie
Nederland is dan nog geen echte democratie door censuskiesrecht
Alleen rijke mannen die bepaald bedrag belasting betaalden mochten stemmen en vrouwen nog niet
--> Hierdoor waren er voornamelijk liberale regeringen.
A een liberaal parlement
3 politieke groepen tussen 1850 en 1900:
liberalen
socialisten
confessionelen
B Sociale kwestie en schoolstrijd
Vanaf 1860 kreeg Nederland te maken met de gevolgen van de industriële revolutie
veranderende woonomstandigheden --> verstedelijking
slechte werkomstandigheden
==> sociale kwestie
Rond 1860 weinig sociale wetten
==> Dit zijn wetten die mensen beschermen tegen de gevolgen van armoede, ziekte, ouderdom en werkeloosheid
B Sociale kwestie en schoolstrijd
De politieke groepen dachten verschillend over de sociale kwestie:
Socialisten wilden dat de overheid arbeiders beschermde met sociale wetten.
Liberalen wilden zo weinig mogelijk regels voor de economie.
Confessionelen vonden armenzorg vooral een taak van de kerk. Zij zagen armoede en rijkdom als iets wat door God werd bepaald.
B Sociale kwestie en schoolstrijd
In de 19e eeuw waren er twee soorten onderwijs:
Openbaar onderwijs: onderwijs zonder een bepaalde godsdienst.
Bijzonder onderwijs: protestantse en katholieke scholen waar leerlingen les kregen vanuit hun geloof.
De overheid betaalde alleen het openbaar onderwijs. De confessionelen vonden dat de overheid ook het bijzonder onderwijs moest betalen.
De liberalen waren het daar niet mee eens. Zij vonden dat de overheid niet verantwoordelijk was voor godsdienstlessen.
Deze politieke ruzie over de betaling van het bijzonder onderwijs noemen we de schoolstrijd.
C Stromingen organiseren zich
Tweede helft 19de eeuw --> opkomst emancipatiebewegingen:
Arbeidersbewegingen
Confessionelen (katholieke en protestantse) bewegingen
Politieke partijen
De protestanten richtten als eerste eigen organisaties op, zoals scholen, ziekenhuizen, verenigingen en politieke partijen. Daarna deden de katholieken en socialisten hetzelfde.
Iedere groep had eigen doelen:
Protestanten wilden hun geloof en hun volgelingen beschermen.
Katholieken wilden niet langer vanwege hun geloof worden achtergesteld.
Socialisten wilden kiesrecht en sociale wetten voor arbeiders.
Liberalen kwamen vooral op voor de rijkere burgers.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd