Bondio Cofalent Atgyfnerthu (3).pptx

Bondio Cofalent

CEMEG 2

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

1 / 17
next
Slide 1: Slide
New lesson editor

This lesson contains 17 slides, with text slides.

Report this lesson

Items in this lesson

Bondio Cofalent

CEMEG 2

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Metelau

Y Tabl Cyfnodol

Anfetelau

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

BONDIOBondio Cofalent

Mae atomau anfetelau’n bondio gyda’i gilydd wrth rannu electronau’r plisgyn allanol. BONDIO COFALENT yw’r enw ar hyn.

Gall bondio cofalent greu:

  • Moleciwlau bach o elfennau, e.e. H2

  • Moleciwlau bach o gyfansoddion, e.e. HCl

  • Moleciwlau enfawr o elfennau, e.e. diemwnt a graffit

  • Moleiwlau enfawr o gyfansoddion, e.e. SiO2

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Text

BONDIOMoleciwlau cofalent

Atom hydrogen (H) [1]

Atom clorin (Cl) [2.8.7]

Mae rhai elfennau’n ffurfio cyfansoddion cofalent.

Mae hyn yn digwydd wrth i atomau rhannu electronau.

Mae gan yr hydrogen batrwm electronau heliwm, ac mae gan glorin batrwm electronau argon.

Ysgrifennir hyn fel H-Cl , ble mae’r ‘-’ yn cynrychioli bond cofalent (dau electron wedi eu rhannu.

H

Cl

Moleciwl o hydrogen clorid (HCl)

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Priodweddau Cyfansoddion Moleciwlaidd Cofalent

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Ymarfer adnabod bondiau atomig neu gofalent.(Dim ond y plisgyn allanol a ddangosir yn y diagramau)

N

H

H

H

Ca2+ F-

2

Cu2+ O2-

Dangos yr atebion

Mg2+ Cl-

2

cofalent

ïonig

cofalent

cofalent

cofalent

ïonig

ïonig

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Cymharu priodweddau diemwnt a graffit

Adeileddau Cofalent Enfawr

Mae rhai sylweddau cofalent yn bodoli fel adeileddau enfawr. Mae gan rain ymdoddbwyntiau uchel am fod yr atomau i gyd yn cael eu dal gan fondiau cofalent cryf.

Mae diemwnt a graffit yn enghreifftiau o adeileddau cofalent enfawr a wneir o gasgliad o atomau carbon yn unig.

Diemwnt

Graffit

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Esboniad o briodweddau diemwnt a graffit

Diemwnt

Graffit

Mae pob atom wedi bondio â 4 atom arall. Mae bob electron allanol yn cael eu defnyddio yn y bondio cofalent sy’n digwydd yma. Y canlyniad yw strwythur anhyblyg iawn.

Gan nad oes electronau rhydd, nid yw’n dargludo trydan.

Ffurfiant haenau o gylchoedd hecsagonaidd sydd i graffit – mae’r haenau yma’n gallu llithro dros ei gilydd, a dyma pam y mae’n cael ei ddefnyddio fel iraid.

Mae pob atom o garbon yn bondio’n gryf i atomau eraill o garbon gyda thri bond cofalent. Mae’r pedwerydd electron allanol ym mhob atom yn rhydd i symud, a dyma beth sy’n gwneud graffit yn ddargludydd da.

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7

Mae’r atomau carbon wedi bondio’n gofalent i fewn i siâp pêl droed.

Fulleren C60

Nano-diwb Carbon

Mae’r nano-diwb yn debyg i graffit

roliedig.

  1. Mae’n dargludo trydan

    1. Mae’n fân iawn – 10,000 gwaith yn deneuach na blewyn dynol

    2. Gellir tyfu crisialau y tu mewn iddynt

    3. Maent yn gallu datrus y broblem o sut i greu cylchedau llai, trwy wneud gwaith gwifrau.

Y dyfodol, a ffurfiau eraill o garbon

Wrth arbrofi ar Fulleren C60, darganfuwyd y posibilrwydd o greu adeileddau carbon eraill. Gweler un ohonynt isod.

Blewyn dynol

Nano-diwb

TGAU Gwyddonaieth Ychwanegol

Pennod 7