Leerlingbegeleiding in de school en klas

Pedagogische tact 2
7 mei 2020
1 / 44
next
Slide 1: Slide
OnderwijskundeHBOStudiejaar 3

This lesson contains 44 slides, with interactive quizzes, text slides and 3 videos.

Items in this lesson

Pedagogische tact 2
7 mei 2020

Slide 1 - Slide

Slide 2 - Slide

Wat vind je van de rol van deze mentor?

Slide 3 - Slide

Leerdoelen
De student onderzoekt de veranderende rol van de mentor binnen meer gepersonaliseerde vormen van onderwijs en kan deze veranderingen benoemen

De student kan de zorgstructuur (leerlingbegeleiding, mentoraat) van de onderwijsorganisatie beschrijven en kan benoemen hoe leerlingen daarbinnen adequaat begeleid worden in hun leerproces; hoe zij ondersteund kunnen worden bij studie- en beroepskeuze en kan benoemen welke ondersteuning adequaat is bij sociaal-emotionele problemen en weet wanneer leerlingen door te verwijzen naar professionals

De student kan in voorkomende gevallen observeren, signaleren welke problemen zich bij leerlingen voordoen (eerstelijnszorg); rapporteren aan en doorverwijzen naar een zorgteam (tweedelijnszorg); kent de mogelijkheden die de derdelijnszorg biedt.

De student kan zijn visie op leerlingbegeleiding en bijbehorende morele en ethische vraagstukken in relatie tot het eigen onderwijs onder woorden brengen. 
Aspecten als vertrouwelijkheid, macht en loyaliteit spelen daarbij een belangrijke rol (pedagogische driehoek)

Slide 4 - Slide

Literatuur
Wal, J. van der, Wilde, J. de & Mooij, I. de (2017).
Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding. Bussum: Coutinho. 
H5. Leerlingbegeleiding pp 259-325 en 351-355

Slide 5 - Slide

Wal, J. van der, Wilde, J. de & Mooij, I. de (2017).
Identiteitsontwikkeling en leerlingbegeleiding. Bussum: Coutinho. 
H5. Leerlingbegeleiding pp 259-325 en 351-355

Slide 6 - Slide

Bij welke zorglijn hoort de faalangstbegeleider die aan de school is verbonden?
A
Basiszorg niveau A
B
Basiszorg niveau B
C
2e lijn
D
Dieptezorg

Slide 7 - Quiz

Bij welke zorglijn hoort de jeugdzorger?
A
Basiszorg niveau A
B
Basiszorg niveau B
C
Breedtezorg
D
Dieptezorg

Slide 8 - Quiz

Bij welke zorglijn hoort de schoolmaatschappelijk werker die aan school is verbonden met een counselorsfunctie ?
A
Basiszorg niveau A
B
Basiszorg niveau B
C
Breedtezorg
D
Dieptezorg

Slide 9 - Quiz

Bij welke zorglijn hoort de schoolarts ?
A
Basiszorg niveau A
B
Basiszorg niveau B
C
Breedtezorg
D
Dieptezorg

Slide 10 - Quiz

Bij welke zorglijn hoort de schoolagent ?
A
Basiszorg niveau A
B
Basiszorg niveau B
C
Breedtezorg
D
Dieptezorg

Slide 11 - Quiz

Welke functies heeft leerlingbegeleiding?
Optimaliserende functie:
Begeleiding leerling staat centraal
Maakt deel uit van de taak van alle medewerkers
Is systematisch georganiseerd
Ondersteund door gespecialiseerde deskundigheid
Preventieve functie
Beter voorkomen dan genezen door een pro-actieve houding van zowel medewerkers als leerlingen
Remediërende functie 
Voor specifieke leerlingen: maatregelen gericht op onderwijs- en begeleidingsaanbod 

Slide 12 - Slide

Slide 13 - Video

Wat doet een mentor?

Slide 14 - Mind map

Van mentor naar coach...
wat verandert er?

Slide 15 - Mind map

De eerste lijn zorgt voor ....
Leerlingbegeleiding is anders dan studiebegeleiding!

ondersteunen van de ontwikkeling van hun persoonlijkheid,
versterken van het zelfbeeld,
verbreden van hun eigen horizon,
omgang met anderen,
doorbreken van rolpatronen,
leren omgaan met belemmeringen,
realiseren van leerdoelen,
leren kiezen.

Slide 16 - Slide

Drie rollen van de mentor/coach/slb-er
Begeleiden van het leerproces (leren leren)

Studie en beroepskeuzeprocessen (LOB) (leren kiezen)

Sociaal emotionele processen (leren leven)

Slide 17 - Slide

Wat is begeleidingsbekwaam?
Wat moet je dan kunnen?

Slide 18 - Mind map

Beschrijf het ideaal:
Wat is er op school nodig om leerlingen goed te begeleiden in het leerproces?

Slide 19 - Open question

Beschrijf de eigen praktijk:
Wanneer wordt er met de leerlingen nagedacht over leerstrategieën en gereflecteerd op het leerproces?

Slide 20 - Open question

Begeleiders dichtbij
Mentor (studieloopbaanbegeleider)
Studie- en beroepskeuzeprocessen
Sociaal-emotionele processen

Leraar/docent
Leerprocessen

Slide 21 - Slide

Begeleiders veraf
Zorgcoördinator
Decaan
Counselor
Remedial teacher
Vertrouwenspersoon

Zet eens namen achter de functionarissen op jouw school?


Slide 22 - Slide

Wat is het verschil tussen het zorgteam en het zorgadviesteam (ZAT)?

Slide 23 - Open question

Studieberoepskeuze  processen
Is niet alleen de verantwoordelijkheide van de decaan!

In het MBO is het een belangrijke taak van de slb-er

Slide 24 - Slide

Sociaal emotionele processen
Je komt als docent geregeld in aanraking met persoonlijke problematieken.

Wanneer verwijs je door?

Hoe ga je om met de vertrouwensfunctie en geheimhouding?

Slide 25 - Slide

Onderwijszorgprofiel van de school
Leerlingbegeleiding wordt vormgegeven vanuit:
Het onderwijszorgprofiel van de school (de eigen visie van de school op zorg)

De afspraken binnen het samenwerkingsverband (klein binnen groot)

Slide 26 - Slide

Drie scenario's 
Persoonsgeoriënteerde scenario

Hulpverleningscenario

Ondersteuningscenario

Slide 27 - Slide

Persoonsgericht scenario
Bijvoorbeeld in kernteams:
Leerlingbegeleiding geïntegreerd
elke docent is mentor
mentor is spil, brede deskundigheid
mentor wordt geadviseerd door specialisten

Voordeel: zorg dichtbij de leerling
Nadeel: kunnen alle docenten deze rol aan? 

Slide 28 - Slide

Hulpverleningsscenario
Leerlingbegeleiding in samenhang
  • gespecialiseerde taken
  • overleg tussen specialisten
  • niet elke docent is mentor

voordeel
: goed kunnen zijn in wat je doet 
nadeel
: afstand tot docenten groter 

Slide 29 - Slide

Ondersteuningsscenario
Heeft kenmerken van zowel:


Persoon georiënteerd scenario
als
Hulpverleningsscenario

Slide 30 - Slide

Welke verschillen verwacht je tussen
een mentor (VO) en een slb-er (MBO)

Slide 31 - Mind map

Slide 32 - Video

Slide 33 - Video

Handelingsgericht werken
Onderwijs afstemmen op de behoefte van de leerling:

Groepsplannen
Individuele handelingsplannen
Groepshandelingsplannen

Slide 34 - Slide

Groepsplan
  • Richt zich op alle leerlingen van een groep
  • Doelen stellen voor de hele groep
  • Eventueel groepjes voor leerlingen
 met specifieke onderwijsbehoeften

Slide 35 - Slide

Individueel versus groeps handelingsplan
Diagnostisch onderzoek voor één leerling


Diagnostisch onderzoek voor groepje leerlingen met overeenkomstige onderwijsbehoeften

Slide 36 - Slide

Uitgebreid handelingsplan

Slide 37 - Slide

Verschil handelingsplan en ontwikkelingsperspectief
Ontwikkelingsperspectief:
Ontwikkelingsmogelijkheden en uitstroombestemming
Lange termijn (meerjarig)

Handelingsplan:
Korte termijn tot een jaar

Slide 38 - Slide

Ethiek van leerlingbegeleiding

Vertrouwelijkheid  (mag ik dit vertellen?)
Deskundigheid   (kan ik dit wel?)
Waarden en normen   (mijn waarden boven alles?)
Macht en onmacht   (leerling onder druk zetten of niet?)
Afbakening van competentie   (wat doe ik en wat doet de ander?)
Loyaliteit (hoe om te gaan met klachten over collega’s?)

Slide 39 - Slide

Richtlijnen van de Ned. vereniging voor leerlingbegeleiders

Slide 40 - Slide

Slide 41 - Link

Waar ligt je grens?
Als docent doe je aan leerling begeleiding:

ik begrijp de paragraaf niet (leerprocessen)
ik weet niet of ik wel op de juiste plaats zit (studie- en beroepskeuzeprocessen)
ik blow tijdens schooltijd (sociaal-emotionele processen)

Wie voert deze gesprekken wel en wie verwijst ze door? 

Slide 42 - Slide

Wanneer wordt er doorverwezen?
Wanneer de docent de deskundigheid niet heeft
Wanneer de ondersteuning is vastgelopen
Wanneer de docent zich niet professioneel genoeg kan opstellen
Wanneer de leerling zich niet veilig genoeg voelt bij de docent

Slide 43 - Slide

Verschil tussen zorgleerling en risicoleerling
Zorgleerling: 
leerling die door middel van ontwikkelingsperspectief in staat wordt geacht een diploma te behalen

Risicoleerling: 
leerling die een grote kans loopt niet een diploma te behalen

Slide 44 - Slide