Napoleon: held of schurk? Een onderzoek.

• New lesson editor
• Geschiedenis
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 5

Napoleon: held of schurk. Een onderzoek

1. Je kan je eigen standpunt formuleren: “Napoleon was een held / schurk / beide.”

2. Je kan dit standpunt onderbouwen met minstens 2 pro- en 2 contra-argumenten.

3. Je kan historische bronnen kritisch onderzoeken;

4. Je kan perspectief, bedoeling, betrouwbaarheid en bruikbaarheid van bronnen beoordelen;

5. Je kan bronnen vergelijken en tegen elkaar afwegen;

6. Je kan een historische stelling onderbouwen met bewijsmateriaal;

7. Je kan argumenten nuanceren met een tegenargument;

8. Je kan op basis van verschillende bronnen een onderbouwd oordeel vormen over Napoleon;

9. Je kan jouw oordeel als een duidelijke these verdedigen in een klasdebat.

Waarom deze opdracht?

1. Napoleon = fascinerende en controversiële figuur.

2. Verschillende beelden door de tijd heen: held, hervormer, dictator, imperialist.

3. Jij beslist uiteindelijk zelf, maar op basis van bronnen!

De verschillende fases uitgelegd

1. Expertfase:

   1. Jullie werken in duo.

   2. Jullie krijgen één 'fragment' (boek of artikel).

   3. Beantwoord de richtvragen.

      • Noteer minstens 2 pro en 2 contra-argumenten.

   4. Tijd: ± 30 - 40 minuten.

2. Uitwisselingsfase:

   1. Nieuwe groepen = 1 expert van elke bron.

   2. Samen vullen jullie de overzichtsmatrix in.

   3. Zo leer je de belangrijkste argumenten uit alle bronnen kennen.

   4. Resultaat = handig overzicht voor je onepager.

De verschillende fases uitgelegd

3. De onepager = eindproduct

   1. Terug in duo (zelfde als expertfase!)

   2. Wetenschappelijke paper van +/- 1 pagina (max. 2)

   3. Duidelijk standpunt m.b.t. onderzoeksvraag: held, schurk of genuanceerd.

   4. Minstens 5 argumenten.

   5. Steun op meerdere bronnen.

   6. Elke alinea bevat minimaal 1 voetnoot; sluit af met bibliografie (CMoS 17).

      1. gebruik leidraad in opdracht!

Een voorbeeld

1. Bronnenkaart invullen

2. Bronnenkaart invullen

3. Bronnenkaart invullen

4. Bronnenkaart invullen

Groepsverdeling

Slide titel

Slide tekst

Voorbeeld kritisch apparaat (1)

Op 2 december 1804 kroonde Napoleon zichzelf in de Notre-Dame van Parijs tot keizer van de Fransen. Het moment was zorgvuldig geënsceneerd: paus Pius VII was aanwezig, maar Napoleon plaatste de kroon eigenhandig op zijn hoofd. Daarmee wilde hij tonen dat zijn macht niet door de Kerk maar door hemzelf gelegitimeerd werd.¹

Volgens Johan Op de Beeck versterkte deze symbolische daad het beeld van Napoleon als erfgenaam van de Revolutie, die geen gezag boven zich duldde.² Bart Van Loo benadrukt daarentegen hoezeer het spektakel een breuk betekende met de revolutionaire idealen van gelijkheid en republikeinse eenvoud: de plechtigheid ademde grandeur, traditie en monarchale continuïteit.³

1. Johan Op de Beeck, Napoleon. Deel 1: Van strateeg tot keizer (Antwerpen: Manteau, 2012), 455.

2. Op de Beeck, Napoleon. Deel 1, 457.

3. Bart Van Loo, Napoleon. De man achter de mythe (Amsterdam: De Bezige Bij, 2021), 312.

Voorbeeld kritisch apparaat (2)

Bibliografie:

Op de Beeck, Johan. Napoleon. Deel 1: Van strateeg tot keizer. Antwerpen: Manteau, 2012.

Van Loo, Bart. Napoleon. De man achter de mythe. Amsterdam: De Bezige Bij, 2021.

Evaluatie

1. Voorbereiding (matrix) telt mee!

2. Rubric met 7 criteria: structuur, argumentatie, brongebruik, voetnoten, bibliografie, taal & stijl.

3. Scores: Onvoldoende (1) → Zeer goed (4).

4. Totaal: /20 punten.

The road to success...

1. Werk nauwkeurig tijdens het bronnenonderzoek.
Vul de bronnenkaarten zorgvuldig in: hoe beter je analyse, hoe sterker je argumenten later worden.

2. Kies bewust je pro- en contrabron.
Werk per bron een duidelijke stelling, bewijs, uitleg en nuance/tegenargument uit.

3. Luister actief tijdens het debat.
Noteer sterke argumenten, tegenargumenten en nieuwe inzichten van andere leerlingen. Die heb je nodig voor je individuele eindbalans.

4. Bouw je conclusie selectief op.
Je hoeft niet alles te verwerken. Kies de sterkste argumenten en bewijzen en weeg verschillende perspectieven tegen elkaar af.

5. Formuleer een historisch onderbouwd oordeel.
Vermijd een simpele “held” of “schurk”-conclusie. Toon dat je rekening houdt met prestaties, motieven, gevolgen en tegenargumenten.

6. Werk nauwkeurig met je bronnen.
Verwijs correct naar concrete informatie uit de bronnen en zorg dat je argumentatie helder en logisch is.

Evaluatie

Waarop word je geëvalueerd?

• Bronnenkaarten
  → zorgvuldig, volledig en kritisch bronnenonderzoek

• Debat
  → actieve en respectvolle deelname + onderbouwde argumenten

• Eindoordeel
  → duidelijke en genuanceerde conclusie met aandacht voor verschillende perspectieven, argumenten én tegenargumenten