Ademhalingsstelsel
ZVT 26-3-2025
Vervolg Les 8 Pathologie Ademhalingsstelsel deel 2
Ademhalingsstelsel
ZVT 26-3-2025
Vervolg Les 8 Pathologie Ademhalingsstelsel deel 2
Huiswerk
Boek Pathologie n3/4 : Door nemen en voorbereiden
Module 7 Ziekten van de luchtwegen
Huiswerk volgende week
Boek Pathologie n3/4 : Nogmaals doornemen en voorbereiden
Module 7 Ziekten van de luchtwegen: Hfdst 1 Hoesten en hfdst 2 Ademhalingsproblemen
OPLETTEN
Volgende week Bufferweek!
Proeftoets Ademhaling open week 2 t/m 8-4
woensdag 9-4-2025 Toets Ademhalingsstelsel!!
Vorige week
Zelf Pathologie Hoesten
Vandaag: Deel 2 Ademhalingsproblemen
Kennistoets 2: 9-4-2025
Je kunt uitleggen wat de oorzaken en gevolgen zijn van afwijkingen van de pO2 en de pCO2 in het bloed.
Je kunt uitleggen hoe afwijkingen in de ventilatie, gaswisseling of perfusie beïnvloeden aan de hand van voorbeelden.
Je kunt beschrijven wat de oorzaken en gevolgen zijn van respiratoire insufficiëntie.
Je kunt toelichten hoe je door de ademhaling te observeren informatie kunt krijgen over de oorzaak van de kortademigheid.
Je kunt benoemen wat de meest kenmerkende symptomen zijn van astma, COPD, een pneumonie, een pneumothorax een longcarcinoom en ook uitleggen welke zorg bij deze aandoeningen nodig is
Wat gebeurt er bij de gasuitwisseling in de longen?
Hoe heet de gasuitwisseling door de wand van de longblaasjes (Alveoli)?
Osmose
Diffusie
Answer D
Na hoeveel tijd Zuurstofgebrek (o2) schade aan hersenen?
30 sec
1 min
2 min
3 min
Hersendood: na 4 min geen o2.
Wat weet je over O2, CO2, PO2, PCO2?
Zuurstof = O2 bij inademing opgenomen in het bloed
Koolstofdioxide = CO2 bij uitademing afval weer afgegeven aan de lucht
Bij de verbranding in ALLE lichaamscellen is dus O2 nodig, na deze verbranding komt, water (H2O) en CO2 vrij met warmte (door de verbranding) en Energie komt vrij. Die energie is weer nodig voor alle Lichaamscellen….jij functioneert ook niet zonder energie ;-) lichaamscellen ook niet!
Zuurstof opgelost in bloed wordt weergegeven als = PO2 (zg zuurstofspanning)
Opgeloste CO2 in het bloed geeft een bepaalde Koolstofioxidespanning = PCO2
Stapje verder
Te laag PO2 in arterieel (slagaderlijk bloed) = Hypoxemie. Treed dit PO2 gebrek ook in de weefsels op dan noem je dit Hypoxie
Zit er in het arterieel (slagaderlijk bloed) teveel PCO2 dan noem je dit HYPERCAPNIE. Heeft iemand te weinig PCO2 in het arterieel bloed dan noem je dit HYPOCAPNIE
Als je dus ademhalingsproblemen hebt kunnen al deze verschijnselen van Hypoxemie, Hypoxie, Hypercapnie en Hypocapnie dus optreden met alle gevolgen voor de cellen, weefsels en de zorgvrager!! Bij verschillende longziekten verwacht je deze problemen en verschijnselen, die moet je kunnen observeren
Lukt het niet om de PO2 en de PCO2 in het bloed in balans te houden dan noemt men dit RESPIRATOIRE INSUFFICIENTIE!
Te veel of te weinig
Te veel O2 Hyperoxiegenatie (Dus teveel Zuurstof in het bloed, kan alleen als je iemand zelf teveel Zuurstof toedient)
Te hoog PCO2 = teveel Koolstofdioxide in het bloed, Koolstofdioxide is zuur en verzuurt het bloed, komt dit door een ademhalingsprobleem dan heet dit Respiratoire ACIDOSE
Deze verzuring kan ook optreden in andere organen in het lichaam dan heet dit METABOLE Acidose, beide kunnen leiden tot de dood
(metabole acidose is een gevaar bij niet goed behandelde suikerziekte)
Oorzaken Respiratoire Insufficiëntie
Mogelijke oorzaken van respiratoire insufficiëntie zijn:
verstikking, verdrinking of wurging;
aandoeningen van longen en luchtwegen;
verstoring van de ademhalingsbewegingen door aantasting van de ademhalingsspieren bij neurologische verlammingen en spierziekten;
remming of beschadiging van het ademcentrum;
instabiliteit van de borstkas door bijvoorbeeld meerdere ribfracturen;
linkerhartfalen met stuwing in de longcapillairen en oedeemvorming in de longblaasjes (longoedeem).
Respiratoire insufficiëntie uit zich bij de patiënt als dyspneu
Dyspnoe = Kortademigheid
Kan bij inademen zijn = inspiratoire dyspnoe
Kan bij uitademen zijn = Experatoire dyspnoe
Bij inademen piepend geluid bij de AH = Inspiratoire stridor, mogelijk bij ziektebeeld Pseudokroep of voorwerp in de keel of zwelling/ infectie ziekte van het strottehoofd, grote bronchiën
Bij uitademen piepend geluid = Expiratoire stridor, probleem in de onderste luchtwegen, kleine bronchiën en longblaasjes, ophoping slijm bijv. bij astma Bronchiale
Al eens gehoord van….Astma en COPD
Bij Astma en COPD Luchtwegaandoeningen met altijd vernauwingen en/ of ontstekingen. Zijn ze hetzelfde? NEE!
COPD= Chronic Obstructive Pulmonary Disease
Astma Bronchiale
= chronische ontsteking van de luchtwegen
Oorzaak: ontsteking door allergische of niet allergische prikkels (pollen, parfum, baklucht, koude lucht, SMOG etc.)
Kan acuut ontstaan door prikkel reactie spiertjes verkrampen in de bronchiën slijm, blijft staan hoesten benauwd (dyspnoe)
Komt meestal aanvalsgewijs
Piepende uitademing vooral (expiratoire stridor)
Erfelijke factor speelt mee
Verschil Astma en COPD
https://www.youtube.com/watch?v=lmeYATWnAjo
COPD
COPD is een verzamelnaam voor longaandoeningen, zoals chronische bronchitis en longemfyseem. De voornaamste oorzaak van COPD is roken/ VAPEN.
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) verwacht dat COPD in 2025 de op twee na meest voorkomende doodsoorzaak zal zijn.
De ziekte COPD is dus chronisch en kent 4 oplopende stadiums Stadium 1 is minst erg, stadium 4 is laatste stadium van de ziekte COPD
Gold stadium
Stadium FEV1 (% van de voorspelde waarde)* Ernst luchtwegobstructie
GOLD 1 FEV1 ≥ 80% licht
GOLD 2 FEV1 50-80% matig ernstig
GOLD 3 FEV1 30-50% ernstig
GOLD 4 FEV1 < 30% zeer ernstig
* de grenswaarden van FEV1 worden vastgesteld na luchtwegverwijding
GOLD-classificatie
Onder COPD vallen ziektes als
Chronische bronchitis = minstens 3 mnd per jaar een chronische ontsteking van de bronchiën
Longemfyseem = elasticiteit, de rek gaat uit de longblaasjes, longblaasjes werken steeds minder, daardoor minder O2 opname en chronisch O2 tekort. Ziekte is onomkeerbaar. Begin vd ziekte benauwdheid bij inspanning, later ook in rust.
Veel inspanning nodig bij inademen, geeft tonvormige borstkas bij deze chronische ziekte
Een plotselinge verergering van de ziekte heet: Exacerbatie COPD
Longonderzoek
CT scan
X-Thorax
Spirometrie = long blaas test, bij dit onderzoek staat FEV1 voor wat iemand uitblaast in de eerste seconde van het uitademen
https://www.youtube.com/watch?v=O4goNi-E6x4 3:15 min
Behandeling COPD en ASTMA
Zie chronisch hoesten:
Medicatie: Inhalatie Luchtwegverwijders (salbutamol = Ventolin) en Ontstekingsremmers ( Hydrocortison/ Prednison) of combinatie inhalatiemiddelen
Zuurstof toedienen/ kan niet altijd en heel voorzichtig zijn bij longemfyseem daar zijn de longblaasjes voorgoed echt stuk!
Pneumonie = Longontsteking
= infectie van de onderste luchtwegen
Door Virus of Bacterie, zelden schimmel of gist infectie
Alleen de bronchiën of 1 longkwab (Lobulaire pneumonie) of de hele longen zijn ontstoken (NB de longen hebben samen 5 longkwabben; 3 rechts en 2 links!!)
!!Meest effectieve bestrijding van een longontsteking is met ANTIBIOTICA
X- Thorax = foto van de borstkas
CT Thorax= scan, dwarsdoorsnede vd thorax
Pneumothorax= klap long (ingeklapte long)
Oorzaak: Spontaan of door trauma, ziekte,
De long ligt niet meer aan de wand omdat er geen vacuum meer is, kan niet meer ontplooien
Longholte bij Pneumothorax
Een pneumothorax bij een trauma kan zeer ernstig zijn
Soms is een gat naar buiten een ventiel. Lucht komt wel door het gat naar binnen maar kan er niet uit…drukt alles weg, hart bloedvaten etc. LEVENSbedreigend = Spanningspneu
Ook kan er door hartfalen veel vocht in de holte liggen
Of door trauma rib door de huid of steekwond/ schotwond, veel bloed in de thorax, ook dodelijk als het het hart wegdrukt etc.
Longkanker = Longcarcinoom
Kwaadaardig Kleincellig of grootcellige tumoren
Oorzaak: Roken/ Vapen is de grootste risicofactor voor het ontstaan van longkanker. Ook het inademen van vervuilde lucht, fijnstof, asbest of de blootstelling aan radioactieve stoffen verhogen het risico op longkanker. Longkanker ontstaat ook vaak door metastasering van bijvoorbeeld prostaatkanker of borstkanker vanuit andere plaatsen in het lichaam
Verschijnselen die mogelijk wijzen op longkanker zijn: hoesten, verandering van de hoestklachten, opgeven van bloed, kortademigheid, terugkerende temperatuurverhogingen, heesheid zonder keelpijn, pijn op de borst, vermagering, vermoeidheid, slechte eetlust.
Gratis oefenen Anatomie Online | Oefenwebsite voor MBO opleidingen
Maak de Opdrachten bij dit hoofdstuk