2.3 Beelden maken met lenzen( 23-09-2025)

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 3

Leerdoelen

• Je kunt kenmerken van positieve en negatieve lenzen benoemen. 
• Je kunt positieve en negatieve lenzen onderscheiden. 
• Je kunt onderscheid maken tussen een reëel beeld en een virtueel beeld. 
• Je kunt een beeld construeren, dat gevormd wordt door een positieve lens.
• Je kunt voorwerpsafstand en beeldafstand van een positieve lens beschrijven. 

Lenzen

voorbeelden:

bril, in fototoestel, vergrootglas

lens in oog, lens op oog.

Schijfje doorzichtig glas of kunststof. 

Lenzen kunnen licht breken. 

Soorten lenzen

Positieve lens

Een positieve (bolle) lens:

- vergroot 

- midden dikker dan de rand

- convergerende werking

- hoe boller de lens, des te 

   sterker (vergroot en

  convergeert meer) de lens.

5.3 "beelden maken met een lens"

verschil in sterkte bolle lenzen

Brandpunt = waar de lichtstralen samen komen = F

brandpuntsafstand = f

Bolle lens (positief):

Convergerend

Lichtstralen komen samen in het brandpunt.

De afstand van het brandpunt tot het midden van de lens heet brandpuntsafstand.

Holle lens (negatief):

Divergerend

Lichtstralen gaan uit elkaar.

De lichtstraal door het midden gaan rechtdoor.

brandpuntsafstand

• Hoofdas = de lijn door twee brandpunten

• Optische midden (O) = Het punt midden tussen de brandpunten.

• Brandpunt = Het snijpunt van de stralen. 

• Brandpuntsafstand (f) = de afstand van een brandpunt tot het optische midden van een lens. 

Lenzen

Holle lens:

• negatieve lens
• divergerende werking (lichtstralen worden uit elkaar                         gebogen
• hoe sterker de lens, hoe verder de lichtstralen uit elkaar                  gebogen worden

Oefenen met tekenen van een beeld gemaakt met een positieve lens

Oefenen met tekenen van een beeld gemaakt met een positieve lens

Tekenregels:

De stralen vanaf de uiteinden van het voorwerp tekenen

1. de straal midden door de lens gaat in de zelfde richting  verder.
2. de straal loodrecht op de lens (evenwijdig aan de hoofdas)  gaat door het        brandpunt
3. de straal door het brandpunt voor de lens gaat na de lens evenwijdig aan        de hoofdas verder.
4. het beeld ontstaat daar waar de drie stralen elkaar kruisen.

Tekenen van beeld bij een positieve lens

phet.colorado.edu

Een lichtstraal door het optisch midden

Een lichtstraal evenwijdig aan de hoofdas en dan door brandpunt achter de lens

Een lichtstraal vanuit brandpunt dan achter de lens evenwijdig aan de hoofdas. 

Beeld construeren

Construeren

Met een bolle lens kun je een beeld maken van een voorwerp. 

Construeren

Veel gemaakte fout !!

Onthouden !

• Een positieve lens is een bolle lens. 
• Een negatieve lens is een holle lens. 
• De  lichtstralen uit een bolle lens komen bij elkaar in het brandpunt. 
• Het brandpunt geef je aan met de hoofdletter F. 
• De afstand van de lens tot het brandpunt is de brandpunts-afstand. 
• Hoe kleiner de brandpunts-afstand, hoe sterker de lens. 
• Een positieve lens heeft een convergerende werking ( naar elkaar toe). 
• Een negatieve lens heeft een divergerende werking (van elkaar af).

Aan de slag

Lezen en maken 5.3 in BOEK!

BLZ 36

Van wat voor type weerkaatsing is dit een voorbeeld?

1. Diffuus
2. Spiegel

Waar is het spiegelbeeld?

1. Onder het water
2. Op het water
3. Boven het water

Waar is het spiegelbeeld?

1. Voor de spiegel
2. Op de spiegel
3. Achter de spiegel

Wat weet je van de afstand tussen het spiegelbeeld en de spiegel en het afstand tussen het voorwerp en de spiegel?

1. Van spiegelbeeld is groter
2. Van voorwerp is groter
3. Even groot

waar bevindt het spiegelbeeld zich?

1. loodrecht achter de spiegel
2. in de spiegel
3. voor de spiegel
4. op de plaats van het voorwerp

Hoe heet de lijn die loodrecht op de spiegel staat?

1. De normaal
2. Hoek van inval
3. Hoek van terugkaatsing
4. geen idee

Bij terugkaatsing van een lichtstraal op een spiegel, moet je de hoek van inval en de hoek van terugkaatsing kennen.
Welke hoek in figuur 1 is de hoek van terugkaatsing?

1. hoek 1
2. hoek 2
3. hoek 3
4. hoek 4