3.5 Een rijk, twee keizers

Het Romeinse Rijk


3.5 Een rijk, twee keizers
1 / 30
next
Slide 1: Slide
GeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

This lesson contains 30 slides, with interactive quizzes, text slides and 4 videos.

time-iconLesson duration is: 50 min

Items in this lesson

Het Romeinse Rijk


3.5 Een rijk, twee keizers

Slide 1 - Slide



  • Opdrachten 3.4 bespreken
  • Uitleg 3.5
  • Huiswerk

Slide 2 - Slide

Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Saga

Slide 3 - Slide

Leerdoel

Aan het eind van deze les kun je herkennen en uitleggen waardoor er een einde kwam aan het Romeinse Rijk

Slide 4 - Slide


3.1 Het Romeinse Rijk
Hoe groeide Rome uit tot een wereldrijk? 
1. forum
2. Imperium Romanum

3.2 Koningstijd, Republiek, Keizertijd
Hoe werd Rome uiteindelijk een keizerrijk?
1. Republiek                             8. feit
2. consuls                                 9. mening
3. senaat                                 10. volkstribunen
4. patriciërs                            11. vetorecht
5. Plebejers
6. burgeroorlog
7. keizertijd

3.3 Veroveren en bouwen
Hoe verliep de romanisering van N-Europa?
1. klassiek
2. romanisering
3. Germanen

Personen
1. Tarquinius Superbus
2. Julius Caesar
3. Octavianus (Keizer Augustus)
Herhaling

Slide 5 - Slide

Problemen bij de Romeinen
  1. Tot 180 n.C. Pax Romana > rust en welvaart.
    Daarna onrust > grote groepen Germanen de Romeinse grenzen over.

  2. 3e eeuw n.C. > Romeinse generaals volgen elkaar in snel tempo op als keizers >meer dan 50 keizers in 50 jaar!

  3. Keizers betaalden soldaten steeds meer > de Romeinse schatkist raakt snel leeg.

  4. Buitenlandse volken kregen geld als ze niet aanvallen, andere volken ingehuurd als soldaat > tekort aan betrouwbare soldaten.

Slide 6 - Slide

Uitleg: vele keizers in de 3e eeuw na Christus

Slide 7 - Slide

Pogingen om het Romeinse rijk te redden
1. Om besturen makkelijker te maken >
Rijk in tweeën gesplitst (395):

Eén keizer in het westen + hulpkeizer.
West-Romeins Rijk met als hoofdsteden Milaan en Ravenna.

Eén keizer in het oosten + hulpkeizer
Oost-Romeins Rijk met als hoofdstad > Constantinopel.

Slide 8 - Slide

Huiswerk 
Lezen:   § 3.5
Maken: § 3.5: 76-78


Slide 9 - Slide

Pogingen om het W-Romeins rijk te redden
Keizer Diocletianus neemt strenge maatregelen: 

1. Boeren mogen niet zonder toestemming verhuizen.

2. Romeinse jeugd moet hetzelfde beroep als hun vader gaan doen.

3. Ambtenaren worden aangesteld om meer te controleren (poging om weer orde aan te brengen in het rijk)

4. Nieuw verdedigingstactiek: belangrijke rivierovergangen en wegen bewaken > de Limes

Slide 10 - Slide


de Limes

  • Na de dood van Ceasar veroveren de Romeinen de laatste gebieden van hun enorme rijk. 
  • Ze maken vaak gebruik van natuurlijke grenzen zoals: zeeën, rivieren, bergen en woestijnen.
  • Maar als het nodig is bouwen ze een versterkte grens met wachttorens en forten. Zo'n grens heet limes

Slide 11 - Slide


De Limes in Nederland


  • In Nederland is de grens van het Romeinse Rijk de rivier Rijn. 
  • Langs deze rivier bouwen de Romeinen forten en wachttorens.

  • Vanaf de grens kunnen ze de stammen in het noorden van het Rijk in de gaten houden, maar óók handel met ze drijven.

Slide 12 - Slide

Huiswerk 
Lezen:   § 3.5 
Maken: § 3.5: 80 t/m 91


Slide 13 - Slide

Ondergang West Romeinse Rijk
Vanaf 4de eeuw n.C. langzaam verval: 
1. Soldaten verlaten grensgebieden.

2. Economische problemen en oorlogen zorgen voor bevolkingskrimp.

3. De Hunnen brengen volksverhuizingen op gang van Germaanse volken > vallen W-Romeins Rijk binnen, zwak W-Romeins legers kunnen deze volkeren niet tegenhouden.

4. 476 n.C. Laatste keizer(tje) afgezet                                            (Romelus Augustulus) door                   
                      Germaanse stamhoofd Odoaker.
                      Het W-Romeinse Rijk is gevallen.

Slide 14 - Slide


Christenen in het Romeinse Rijk


Het Christendom verspreidt zich snel in het Romeinse Rijk. 
De goede wegen en de aantrekkingskracht van het geloof 
zorgen ervoor dat veel mensen christen worden.


De Grote Volksverhuizing tussen de 3e en 5e eeuw.
De Hunnen waren een stam uit Azië. Ze waren gevreesd omdat ze erg wreed zouden zijn. Europese stammen slaan op de vlucht en kunnen, nu de grenzen niet meer zijn bewaakt, het Romeinse Rijk binnentrekken.
De Vandalen kwamen helemaal tot aan Rome. Ze plunderden de stad een paar keer en roofden zelfs het goud van de tempeldaken. Het begrip vandalisme komt inderdaad van de plunderende Vandalen.
De Angelen en Saksen steken de Noordzee over en komen terecht in Engeland.
Veel namen van stammen kom je tegenwoordig nog steeds tegen in namen van landen en streken: Franci (Frankrijk), Alemanni (Duitsland, in het Frans: Allemange), Bavarii (Beieren), enz.

Slide 15 - Slide

Slide 16 - Video


Het West-Romeinse Rijk valt
476




De Amerikaanse schilder Thomas Cole maakte tussen 1833-1836 een serie schilderijen over een niet-bestaand rijk, dat erg lijkt op het Romeinse Rijk (maar het niet is!).
Dit schilderij is het vierde deel van de serie heet Destruction, en lijkt op de inval van Rome door de Vandalen (in 455)
Een dreigende lucht met donkere wolken.
Een gebroken schild
Van een standbeeld ontbreekt het hoofd
Een vrouw wordt in het water gegooid
Een noodbrug die op instorten staat
Een vernielde brug.
Een paleis staat in brand: je ziet de vlammen

Slide 17 - Slide

Video
Trailer: Ryse Son of Rome

Slide 18 - Slide

Slide 19 - Video

Video
Val van het West-Romeinse Rijk

Slide 20 - Slide

Slide 21 - Video


En het Oost-Romeinse Rijk?

  • Het Oost-Romeinse Rijk blijft nog bijna 1000 jaar langer bestaan: pas in 1453 wordt Constantinopel ingenomen door de Turken.
  • Dat komt vooral doordat het goed beschermd ligt tussen woestijnen en bergen. 
  • Bovendien geeft de Oost-Romeinse keizer vijanden geld om met rust gelaten te worden. 
Tegenwoordig is de Hagia Sophia (Aya Sophia) één van de grootste moskeeën ter wereld. In de tijd van het Oost-Romeinse Rijk was dit de grootste christelijke kerk ter wereld.

Slide 22 - Slide


Wat is er gebleven?

  • In de duizend jaar dat het West-Romeinse Rijk heeft bestaan, heeft het veel achtergelaten
  • Bijvoorbeeld: de taal (Latijn), de godsdienst (Christendom), techniek, de kalender en wetgeving.
  • Veel kennis van de grote Griekse en Romeinse geleerden blijft bewaard in boeken, vooral in de bibliotheken van het Oost-Romeinse Rijk.
De Amerikaanse schilder Thomas Cole maakte tussen 1833-1836 een serie schilderijen over een niet-bestaand rijk, dat erg lijkt op het Romeinse Rijk (maar het niet is!).
Dit is het vijfde schilderij uit de serie en heet Desolation (verlatenheid, eenzaamheid), en toont een rijk nadat het is ingestort.
Ook hier lijkt het weer een beetje op Rome, na de val van het West-Romeinse Rijk: de ruïnes zijn overgebleven...

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Video

Huiswerk 
Lezen:   § 3.4 en §3.5
Maken: § 3.4:  8, 9, 10 en 11     
               § 3.5: 1, 2, 4, 5, 6, 7   


Slide 25 - Slide

Begrippen uit deze les
  • Pax Romana
  •  West-Romeinse rijk
  • Oost-Romeinse rijk
  • de Limes
  • Volksverhuizingen

Slide 26 - Slide

Jaartallen uit deze les
  • Tot 180 n.Chr: Pax Romana
  • Vanaf 200 n.Chr: begin verval Romeinse Rijk
  • 284 n.Chr: Keizer Dicletianus aan de macht
  • 395 n.Chr: Splitsing Romeinse Rijk
  • 476 n.Chr: Laatste W-Romeinse keizer afgezet, ondergang W-Romeinse rijk

Slide 27 - Slide

Personen uit deze les

  • Diocletianus
  • Romelus Augustus
  • Odoaker

Slide 28 - Slide

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd

Slide 29 - Open question

Stel 1 vraag over iets dat je deze les nog niet zo goed hebt begrepen

Slide 30 - Open question