B2 Hst 5.3 Hitlers moordmachine

• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 2

De Tweede Wereldoorlog

H5.3 Hitlers moordmachine

Kader 2 - periode 3

Leerdoelen

Aan het eind van deze les...

...ik ken de begrippen antisemitisme, concentratiekamp, vernietigingskamp en Holocaust. (R)

...ik kan het racistische karakter van het nationaal-socialisme beschrijven. (T1)

...ik kan het verschil tussen Übermenschen en Untermenschen benoemen en herkennen op bronnen. (T1)

...ik kan de stappen benoemen van het uitsluiten naar het uitmoorden van ongewenste mensen. (T1)

...ik kan benoemen wat de Endlosung is. (R)

Wat is wat?

Dikgedrukt = een begrip

schuin = moeilijk woord

uitleg van begrip

Hierin staat de uitleg van het begrip. Schrijf het begrip en de betekenis op in je schrift.

uitleg van moeilijk woord

Hierin staat de uitleg van het moeilijke woord. Schrijf het op in je schrift.

uitleg

Hierin staat de uitleg over een bepaald onderwerp.

Op de bron

Blz. X

persoon

Schrijf hier op wie hij/zij is.

Wat valt op aan het aantal slachtoffers?

Waarom werden er zoveel Joden uit Nederland gedeporteerd?

blz. 130C

antisemitisme

Hekel (haat) hebben aan joden, ook de discriminatie van joden hoort hierbij. 

Übermenschen en Untermenschen

Idee waarbij mensen in twee groepen worden gedeeld. Dit is afhankelijk van je afkomst. Als je afstamde van de Germanen (zoals veel volkeren in Europa) behoorde je tot de Übermenschen (= bovenmensen). Als je daar niet vanaf stamde behoorde je tot de Untermenschen (ondermensen). 

Antisemitisme

• Hoewel het, officieel, haat richting alle Semitisch sprekende volken betekent,
  

wordt het eigenlijk alleen gebruikt als ander woord voor Jodenhaat

• Antisemitisme bestaat al duizenden jaren...
  

Hitler wordt kanselier

januari 1933

• Hitler speelt in op gevoelens van onvrede bij delen van de bevolking.
• Hij zegt dat de economische crisis én het verlies van de oorlog de schuld is van Joden en Communisten

Neurenberger Rassenwetten

1935

• Deze wetten moeten de rechten voor Joden sterk beperken, met als doel dat ze 'vrijwillig' uit Duitsland zouden vertrekken.
  
• Zo mogen Joden geen Duitser meer zijn, of trouwen met een Duitse burger.
  
• Deze wetten zijn ook bedoeld om het Arische ras, 'zuiver te houden'
  

Übermensch of Untermensch

Kies steeds uit of de persoon behoort tot de groep Übermenschen (bovenmensen) of Untermenschen (ondermensen).

Een geestelijk gehandicapte vrouw uit Duitsland.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een joodse kleuter.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een joodse man die in Duitsland geboren is.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een Nederlandse man die 62 jaar oud is.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een blonde Duitse man die in het leger vecht voor zijn land.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een lesbische vrouw.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een Duitse vrouw die ook zigeuner is.

1. Übermensch
2. Untermensch

Een man die iemand vermoord heeft. (een crimineel dus)

1. Übermensch
2. Untermensch

Een jongen van 12 die bij de Hitlerjeugend zit.

1. Übermensch
2. Untermensch

blz. 128B

concentratiekampen

Plek waar tijdens een oorlog burgers worden opgesloten. Vaak moesten de mensen daar hard werken en kregen weinig eten. 

vernietigingskampen

Plek waar tijdens de oorlog burgers werden opgesloten. Een groot deel van deze burgers werd direct vermoord. Het doel van deze kampen was: zoveel mogelijk mensen vermoorden.

blz. 130D

concentratiekampen

Plek waar tijdens een oorlog burgers worden opgesloten. Vaak moesten de mensen daar hard werken en kregen weinig eten. 

vernietigingskampen

Plek waar tijdens de oorlog burgers werden opgesloten. Een groot deel van deze burgers werd direct vermoord. Het doel van deze kampen was: zoveel mogelijk mensen vermoorden.

De vier fasen 

In de jodenvervolging (Holocaust) zien we vier fasen terug.

Fase 1: pesten en vernederen

Door Duitse propaganda tegen de joden werd het Duitse volk opgezweept om tegen hen in actie te komen. 

Dat resulteerde in veel pesterijen, maar ook in de Kristalnacht (1938) waarbij veel joodse winkels vernield werden. 

Fase 1

Pesten en vernederen

Fase 2: uitsluiten en registratie

Joden worden uitgesloten van beroepen. Er wordt verteld dat ze zich moeten melden en registreren, zodat de Duitsers dat wisten. 

Ook mocht je niet meer met het OV, in een park zitten, naar de bioscoop, zwembad of andere zaken. 

Door propaganda, zoals in de afschuwelijke film De Eeuwige Jood of via hun eigen krant Der Stürmer...

...slagen de Nazi's erin, het Duitse volk te hersenspoelen: Joden moet je uitsluiten!

Vanaf okt 1938

Paspoort Joodse mensen wordt ongeldig, tenzij je het inlevert én er een J in komt te staan.

Fase 3: concentratie en isolatie

Alle joodse mensen worden uit hun huizen gehaald en in een speciale wijk (getto's) gestopt. De omstandigheden zijn schrijnend

In de ghetto's was het leven zwaar: 

er was te weinig woonruimte voor de 

duizenden joden die er moesten leven.

Een ander probleem in de ghetto's

was de beperkte hoeveelheid voedsel.

Veel mensen stierven aan ondervoeding

...zoals het neerslaan van een opstand in het ghetto van Warschau

Of omdat delen van het ghetto moeten worden ontruimd,

omdat Joden naar concentratiekampen moeten.

WAARSCHUWING!

Beelden in dit deel van deze les,

kunnen als schokkend worden ervaren.

Fase 4: deportatie en moord

Vanaf de zomer van 1942 maakten de nazi's jacht op alle joden. Dit deden ze door razzia's (jacht op mensen) en de getto's leeg te maken. Al deze mensen gingen op 'transport' naar een concentratiekamp. De meesten werden naar vernietigingskampen vervoerd en bij aankomst vermoord!

Concentratiekamp Dachau

Het vermoorden van Joden begint al vroeg in de oorlog,

al gaat dit in eerste instantie nog niet systematisch.

Veel executies gebeuren door de SS-Einsatzgruppen.

Een in het geheim door het verzet gemaakte foto van 

vrouwen die naar een gaskamer lopen

Zyklon B

Al het bewijsmateriaal moeten worden vernietigd:

kleding, foto's...lichamen.

Bijvoorbeeld experimenten die 'nuttig'

waren voor het Duitse leger... 

...of om te kijken of het menselijk lichaam

een ziekte als tuberculose zelf kan bestrijden:

door de ziekte rechtstreeks in het bloed en de longen 

te spuiten...

...of om te kijken of iemand 

alleen van zout water kan leven.

blz. 128A

concentratiekampen

Plek waar tijdens een oorlog burgers worden opgesloten. Vaak moesten de mensen daar hard werken en kregen weinig eten. 

vernietigingskampen

Plek waar tijdens de oorlog burgers werden opgesloten. Een groot deel van deze burgers werd direct vermoord. Het doel van deze kampen was: zoveel mogelijk mensen vermoorden.

Holocaust

De moord op zes miljoen joden in de Tweede Wereldoorlog.<div>De naam zelf betekend: zoen offer. Dit vinden de meeste joden niet passen bij de moord op al deze mensen. Daarom gebruiken ze de naam Shoah.</div>

De Amerikaanse generaal Eisenhower bekijkt de verkoolde lichamen van mensen, die waarschijnlijk op het laatste moment nog door de Duitsers zijn vebrand.

Inwoners van dorpjes vlakbij de vernietigings-kampen worden gedwongen om te kijken naar de oorlogsmisdaden:  "Dit hebben jullie gedaan!"

6.000.000...

6 jaar oorlog

=

1 miljoen joden per jaar

=

83.000 joden per maand

=

>2700 joden per dag

Let op: het systematisch uitroeien begon pas in 1942

De Duitsers maakten veel discriminerende regels tegen de joden. Zet de volgende regels in de juiste tijdsvolgorde. Begin met de regel die als eerste werd ingevoerd.

Aan de slag

Fase 1

Fase 2

Fase 3

Fase 4

Alle joden moeten een gele ster op hun kleding dragen.

Joodse ambtenaren en leraren worden ontslagen.

Steeds meer joden worden opgepakt en naar concentratiekampen gebracht.

Veel openbare plaatsen zijn voortaan verboden voor joden.

Nooit meer?

Na de Tweede Wereldoorlog zijn er gedurende verschillende (burger)oorlogen

groepen mensen vanwege hun afkomst vermoord:

Irak (Koerden)

Joegoslavië (Bosniërs)

Rwanda (Tutsi’s)

China (Oeigoeren)

Begrippen uit deze les

• Antisemitisme
• Concentratiekamp
• Vernietigingskamp
• Holocaust

Maak de zin af.
Een concentratiekamp is...

1. ...dat je een hekel hebt aan joodse mensen.
2. ...een plek waar mensen vermoord werden.
3. ...een plek waar mensen tijdens WO II opgesloten werden.
4. ...de moord op zes miljoen joodse mensen.

Maak de zin af.
Een vernietigingskamp is...

1. ...dat je een hekel hebt aan joodse mensen.
2. ...een plek waar mensen vermoord werden.
3. ...een plek waar mensen tijdens WO II opgesloten werden.
4. ...de moord op zes miljoen joodse mensen.

Maak de zin af.
Antisemitisme is...

1. ...dat je een hekel hebt aan joodse mensen.
2. ...een plek waar mensen vermoord werden.
3. ...een plek waar mensen tijdens WO II opgesloten werden.
4. ...de moord op zes miljoen joodse mensen.

Maak de zin af.
De Holocaust is...

1. ...dat je een hekel hebt aan joodse mensen.
2. ...een plek waar mensen vermoord werden.
3. ...een plek waar mensen tijdens WO II opgesloten werden.
4. ...de moord op zes miljoen joodse mensen.

Maak de goede combinaties.

Gebruik blz. 128 in je boek.

vanaf november 1940

vanaf januari 1941

vanaf novermber 1941

vanaf mei 1942

vanaf zomer 1942

alle joodse leraren en ambtenaren worden ontslagen

alle joden moesten vertellen waar ze wonen

joden mochten niet meedoen met openbare leven

joden moeten een gele ster op hun kleding dragen

joden werden opgepakt en vermoord

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Stel 1 vraag over de lesstof die je niet goed hebt begrepen.