Thema Opvoeding als transactioneel proces - hoofdstuk 2: primair, secundair en tertiair opvoedingsmilieu

Opvoeding als transactioneel proces


Hoofdstuk 2: Primair, secundair, tertiair & quartair opvoedingsmilieu

1 / 23
next
Slide 1: Slide
New lesson editorGedragswetenschappenSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 6

This lesson contains 23 slides, with text slides.

time-iconLesson duration is: 150 min
Report this lesson

Items in this lesson

Opvoeding als transactioneel proces


Hoofdstuk 2: Primair, secundair, tertiair & quartair opvoedingsmilieu

Wat kan je na dit hoofdstuk?


1. De vier opvoedingsmilieus omschrijven en herkennen in voorbeelden.

2. De samenhang tussen de verschillende opvoedingsmilieus bespreken.

3. Een eigen mening over de rol van de verschillende opvoedingsmilieus formuleren.

4. Reflecteren over concrete opvoedingssituaties a.d.h.v. de opvoedingselementen uit dit hoofdstuk

“Opvoeding is een collectieve verantwoordelijkheid. We beseffen dat te weinig.”    Kinderpsychiater Binu Singh 



“Opvoeding is een collectieve verantwoordelijkheid. We beseffen dat te weinig.” 


Naast ouders, staan ook leerkrachten, vrienden, de buurt, media en de maatschappij in voor de opvoeding van kinderen. Ze fungeren als medeopvoeders.  Al die actoren samen vormen de opvoedingsmilieus van een kind.


Opvoedingsmilieus


Er zijn vier opvoedingsmilieus:


  1. Primair opvoedingsmilieu

  2. Secundair opvoedingsmilieu

  3. Tertiair opvoedingsmilieu

  4. Quartair opvoedingsmilieu 

Primair opvoedingsmilieu


  • kerngezin, een samenwonende groep mensen die minstens 2 generaties hebben (kinderen en ouders)

  • het gezin is een plek waar de leden materieel en immaterieel kunnen terugvallen. De opvoeding in het gezin verloopt makkelijker als iedereen zich thuis voelt.

Primair opvoedingsmilieu


  •  staat in voor de primaire socialisatie

  • door de toetreding van vrouwen op de arbeidsmarkt, krijgen vaders een grotere rol in de opvoeding

  • sommige grootouders nemen deel aan de opvoeding door de toetreding van vrouwen op de arbeidsmarkt

Secundair opvoedingsmilieu

  • Beroepsopvoeders: kinderdagverblijven, 

kinderopvang, scholen en opvangtehuizen voor kinderen

  • leraren zijn beroepsopvoeders waarvan verwacht wordt dat ze naast didactische vaardigheden ook beschikken over pedagogische bekwaamheid. Ze werken in functie van opvoedingswaarden. 

  • Leraar is meer dan alleen maar lesgeven. De leraar is in alles wat hij doet 'een opvoeder’. 

Secundair opvoedingsmilieu


  • De evolutie naar vermaatschappelijking v/d zorg leidt ertoe dat ouders verwachten dat scholen zich met op opvoeding bezighouden. Voorbeeld: opvang na schooltijd, zindelijkheidstraining in kleuterscholen...

Moet een school lesgeven over gezonde voeding, seksualiteit, mentaal welzijn... ?

1

ja

2

nee, dit is de taak van ouders

Moet een school lesgeven over godsdienst?

1

ja

2

nee, dit is de taak van de ouders

Moet een school vakken zoals LO of artistieke vorming inrichten?

1

ja

2

nee, dergelijke vakken horen bij de vrijetijdsbesteding van jongeren

Tertiair opvoedingsmilieu

Het 3de opvoedingsmilieu bestaat uit de georganiseerde activiteiten waaraan kinderen en jongeren in hun vrije tijd deelnemen: jeugd- of buurthuis, sportclub, jeugdbeweging, speelpleinwerking...


Tertiair opvoedingsmilieu

Tertiair opvoedingsmilieu is ontstaan na het verbod op kinderarbeid (begin 20ste eeuw) en nadat men zag dat jongeren op een ongezonde manier die vrije tijd besteedden.  Het doel was jongeren zelfdiscipline en verantwoordelijkheid bijbrengen als voorbereiding op het volwassen leven volgens de traditionele rollen. M.a.w. het tertiair opvoedingsmilieu nam de zelfgestuurde vrije tijd van kinderen over. Dit noemt men pedagogisering van de vrije tijd van kinderen.



Quartair opvoedingsmilieu

Het vierde opvoedingsmilieu is de maatschappij: net als school heeft de maatschappij, de plicht om een bijdrage te leveren aan de opvoeding en ontwikkeling van het kind.  Ook massamedia worden onder het vierde opvoedingsmilieu geplaatst.

  

De formele controle wordt vastgelegd in verschillende wetten en regels. Voorbeelden: algemene kinderbijslagwet en de jeugdbescherming, roken in de auto in het bijzijn van kinderen is bij wet verboden...


Maar er is ook sprake van informele sociale controle in de maatschappij. Voorbeeld: WhatsApp buurtpreventie

Antwoord


België is één van de weinige landen in Europa waar de pedagogische tik niet verboden is.

Vind je de inmenging van de overheid in het onderwijs een goede zaak?

1

ja

2

nee

Antwoord


In België bepaalt de overheid de minimumdoelen in het onderwijs: minimum aan kennis, vaardigheden en attitudes, die scholen moet nastreven.

Voorbeelden inmenging van de overheid in het buitenland


Voorbeeld 1: De Republikeinse gouverneur van Arizona keurde in 2022 de wet goed omtrent het verbieden van de thema's seksualiteit en genderidentiteit op school. Later bekrachtigde hij ook een strengere abortuswetgeving.


Voorbeeld 2: De Chinese communistische partij komt met een nieuwe wet: huiswerk en bijlessen beperken.


Voorbeeld 3: Sinds 2021 is het toegestaan om drie kinderen te krijgen in China.








Examenvraag


Geef voor het primaire, secundaire en tertiaire opvoedingsmilieu een voordeel en een nadeel van het gebruik van multimedia door kinderen en jongeren.

Bronnen

Huebner, D. M., Mandic, C. G., Mackaronis, J. E., Beougher, S. C., & Hoff, C. C. (2012). The

impact of parenting on gay male couples’ relationships, sexuality, and HIV risk. Couple and

Family Psychology: Research and Practice, 1(2), 106–119. https://doi.org/10.1037/a0028687


Keizer, R. (2016). Waar staat papa? Over grenzen denken. Sociologie, 12(2), 201–223.

https://doi.org/10.5117/soc2016.2.keiz


Kesselring, M. (2010, 5 september). It takes a community to raise a child. Marcel Kesselring.

https://marcelkesselring.wordpress.com/2010/09/05/it-takes-a-community-to-raise-a-child/


Kind en Gezin. (2016, 20 april). 10 jaar holebi-adoptie. Geraadpleegd op dinsdag 29 oktober 2024 van https://www.kindengezin.be/nieuws-enactualiteit/2016/20160420-10-jaar-holebi-adoptie.jsp#:%7E:text=10%20jaar%20holebi%2


Bronnen

Golombok, S. (2015). Modern families: parents and children in new family forms. Choice

Reviews Online, 52(12), 52–6458. https://doi.org/10.5860/choice.191573


Greenfeld, D. A., & Seli, E. (2011). Gay men choosing parenthood through assisted

reproduction: medical and psychosocial considerations. Fertility and Sterility, 95(1), 225–

229. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2010.05.053


Holebi Info. (2020, 25 mei). Homo en Lesbisch ouderschap in België. Geraardpleegd op woensdag 20 oktober 2024 van http://www.holebi.info/

phpnews/kortnews.php?action=fullnews&id=18447#:%7E:text=HOMO%20MEE%20VADE

RSCHAP%20IN%20BELGIE&text=De%20enige%20manier%20waarop%20een,juridische

%20wettelijke%20ouders%20te%20zijn.







Bronnen


Van der Horst, F., Lucassen, N., Kok, R., Sentse,M., Jooren, L., van Rosenmalen, L. & Luijk, M. (2023). Opgroeien in het hedendaagse gezin. Inleiding in de gezinspedagogiek. (2de druk). Uitgeverij Lannoo nv.