LUK1_VPK_Week 1.5_Bijeenkomst 4_KR Verpleegkundige diagnoses

• New lesson editor
• Verpleegkunde
• HBO
• Studiejaar 1

Verpleegkunde LUK 1 lesweek 1.5 : Diagnostische fase

Literatuur

(Her) bestudeer uit Van der Burgh, A., Eisenberg, I., Luitjes-van Engelen, M., & Van 't Hul, L. (2026). Kritisch denken binnen het verpleegkundig proces. Pearson:

• Hoofdstuk 1.8  Kritisch denken als bachelor verpleegkundige 

• Hoofdstuk 2.5 Gegevens ordenen

• Hoofdstuk 2.5.2 Classificaties

• Hoofdstuk 3.1 t/m 3.3 De structuur van de verpleegkundige diagnose

• Hoofdstuk 3.5 Verschillende soorten verpleegkundige diagnosen t/m hoofdstuk 3.5.3 Welzijnsdiagnosen. Slide tekst

Leerdoelen

Je kent de basisprincipes van klinisch redeneren en het Verpleegkundig proces als methodiek (verpleegkundige diagnose) .

1. Je kan uitleggen wat een verpleegkundige diagnose is.

2. Je kan de structuur van een verpleegkundige diagnose uitleggen

3. Je herkent de verschillende soorten verpleegkundige diagnosen 

4. Je kan de samenhang tussen de gegevens verzameling en verpleegkundige diagnosen uitleggen (dus tussen stap 1 en 2)

5. Je kent de verschillende classificatiesystemen om gegevens te ordenen

Verpleegkundige Diagnose

Definitie

Een klinisch oordeel aangaande een menselijke reactie (feitelijk) op gezondheidscondities/levensprocessen, of een verhoogde kans (risico) op die reactie, die wordt herkend bij een persoon, gezin of gemeenschap.

Leg uit wat NANDA I is , wordt nu niet getoetst maar legde link met de andere classificatiemethoden die er zijn.

Besprek met de groep wat opvalt aan deze definitie.

Afkomstig uit:

Herdman, H. T., Kamitsuru, S. , &  Lopes, T. C. (reds.). (2026). NANDA International: Verpleegkundige diagnoses en classificaties 2024-2026. Bohn Stafleu van Loghum.

Hoofdstuk 1.4.1

Een verpleegkundige diagnose vormt de basis voor de selectie van verpleegkundige interventies waarmee zorgresultaten worden bereikt waarvoor de verpleegkundige verantwoordelijkheid draagt.

Een verpleegkundige diagnose is meer dan alleen symptoom

L

Hoe stelt de verpleegkundige een diagnose?

D.m.v. diagnostisch redeneren:

1. gegevens in anamnese analyseren

2. ordenen en clusteren van gegevens

3. hypothetische diagnose stellen

4. bevestigen/verwerpen van potentiële diagnoses

5. prioriteren van diagnoses

6. documenteren van de diagnoses  

Dit overzicht komt uit NANDA-International H 2.2.

Studenten hoeven dit in Luk 1 nog niet echte te kennen (wordt dus niet getoetst) maar is wel de opmaat naar LUK 2.

Soorten verpleegkundige diagnoses

Een diagnose met verschijnselen en gezondheidsproblemen.

A

Feitelijke diagnose

B

Welzijnsdiagnose

C

Hypothetische diagnose

D

Risicodiagnose

De structuur van een feitelijke verpleegkundige diagnose   = PES(S)

P = probleem ( stel je vraag - wat is hier echt het probleem)

E = etiologie ( waar komt dit probleem vandaan ) 

S= symptomen :

1. objectief  ( signs) -feitelijk - meetbaar -  rol van verpleegkundige 

2. subjectief (symptoms)- hoe ervaart de zorgvrager het probleem  

De belangrijkste vraag natuurlijk is hoe de verpleegkundige verpleegkundige diagnoses stelt.

Classificatiesystemen

Welke classificatiesystemen ken jij inmiddels al? Geef een naam in de woordwolk

Welke classificatiesystemen gebruiken we voor stap 1 in het vpk proces?

Omaha

Gezondheidspatronen van Gordon

Verpleegkundigen en onderzoekers Visiting Nurse Association of OMAHA (VS)

• eenduidig beschrijven van zorg

• 4 domeinen

• 42 aandachtsgebieden

• vooral in de wijk gebruikt

Marjory Gordon

• onderlegger voor NANDA-I

• methode om systematisch gegevens te ordenen en versmallen

• Gericht op patronen in het functioneren

Eenduidig beschrijven van zorg voor cliënten in hun omgeving. Vanuit een holistische visie zijn er in totaal 42 unieke aandachtsgebieden benoemd, verdeeld over 4 domeinen:

Omgevingsdomein

Psychosociaal domein

Fysiologisch domein

Gezondheidsgerelateerd gedragsdomein

Bron: https://www.omahasystem.nl/werken-met-omaha-system/klinisch-redeneren

Welke classificatiesystemen zijn het meest gebruikelijk en ga je vanaf Luk 2, 3 en 4 mee aan de slag?

NANDA

NOC

NIC

Eenduidig beschrijven van zorg voor cliënten in hun omgeving. Vanuit een holistische visie zijn er in totaal 42 unieke aandachtsgebieden benoemd, verdeeld over 4 domeinen:

Omgevingsdomein

Psychosociaal domein

Fysiologisch domein

Gezondheidsgerelateerd gedragsdomein

Bron: https://www.omahasystem.nl/werken-met-omaha-system/klinisch-redeneren

Structuur van de verpleegkundige diagnose

leg uit wat het belang is van de classificatiesystemen.

Naadloze communicatie binnen het zorgteam mogelijk maakt

Standaard termen zoals NANDA NIC NOC zijn cruciaal voor het verlenen van inzicht verpleegkundige aandachtspunten en behandelplan

Ondersteunt wetenschappelijk onderzoek doordat reacties van patiënten kunnen worden onderzocht met identieke reacties in verschillende zorgomgevingen en landen.

Consistentie tussen verschillende zorgverleners, verpleegkundigen, artsen, fysiotherapeuten en psychologen.

Bevordert gemeenschappelijk begrip van de patiëntenzorg in verschillende zorgomgevingen

Er zijn verschillende classificatiesystemen in de zorg:

•Artsen: International classification of diseases (ICD)

•Zorgprofessionals GGZ: Diagnostic and Statistical Manual of Mental disorders (DSM 5-TR)

•Verpleegkundigen: NANDA-I, NIC NOC

Afkomstig uit:

Herdman, H. T., Kamitsuru, S. , &  Lopes, T. C. (reds.). (2026). NANDA International: Verpleegkundige diagnoses en classificaties 2024-2026. Bohn Stafleu van Loghum.

Deel 1

Wat is dan de structuur van een risicodiagnose?

A

Ook een PESS

B

Een PE

C

PESS of PE

D

Eigenlijk alleen maar SS

Even oefenen

In de volgende slide krijg je een mini casus (hangt ook in BS)

Vraag 1:

Inventariseer alle signs (objectieve) en symptoms (subjectieve verschijnselen)

Casus: mevrouw De Vries

Mevrouw De Vries is 78 jaar en woont alleen in een appartement. Haar dochter komt normaal gesproken twee keer per week langs.

Mevrouw is drie dagen geleden gevallen in haar badkamer. Ze heeft daarbij haar rechterheup gekneusd. Er is geen breuk vastgesteld. Sinds de val heeft mevrouw veel pijn bij het lopen en durft ze nauwelijks uit bed of uit haar stoel te komen.

De verpleegkundige merkt dat mevrouw de afgelopen drie dagen bijna niet heeft gelopen. Ze gebruikt normaal gesproken een wandelstok, maar deze gebruikt ze nu niet omdat ze bang is opnieuw te vallen.

Mevrouw vertelt dat ze slecht slaapt omdat ze 's nachts bang is om opnieuw te vallen. Ze wordt meerdere keren wakker. Overdag voelt ze zich hierdoor moe.

even oefenen met PESSEN

Signs:

woont alleen

dochter komt twee keer langs

drie dagen geleden gevallen

pijn in heup

durft niet uit bed of stoel te komen

heeft drie dagen bijna niet gelopen

wandelt met stok

bang om te vallen

Symptoms:

slaap slecht door angst om te vallen

wordt meerdere keren wakker

voelt zich moe

Analyseren gegevens mevrouw de Vries

• slaap slecht door angst om te vallen

• wordt meerdere keren wakker

• voelt zich moe

Signs

Symptoms

• woont alleen

• dochter komt twee keer langs

• drie dagen geleden gevallen

• pijn in heup

• durft niet uit bed of stoel te komen

• heeft drie dagen bijna niet gelopen

• wandelt met stok

• bang om te vallen

Bespreek samen met de studenten de uitkomsten. Kunnen ze het verschil tussen subjectief en objectief zien?

Ik vermoed dat na deze de koek op is. Maar als je wil kan je nog naar de fase van hypothetische diagnoses maken gaan.

Hypothetische diagnoses:

mevrouw is bang om te vallen: risico op vallen

mevrouw slaapt slecht omdat ze bang is om te vallen

mevrouw voelt zich moe omdat ze slecht slaapt

mevrouw beweegt te weinig omdat ze bang is om te vallen

Even oefenen

Vraag 2:

Welke hypothetische diagnoses durf je te stellen op basis van jouw gegevensverzameling?

Deze slide kun je overslaan. Het hoofdstuk over een hypothetische diagnose stond niet in de opgegeven literatuur.

Welke hypothetische diagnoses heb je bedacht?

Misschien dat er nog meer inzitten en komen studenten op nog andere ideeën.

Belangrijk is dat ze in deze fase van de opleiding de gegevens gebruiken die ze hebben gelezen en geen aannames doen.

Dit is KR light en de eerste stap. In LUK 2 gaan we hiermee verder.

je zou nog verder kunnen vragen wat voor soort diagnoses ze gesteld hebben.

Hypothetische diagnoses:

mevrouw is bang om te vallen: risico op vallen

mevrouw slaapt slecht omdat ze bang is om te vallen

mevrouw voelt zich moe omdat ze slecht slaapt

mevrouw beweegt te weinig omdat ze bang is om te vallen

Afsluiting

Leg mij nu eens de samenhang tussen stap 1 de gegevens verzameling en stap 2 de verpleegkundige diagnosen uit

Dit is waarschijnlijk het belangrijkste leerdoel van allemaal. ALs ze dit goed kunnen uitleggen aan jou of aan hun collega dan hebben ze de theorie van het diagnosticeren redelijk in de gaten.

Je kan verder nog de leerdoelen door studenten laten beantwoorden als je dat wil.

Ik hoop dat je het een leuke les vond.

gr Annemiek

Afsluiting van de les: wat vond je ervan?