Deeltaak 6, theorie jaar 2

Theorie leerjaar 2

Wat hebben we allemaal gedaan dit jaar (en vorig jaar) en wat moet je kennen.

1 / 84
next
Slide 1: Slide
New lesson editorDramaMiddelbare schoolmavo, havoLeerjaar 2

This lesson contains 84 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

Theorie leerjaar 2

Wat hebben we allemaal gedaan dit jaar (en vorig jaar) en wat moet je kennen.

Wat zijn spelgegevens?

Spelgegevens

Beschrijf van de volgende scène de spelgegevens.

* wie * karakter van de rol * uiterlijke kenmerken * relatie tot andere rollen  

* wat* handelingen 

* waar * locatie 

* waarom* motieven 

* wanneer * tijdsperiode 

Rol

Actie / Verhaal

Ruimteplaats

Tijd

Motief

Waar

Wie

Wat
(Handeling / Conflict)

Waarom

Wanneer

De 4 basis emoties

De 4 basis emoties zijn:

Blij
Boos
Bang
Bedroefd


We noemen ze ook wel de 4B's

Typetje, persiflage, personage

Je kunt iemand op verschillende manieren spelen. 
In deeltaak 1 hebben we het onderscheid gemaakt tussen een:

1) typetje

2) persiflage

3) personage


Wat betekent het spelen van een typetje?

A

Dat je 1 eigenschap uitvergroot.

B

Dat je een paar eigenschappen uitvergroot.

C

Dat je iemand nadoet.

D

Dat je veel eigenschappen speelt.

Wat betekent het spelen van een persiflage?

A

Dat je 1 eigenschap uitvergroot.

B

Dat je een paar eigenschappen uitvergroot.

C

Dat je iemand nadoet.

D

Dat je veel eigenschappen speelt.

Wat betekent het spelen van een personage?

A

Dat je 1 eigenschap uitvergroot.

B

Dat je een paar eigenschappen uitvergroot.

C

Dat je iemand nadoet.

D

Dat je veel eigenschappen speelt.

Rolbiografie

Je kunt voor een personage een rolbiografie schrijven.

Deze bestaat uit:

Karaktereigenschappen, fysieke eigenschappen en feitelijke informatie.


Een rolbiografie helpt de acteur om zijn personage beter te kunnen spelen.




Typetje

Personage

Persiflage

 Spanningsboog

Hoe creëer je spanning in je scène, zodat je publiek wil weten:

Hoe loopt dit af?


Jij moet als maker dan weer juist bedenken: Wat wil ik mijn publiek in deze scène laten weten?

spanningsboog

expositie; De 5 W’s worden duidelijk, behalve Wat: het conflict 


motorisch moment; Start conflict 


ontwikkeling; Hoe wordt het conflict aangepakt/ geprobeerd op te lossen? 


climax; Hoogtepunt van de spanning, het is duidelijk of/ hoe het conflict is opgelost. 


afloop; Hoe eindigt de scène 

Spanningsboog invullen

Zet in de volgende slide de foto's op de juiste plek in de spanningsboog.

Het zijn foto's uit het Disney sprookje Assepoester.






De cliffhanger


  • Bij een cliffhanger stopt de aflevering op een spannend moment.

  • De kijker is nieuwsgierig naar het vervolg.

  • Bekijk het voorbeeldfilmpje op de volgende pagina.

Tekst analyseren

Tekstanalyse, wat is dat en waarom? 

Bij het maken van een theatervoorstelling waar er gebruik wordt gemaakt van een vaste (bestaande) tekst, wordt er eerst heel erg goed naar de tekst gekeken en gelezen. Dit gebeurt voordat het daadwerkelijke spelen en regisseren begint.

Wat staat er en wat wordt er gezegd? Zijn er spelgegevens die al in de tekst of eventueel regie-aanwijzingen worden gegeven? 



Spelgegevens: Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waarom (de 5 W's)

Begrippen

Deeltaak 2

Conflict: 

Tegenstelling tussen rollen met betrekking tot eenzelfde of situatie of gebeurtenis. 


Innerlijk Conflict

Bij een innerlijk conflict is het personage in strijd met zichzelf, het conflict vindt plaats binnen één persoon, een innerlijke strijd. 


* Je kunt ook een conflict hebben met een voorwerp (bv een deur die niet open gaat)

Vragen voor tekstanalyse

Om een tekst van een scène te analyseren moet je de volgende vragen kunnen beantwoorden:

1) Wat zijn de spelgegevens?

2) Wat is het doel van de personages in deze scène? (Wat willen ze bereiken?)

3) Wat wordt er nou ècht gezegd door de personages? (denktekst)

4) Welke emoties komen er voor in de tekst?

5) De regie aanwijzingen geven richting voor het spelen, de locatie, de emoties. Deze zijn vaak schuin gedrukt. Wat zijn de belangrijkste aanwijzingen?


Begrippen Drama


- Denktekst: de tekst die een rol denkt en soms ook hardop uitspreekt, om de speler zelf of het publiek te informeren over het innerlijke conflict.


- Regie aanwijzingen: de aanwijzingen die je in de tekst vind, die de speler en de scene aanstuurt. Bijvoorbeeld locatie, tijdstip, emoties, stiltes. 


ABSURDISME

  • ontstaan in jaren 50 vorige eeuw (na de 2e wereldoorlog)

  • leven heeft geen hoger doel

  • mens moet zelf zijn weg vinden 

  • niet op zoek naar antwoorden op levensvragen

Wat is absurdistisch theater?

Absurdistisch theater is toneel zonder plot, waarin personages zich vreemd gedragen en handelingen en zinnen zich herhalen. 


Vaak nemen personages elkaars handelingen over.


Toneel dat vaak grappig is, maar gemaakt is met de gedachte dat mensen elkaar niet begrijpen en het leven zinloos is. 

Vervreemdingstechnieken

Absurdistische toneelstukken kun je op verschillende manieren maken.   

Waar het vooral om gaat zijn de vervreemdingstechnieken.  

  

Belangrijk bij absurdistisch toneel blijft: Wat wil je er mee zeggen?  

  

Bij absurdistisch spel kun je o.a. de volgende vervreemdingstechnieken

toepassen:

Herhaling:  


Het herhalen van handelingen benadrukt de zinloosheid ervan. 

Obsessie: 

  

De rol heeft tijdens het spel een bepaalde obsessie. Bijvoorbeeld dat je de hele tijd je schoen probeert uit te trekken, zonder reden, en dat lukt steeds niet of alles wat glimt moet je aanraken.

Doorbreken van gewoonte:

- Van plaats/locatie (trouwen in de wachtkamer van de tandarts)  

- Van gebeurtenis (begrafenisspeech bij trouwerij met uiterst gelukkig kijkend  bruidspaar)  

- Van relatie (oma trouwt met haar kleindochter) 

Wat is een voorbeeld van absurdisme in een scene?

A

De schoen van Assepoester praat terug

B

Romeo klimt omhoog naar het balkon van Julia

C

Alice maakt een handstand in de scene

D

De lakei rent gillend weg

Theater - verhaalopbouw

Om een verhaal écht goed te begrijpen: hoe is het opgebouwd?



Klassieke verhaalopbouw         - heel gestructureerd, 

begin-midden-eind en een logische opbouw. 

Scènische verhaalopbouw       - verhaallijnen door elkaar

Absurdistische vertelwijze       - geen duidelijke verhaallijn


Tableau vivant

Betekent letterlijk: levend schilderij.

Het is een stilstaand beeld op toneel.

Improviseren

Improvisatie/ Improviseren = een vorm van dramatisch spel waarbij de spelers het spel beginnen, terwijl 1 of meerdere spelgegevens (5W’s) vooraf niet zijn vastgelegd.  

 

Improviseren

Bij improvisatie werk je zonder vaste tekst en heb je van tevoren vaak nog geen idee wat je gaat spelen. Er is sprake van improviseren wanneer een toneelstuk niet of niet geheel van tevoren is vastgelegd en al spelende op de spelvoer ontstaat.   

  

De regisseur kan de door improvisatie tot stand gekomen scènes vervolgens vastleggen in een script om de scènes herhaalbaar te maken voor publiek.  

 

Improviseren

Belangrijk bij improviseren is:

- Geef een spelimpuls als je de scène opent

- incasseren (even laten binnenkomen wat de spelimpuls is)

- accepteer de spelimpuls van de ander (dus niet blokkeren)

- reageren (geef een  terug)




Blokkeren is dus de spelimpuls niet accepteren. Het spel houdt dus op.

Monoloog


Een stuk tekst voor 1 persoon.

Dit kan een tekst zijn gericht aan het publiek, maar ook de gedachten van het personage die worden uitgesproken.

Dialoog


Een tekst voor 2 of meerdere personages. 

Theatrale middelen


- spelgegevens

- vormgevingsmiddelen

- enscenering

Wat is mise-en-scène?

A

Wat wordt er gedaan met belichting tijdens een voorstelling.

B

Hoe de acteurs gebruik maken van het speelveld.

C

De scene die wordt uitgebeeld speelt zich in de mist af.

D

Het is een term die in de wetenschap wordt gebruikt.

mise-en-scène

Betekent "Plaatsing op toneel"

Dus: waar staan de acteurs ten op zichte van elkaar en het decor/attributen.

Zo beschrijf je de mise-en-scène:

Beschrijf letterlijk wat je ziet, dus: 

3 spelers liggen op de grond in het midden vanhet toneel. 1 speler zit erbij gehurkt.

2 spelers vanaf links en 2 spelers vanaf rechts kijken naar de liggende mensen.

1 speler kijkt vanaf achteren naar de liggende mensen en 1 loopt voorlangs.


Je mag wel houdingen beschrijven, maar niet de intentie beschrijven.

Dus: 1 speler loopt voorlangs en niet 1 speler loopt in paniek voorlangs.

Wat is de mise-en-scène in de volgende foto's? 


Let erop dat je bij het beschrijven echt de mise-en-scène beschrijft en niet de emoties.

Beschrijf de mise-en-scène

Beschrijf de mise-en-scène

Beschrijf de mise-en-scène

Beschrijf de mise-en-scène


7

Vormgevingsmiddelen



Decor 

Rekwisieten / attributen

Kostuums 

Kap en grime

Licht

Muziek (geluidseffecten)

Audiovisueel (beeld)

Decor

Attributen

kostuums

kap en grime

licht

audiovisueel (beeld)

audiovisueel (beeld)

Nog een voorbeeld

Geluid


Wat is objecttheater?

A

Theater met veel attributen

B

Theater met een groot decor

C

Theater waarin een voorwerp de hoofdrol speelt

D

Theater zonder mensen

Objecttheater

- Beeldend theater

- Poppentheater

- Stop-motion filmpjes

Oefenen

De volgende slides zijn allemaal meerkeuze vragen.

Het is een herhaling van de theorie die je hiervoor gehad hebt.

Wat zijn Spelgegevens?

A

De gegevens die de acteur nodig heeft om zijn spel te verbeteren.

B

Spelaanwijzingen van de regisseur

C

De 5w's

D

Rol, actie, ruimte, motief, tijd

Hoeveel materiële vormgevingsmiddelen zijn er?

A

6

B

4

C

7

D

5

Vul de spanningsboog in






Climax

Expositie

Afloop

Motorisch moment

Opbouw

Wat kun je zeggen over decor?

A

Kleur, vorm, materiaal, grootte, plaatsing in de ruimte ( sfeer)

B

Kleur, plastic, hout, handgemaakt, fabriekskeurmerk ( merk)

C

Functie, kleur, sfeer, effect, stijl, echtheid ( eigenheid)

D

Vorm, materiaal, functie, effect, maker ( plaatsing)

Wat bedoelen we met kap en grime?

A

Verkleedspullen

B

Kapsels, schmink en make up

C

Make up en maskers

D

Make up artist

Wat is mise-en-scène?

A

Positie/beweging op het speelbvlak

B

Positie/beweging ten op zichtte van de ander

C

Handelingen

D

Positie ten opzichte van medespelers, decor en hoe ik handel in de ruimte

Wat is een attribuut?

A

Een rekwisiet

B

Hulpmiddel die een rol ondersteunt

C

Spullen die typisch bij een personage horen

D

Decorstuk

Wat is blokkeren?

A

Decor voor de nooduitgang hebben staan

B

Niet reageren op een spelimpuls van de tegenspeler

C

Het niet meer weten, start black out.

D

Technische storing tijdens het stuk

Wat zijn de 4 basis emoties?

A

4 D's

B

4 W's

C

4 V's

D

4 B's

Wat is een type(-tje)

A

Personage omschrijving

B

Personage die met grote gebaren speelt en met accent spreekt

C

Personage van wie maar een karaktertrek is uitgewerkt

D

Personage uit de commedia dell’arte

Wat is een tableau vivant?

A

Freeze

B

Een Franse term voor theatertechniek

C

slow motion

D

een bevroren beeld

Wat is een dialoog?

A

Samenspraak van 2 personages

B

Stuk tekst geschreven voor een Solo

C

Een stuk tekst, uitgevoerd door 2 acteurs

D

Index van het stuk

Wat is een monoloog?

A

Stuk tekst tussen 2 personages

B

Aaneengesloten tekst door 1 persoon voorgedragen

C

solo

D

Stuk tekst waarbij de hoofdpersoon het motorisch moment in zet

Waaruit bestaat een rolbiografie?

A

Feitelijk informatie en fysieke eigenschappen: uiting van achtergrond .

B

Feitelijk informatie: wie is de personage en hoe is dat zo gekomen?

C

Karaktereigenschappen: dromen, verleden en irritaties

D

Karaktereigenschappen, fysieke eigenschappen en feitelijke informatie

Wat is een denktekst?

A

Wat het publiek over de voorstelling denkt

B

De tekst die in het programmaboekje staat

C

De tekst die een personage denkt

D

Wat de regisseur met het stuk bedoelt

Wat is absurdisme?

A

Een rare situatie waarin je bent beland

B

Een genre in de kunst dat wil laten zien dat het leven zinloos is.

C

Een manier om te improviseren

D

Een voorstelling waarin niet gesproken wordt.

Wat zijn vervreemdingseffecten in absurdisme?

A

Herhaling, obsessie, doorbreken van gewoonte

B

Herhaling, dansen, doorbreken van gewoonte

C

Zingen, dansen, herhaling

D

Obsessie, gaan slapen op toneel, dansen.

Wat is een conflict (in theater)?

A

Een ruzie op toneel

B

Ruzie met de regisseur over hoe je een rol moet spelen.

C

Dat je niet meer weet wat je tekst is en je het een ander laat oplossen.

D

Tegenstelling tussen rollen met betrekking tot eenzelfde of situatie of gebeurtenis.

Wat is het motorisch moment?

A

Het moment dat de motor van je auto ermee ophoudt.

B

Een belangrijk moment in het verhaal, de reden dat alles wat daarna gebeurt ook gebeurt.

C

De opbouw van de spanning in het verhaal.

D

Het hoogtepunt van de spanning.

 Spanningsboog

Hoe creëer je spanning in je scène, zodat je publiek wil weten:

Hoe loopt dit af?


Jij moet als maker dan weer juist bedenken: Wat wil ik mijn publiek in deze scène laten weten?

spanningsboog

expositie; De 5 W’s worden duidelijk, behalve Wat: het conflict 


motorisch moment; Start conflict 


ontwikkeling; Hoe wordt het conflict aangepakt/ geprobeerd op te lossen? 


climax; Hoogtepunt van de spanning, het is duidelijk of/ hoe het conflict is opgelost. 


afloop; Hoe eindigt de scène 

Spanningsboog invullen

Zet in de volgende slide de foto's op de juiste plek in de spanningsboog.

Het zijn foto's uit het Disney sprookje Assepoester.






De cliffhanger


  • Bij een cliffhanger stopt de aflevering op een spannend moment.

  • De kijker is nieuwsgierig naar het vervolg.

  • Bekijk het voorbeeldfilmpje op de volgende pagina.