H5 Oriëntatie en §1
De Koude Oorlog
De tijd van televisie en computer
Welkom!
2MH
H5 Oriëntatie en §1
De Koude Oorlog
De tijd van televisie en computer
Welkom!
2MH
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe Europa verdeeld raakte tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten.
Je kunt beschrijven hoe Duitsland na 1945 in tweeën verdeeld raakte.
Je kunt een gevolg noemen van de wapenwedloop en van wapenbeheersing tijdens de Koude Oorlog.
Planning
Terugblik en voorkennis
Waar gaat het hoofdstuk over?
Na WO2
Naoorlogse verhoudingen
Begin Koude Oorlog
Actueel
Huiswerk
Afsluiting
H5
Dit hoofdstuk gaat over grote veranderingen in de wereld na 1945.
De periode vanaf 1950 heet ook wel de tijd van televisie en computer
De Koude Oorlog
Koloniën worden vrij
Het Midden-Oosten
De wereld na 1989
§5, 6 en 7 zijn verdieping en oefenen
Terugblik
Stalin
Russische Revolutie
-
Wat/wie was dat ook alweer?
Wat weet jij over de Koude Oorlog?
Na 1945
Geallieerde overwinning op nazi-Duitsland
De meesten moesten proberen te overleven
Er dreigde een hongersnood
Miljoenen mensen wilden naar huis: - Overlevenden van de Duitse kampen, - Dwangarbeiders, - Vluchtelingen
Koloniën wilden na de nederlaag van Japan onafhankelijk worden
Er moest veel wederopbouw gebeuren
De Tweede Wereldoorlog was een keerpunt voor Europa
De Verenigde Staten en de Sovjet-Unie werden de machtigste landen ter wereld
Landen als Frankrijk en Groot-Brittannië juist verzwakt waren en dreigden koloniën te verliezen
Tussen de twee grootmachten ontstond wel een nieuw conflict: de Koude Oorlog.
Vooruitblik
Vooruitblik
§5.1
De Koude Oorlog begint
Tijdlijn Tweede Wereldoorlog
VS (Verenigde Staten / Amerika)
SU (Sovjet-Unie / Rusland)
VS wil niet mee doen aan de oorlog, levert wel materiaal, o.a. aan SU
Door aanval op Pearl Harbor wordt VS de Tweede Wereldoorlog ingesleept
VS begint grootschalige aanval op DU vanuit FR
SU en DU sluiten een verdrag: elkaar niet aanvallen
Duitsland valt SU aan
SU herovert terrein op DU
SU rukt verder op naar Berlijn
1939
1940
1941
1943
1944
§5.1
De Koude Oorlog begint
Februari 1945: conferentie van Jalta:
Bespreken naoorlogse verhoudingen
In alle bevrijde Europese landen democratische verkiezingen
Duitsland en Berlijn opdelen in vier zones: - VS - SU - GB - FR
Organisatie oprichten die zorgt voor vrede en veiligheid: Verenigde Naties (VN)
Verenigde Staten; Roosevelt
Verenigd Koninkrijk; Churchill
Sovjet-Unie; Stalin
§5.1
De Koude Oorlog begint
Sovjet-Unie:
dicatatuur
weinig rechten
communisme
Communistische Partij bepaalde alles in de economie
Alle bedrijven zijn eigendom van de staat
Gelijkheid
Verenigde Staten:
democratie
grondrechten
kapitalisme
rijk worden was een doel
Vrijheid
Kapitalisme
''Economisch systeem gebaseerd op vrijemarkteconomie waarbij er gestreefd wordt naar winst''
Democratie
Aantekening
Aantekening
Communisme
Planeconomie
Dictatuur met één partij
''Iedereen gelijk''
''Behalve de leider, die is iets meer gelijk''
De staat bepaald wat er geproduceerd wordt
De staat moet zorgen voor gelijkheid
Er moet veel economische vrijheid zijn
Iedereen moet evenveel geld hebben
Ondernemers bepalen wat ze produceren
Rijk worden is een belangrijk doel
Wat valt je op?
Actueel
Actueel
Huiswerk
H5 Oriëntatie
Klaar?
- Start lezen §1
- Nakijken van de Oriëntatie
5.1 De Koude Oorlog begint
De Koude Oorlog
Leerdoel
Je kunt uitleggen hoe Europa verdeeld raakte tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten.
Je kunt beschrijven hoe Duitsland na 1945 in tweeën verdeeld raakte.
Je kunt een gevolg noemen van de wapenwedloop en van wapenbeheersing tijdens de Koude Oorlog.
Planning
Terugblik en voorkennis
Oost vs West - IJzeren Gordijn
Navo vs Warschaupact
Marshallhulp
BRD en DDR | Berlijnse Muur
Wapenwedloop
Huiswerk
Afsluiting
De staat bepaald wat er geproduceerd wordt
De staat moet zorgen voor gelijkheid
Er moet veel economische vrijheid zijn
Iedereen moet evenveel geld hebben
Ondernemers bepalen wat ze produceren
Rijk worden is een belangrijk doel
§5.1
De Koude Oorlog begint
Afspraak Jalta: overal democratische regeringen
SU plaatst communistische regeringen in Oost-Europa
Gevolg: Het Oostblok en Westblok ontstaan -> Landen onder invloed SU of VS
§5.1
De Koude Oorlog begint
Reactie VS:
Uitbreiding communisme is een bedreiging
Voorkomen dat meer landen communistisch worden
Containmentpolitiek: Indammen van het communisme = Geen handel of samenwerking.
Militaire steun Deel leger VS in West-Europa
Economische steun Vanaf 1947: Marshallplan
IJzeren Gordijn: zwaarbewaakte grens met mijnenvelden, prikkeldraad en wachttorens
NAVO:
Militair bondgenootschap
VS, Canada, Nederland, Frankrijk, Engeland, West-Duitsland en andere landen in West-Europa
Als één word aangevallen; oorlog met allen
Tweedeling na 1949 definitief door oprichting NAVO en Warschaupact
Warschaupact
Als reactie eenzelfde bondgenootschap
SU, Albanië, Bulgarije, Roemenië, Hongarije, Polen, Oost-Duitsland en Tsjecho-Slowakije
NAVO
Noord-Atlantische Verdragsorganisatie
1949
Militaire samenwerking tussen westerse landen
Verenigde Staten = leider
Aantekening
Warschaupact
1955
Militaire samenwerking tussen Oostbloklanden
Sovjet-Unie = leider
In praktijk ook om in bedwang houden van lidstaten
Aantekening
Marshallhulp / Marshallplan
Amerika
Wederopbouw Europa
Geld en goederen (lening en gift)
Voorwaarden: Kapitalistisch, NIET Communistisch
1948: Nieuwe munt in West-Duits gebied
Marshallhulp / Marshallplan
Stalin verbied Oost-Europa het aan te nemen!
Ook Oost-Duitsland en Oost-Berlijn dus niet
Stalin blokkeerd toegang Berlijn -> Door vliegtuigen uit Westen bevoorraad
BRD en DDR
1949
West-Duitsland wordt BRD
Oost-Duitsland wordt DDR
Veel vluchten uit DDR
Chroesjtsjov (Stalin's opvolger) -> Berlijnse Muur
IJzeren Gordijn
Berlijnse muur
§5.1
De Koude Oorlog begint
1949: De Duitse Deling
De bezettende landen werden het niet eens
Landen gingen in bezettingszones eigen gang
West-Duitsland (BRD)
Bundesrepubliek Duitsland
Oost-Duitsland (DDR)
Duitse Democratische Republiek
Kapitalistisch
Marshallhulp
Economie herstelde snel
Democratisch
Vrij en rijk
Communistisch
Geen Marshallhulp
Zwakke economie
Communistisch
Niet vrij en arm
Vanaf 1946: IJzeren Gordijn: Zwaar bewaakte grens tussen Oost en Westblok
Wat was ook alweer een wapenwedloop?
'''Wedstrijd' tussen landen en volken om wie de meeste en beste wapens heeft''
Na WO2, waar zal het vooral om gaan?
Atoombommen
Huiswerk
H5 §1 opdracht 3 t/m 5, 7, 8, 10 t/m 13
Havo: 1, 15
+ Schriftelijk leren (opdracht 16 of eigen samenvatting)