ICF en gezondheid begrijpen

Kijken naar de totale mens

1 / 46
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 46 slides, with interactive quizzes and text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Kijken naar de totale mens

This item has no instructions

Lesdoel

Ik kan uitleggen hoe je met de ICF en de gezondheidspatronen van Gordon naar de totale mens en zijn omgeving kijkt.

This item has no instructions

Welke woorden koppel jij aan gezondheid?

Gebruik de reacties om lichamelijke, geestelijke en sociale gezondheid kort te activeren.

Gezondheid is meer dan niet ziek zijn

  • Gezondheid heeft lichamelijke, geestelijke en sociale kanten

  • In de zorg kijk je niet alleen naar een klacht of ziekte

  • Je kijkt ook naar wat iemand nog kan, voelt en nodig heeft

  • Daarom spreken we over de totale mens

Verbind met de begrippen fysieke, geestelijke en sociale gezondheid uit de startsituatie van de leerlingen.

Vormen van zorg

  • Zelfzorg: zorg die je zelf opneemt

  • Mantelzorg: hulp door familie, vrienden of bekenden

  • Professionele zorg: hulp door opgeleide zorgverleners

  • Preventie: problemen voorkomen of vroeg aanpakken

Maak duidelijk dat deze begrippen helpen om gezondheid in het dagelijks leven te herkennen, maar dat de les vooral gaat over breed kijken naar functioneren.

Waarom breed kijken?

Bij zorg en begeleiding is het een valkuil om alleen naar het zorgprobleem te kijken. Eenzelfde probleem kan voor twee mensen heel andere gevolgen hebben. Daarom bekijk je ook de persoon zelf, zijn omgeving en zijn dagelijks functioneren.

This item has no instructions

De ICF als hulpmiddel

  • ICF = International Classification of Functioning, Disability and Health

  • De ICF brengt het functioneren van de mens in kaart

  • Ze toont de samenhang tussen lichaam, activiteiten, participatie en omgeving

  • Zo zie je sneller welke hulp iemand nodig heeft

This item has no instructions

Nuttig in de zorg

  • Geeft een volledig beeld van de zorgvrager

  • Helpt bij overleg in een multidisciplinair team

  • Ondersteunt duidelijke communicatie tussen hulpverleners

Noem als voorbeelden artsen, verpleegkundigen, zorgkundigen en andere begeleiders.

Waarom kijk je in de zorg naar de totale mens?

A

Om alleen de ziekte te benoemen

B

Omdat één probleem iedereen gelijk treft

C

Omdat omgeving en functioneren meetellen

D

Om enkel professionele zorg te kiezen

Sluit aan bij slides 2-6: gezondheid is breed, en dezelfde klacht kan andere gevolgen hebben door persoon en omgeving.

Vul de kernwoorden aan

De ICF brengt het functioneren van de mens in kaart. Ze toont de samenhang tussen lichaam, activiteiten, participatie en omgeving. Zo zie je sneller welke hulp iemand nodig heeft.

functioneren
samenhang
hulp
genezing
verschil
zorgvrager
oorzaak

De ontbrekende woorden komen letterlijk of bijna letterlijk uit slide 5.

Gezondheidsgegevens ordenen

Om gegevens goed te verzamelen, is er een duidelijke indeling nodig. De gezondheidspatronen van Gordon zijn een wetenschappelijk onderbouwde classificatie die hulpverleners gebruiken om de totale gezondheid van een mens in kaart te brengen.

This item has no instructions

Wie was Gordon?

  • Gordon was een Amerikaanse professor in de verpleegkunde

  • Zij ontwierp een classificatie om gezondheid systematisch te bekijken

  • Hulpverleners verzamelen via deze patronen informatie uit een casus of situatie

Benadruk dat het niet gaat om losse feiten verzamelen, maar om gegevens gestructureerd te ordenen.

Gegevens verzamelen

  • Via observatie

  • Via gesprek met de gebruiker

  • Via gesprek met het netwerk

  • Via teamoverleg

  • Via informatie uit een casus of situatie

This item has no instructions

De 11 patronen van Gordon

  1. Gezondheidsbeleving en instandhouding

  2. Voeding en stofwisseling

  3. Uitscheiding

  4. Activiteiten

  5. Slaap en rust

  6. Waarneming en cognitie

  7. Seksualiteit en voortplanting

  8. Zelfbeleving

  9. Rol en relatie

  10. Stressverwerking

  11. Waarden en levensovertuiging

This item has no instructions

Patronen in deze opleiding

Binnen Zorg en Welzijn ligt de focus hier op:

  • Gezondheidsbeleving en instandhouding

  • Voeding en stofwisseling

  • Uitscheiding

  • Activiteiten

  • Slaap en rust

  • Waarneming en cognitie

De andere patronen worden volgens het aangeleverde materiaal in andere leerplannen opgenomen.

Koppeling met het lichaam

De gezondheidspatronen staan in relatie met het menselijk lichaam. Daarom is kennis van anatomie en fysiologie belangrijk: je moet weten uit welke delen een stelsel bestaat en welke functie dat stelsel heeft.

This item has no instructions

Waarmee verzamel je volgens Gordon gezondheidsgegevens?

A

Met gezondheidspatronen

B

Met bloedonderzoek

C

Met medicatieschema's

D

Met operatieverslagen

De foutopties zijn bewust zorggerelateerd, maar Gordon gaat hier over ordenen via patronen.

Noem 2 manieren om gegevens te verzamelen.

Verwacht elementen zoals: observatie, gesprek met gebruiker, gesprek met netwerk, teamoverleg, casus of situatie. Laat leerlingen vergelijken met de buur en verbeter klassikaal.

Het zenuwstelsel

  • Belangrijke delen: hersenen, ruggenmerg, zenuwen

  • Functie: prikkels ontvangen, verwerken en doorgeven

  • Stuurt beweging, gevoel en reacties aan

This item has no instructions

Hart en bloedvatenstelsel

  • Belangrijke delen: hart, slagaders, aders, haarvaten

  • Functie: bloed vervoeren door het lichaam

  • Zorgt voor aanvoer en afvoer van stoffen

This item has no instructions

Ademhalingsstelsel

  • Belangrijke delen: neus, keel, luchtpijp, longen

  • Functie: zuurstof opnemen en koolstofdioxide afgeven

  • Nodig om het lichaam goed te laten werken

This item has no instructions

Spijsverteringsstelsel

  • Belangrijke delen: mond, slokdarm, maag, darmen

  • Functie: voedsel verteren en voedingsstoffen opnemen

  • Levert bouwstoffen en energie

This item has no instructions

Uitscheidingsstelsel

  • Belangrijke delen: nieren, urineleiders, blaas, urinebuis

  • Functie: afvalstoffen verwijderen

  • Helpt het lichaam in evenwicht te houden

This item has no instructions

Bewegingsstelsel

  • Belangrijke delen: botten, gewrichten, spieren

  • Functie: steun geven en beweging mogelijk maken

  • Belangrijk voor houding en verplaatsing

This item has no instructions

Welk stelsel zorgt vooral voor bloedvervoer?

A

Zenuwstelsel

B

Bewegingsstelsel

C

Ademhalingsstelsel

D

Hart- en bloedvatenstelsel

Checkt de kernfunctie van één van de behandelde stelsels.

Vul de delen en functies aan

Het zenuwstelsel bestaat uit onder andere hersenen, ruggenmerg en zenuwen. Het ademhalingsstelsel helpt om zuurstof op te nemen. Het spijsverteringsstelsel verteert voedsel en neemt voedingsstoffen op.

hersenen
zuurstof
voedsel
nieren
bloed
botten
urine

Alle woorden komen uit slides 13-16 en dwingen leerlingen om delen en functies te koppelen.

Van Gordon naar ICF

De gezondheidspatronen van Gordon helpen om gegevens te verzamelen. De ICF helpt om die gegevens samen te brengen in één geheel. Zo wordt de wisselwerking tussen verschillende factoren duidelijk.

This item has no instructions

Onderdelen van de ICF

  • Gezondheidstoestand

  • Functies en anatomische eigenschappen

  • Activiteiten

  • Participatie

  • Externe factoren

  • Persoonlijke factoren

Gebruik consequent dezelfde benamingen als in het aangeleverde materiaal.

Functies en anatomische eigenschappen

Alles wat met het lichaam te maken heeft. De vraag is: werkt alles zoals het zou moeten?


Voorbeelden: misselijk, buikpijn, goed zien, genoeg kracht, snel kunnen lopen, zwakke enkels, arm gebroken.

This item has no instructions

Activiteiten

Activiteiten zijn alles wat je alleen doet.


Voorbeelden: leren, eten, slapen, wandelen, fietsen, huishouden.

Benadruk het verschil met participatie: hier gaat het niet om samen deelnemen.

Participatie

Participatie is alles wat je samen doet of waaraan je deelneemt.


Voorbeelden: anderen helpen, eten in de refter, slaapfeestje, met de klas ergens naartoe wandelen, met vrienden fietsen, volleyballen.

This item has no instructions

Persoonlijke factoren

Dit zijn persoonsgebonden eigenschappen die bij iemand horen.


Voorbeelden: leeftijd, geslacht, zelfbeeld, talenten, inzet, geloof, voedingsgewoonten, roken.

Sluit aan bij het voorbeeld uit de cursus: wat iemand belangrijk vindt of graag doet, hoort ook bij de persoon.

Externe factoren

Dit zijn factoren uit de fysieke, sociale en culturele omgeving.


Voorbeelden: waar je geboren bent, opvoeding, geloof, klasgenoten, waar je woont. Deze omgeving heeft invloed op hoe iemand functioneert.

Volg hier het aangeleverde lesmateriaal; bespreek eventueel dat leerlingen niet alles in hun omgeving zelf kiezen.

Zelfde letsel, andere gevolgen

  • Mevrouw X en mevrouw Y hebben allebei een gebroken been

  • Toch is hun situatie anders door hun woonomgeving

  • De ICF toont waarom dezelfde gezondheidstoestand niet voor iedereen dezelfde impact heeft

Gebruik het contrast uit de cursus: alleen wonen op een appartement zonder lift tegenover wonen met gezin dicht bij winkels.

Zo lees je een casus met ICF

  • Zoek eerst de gezondheidstoestand

  • Noteer daarna wat bij het lichaam hoort

  • Kijk wat iemand nog doet of net moeilijk kan

  • Bekijk ook deelname aan het sociale leven

  • Vergeet persoonlijke en externe factoren niet

Deze slide vervangt de vele oefeningen uit het bronmateriaal door een compact stappenplan voor inhoudelijk begrip.

Casus: Jamin

  • Gezondheidstoestand: astma

  • Functies en anatomische eigenschappen: veel last van ademhaling, moeite met trappen

  • Activiteiten: moeilijk meedoen met LO

  • Participatie: komt niet graag meer naar school

  • Externe factoren: pesten door klasgenoten

Je kunt ook vermelden dat spijbelen wijst op invloed op participatie en functioneren.

Casus: Louise en Yassin

  • Louise: fit, 70 jaar, graag onder de mensen, turnt, viel op haar knie, moeilijker trappen doen

  • Yassin: voetbalt graag, loopt snel, wil veel doen voor voetbal, steun van papa, schoolwerk lijdt er soms onder

  • De ICF helpt om bij beide personen sterktes én moeilijkheden te zien

Gebruik deze voorbeelden om te tonen dat de ICF niet alleen problemen noteert, maar ook mogelijkheden, motivatie en context.

Wat hoort bij participatie in de ICF?

A

Slapen

B

Buikpijn

C

Met vrienden fietsen

D

Zelfbeeld

Laat het verschil zien tussen participatie, activiteiten, functies en persoonlijke factoren.

Vul het ICF-schema aan

Bij de ICF zoek je eerst de gezondheidstoestand. Daarna kijk je naar wat bij het lichaam hoort. Je noteert ook activiteiten, participatie en omgevingsfactoren.

gezondheidstoestand
lichaam
omgeving
behandeling
ziekenhuis
gevoelens
voeding

Gebaseerd op slides 20 en 27. 'Omgevingsfactoren' wordt hier opgesplitst als omgeving + sfactoren, dus het juiste woord is 'omgeving'.

Welke sterkte zie jij bij Yassin in de casus?

Verwacht iets zoals: steun van papa, motivatie van Yassin, voetbal als participatie/activiteit, schoolwerk dat lijdt eronder. Doel is inzicht: ICF toont sterktes én moeilijkheden.

Samengevat

In de gezondheidszorg kijk je naar de totale mens. Gordon helpt om gegevens te verzamelen via gezondheidspatronen. De ICF helpt om die gegevens te ordenen en toont hoe gezondheid, lichaam, activiteiten, participatie en omgeving elkaar beïnvloeden.

This item has no instructions

Wat heb jij vandaag het best begrepen?

Laat leerlingen kort terugblikken op hun eigen leren. Geen fout antwoord.

Wat vond jij vandaag het moeilijkst?

Gebruik dit om te horen waar extra uitleg nodig is.

Welk woord onthoud jij uit deze les?

Gebruik de woordwolk als snelle afsluiter voor kernbegrippen zoals ICF, Gordon, totale mens, participatie of omgeving.

Begrippenlijst

Fysieke gezondheid - de gezondheid van het lichaam

Geestelijke gezondheid - hoe iemand zich mentaal en emotioneel voelt

Sociale gezondheid - hoe iemand omgaat met anderen en deelneemt aan de samenleving

Zelfzorg - zorg die iemand voor zichzelf opneemt

Mantelzorg - niet-beroepsmatige zorg door familie of bekenden

Professionele zorg - zorg door opgeleide hulpverleners

Preventie - gezondheidsproblemen voorkomen of vroeg aanpakken

This item has no instructions

Begrippenlijst

ICF - model dat het functioneren van een mens en zijn omgeving in kaart brengt

Gezondheidspatronen van Gordon - indeling om gezondheidsgegevens systematisch te verzamelen

Functies en anatomische eigenschappen - alles wat met het lichaam en het functioneren ervan te maken heeft

Activiteiten - alles wat iemand alleen doet

Participatie - alles wat iemand samen doet of waaraan iemand deelneemt

Persoonlijke factoren - eigenschappen die bij de persoon zelf horen

Externe factoren - invloeden uit de omgeving

This item has no instructions