10.4 Krachten ontbinden
Welkom x4i!
10.4 Krachten ontbinden
Welkom x4i!
Wat gaan we doen deze les?
Herhaling van 14.3 Katrollen en takels.
Uitleg over 14.4 Druk
Aan de slag met 14.4 Druk
Leerdoelen 14.3 Katrollen en takels
Je kunt uitleggen wat wordt bedoeld met een vaste katrol en met een losse katrol
Je kunt met een tekening uitleggen hoe een takel in elkaar zit.
Je kunt uit het aantal katrollen van een takel afleiden hoeveel keer de hijskracht wordt vergroot en hoeveel keer de zijafstand wordt verkleind
Je kunt berekeningen uitvoeren met de rekenregel voor takels.
De vaste katrol
Een vaste katrol draait de kracht om. Je herkent een vaste katrol aan het feit dat hij VAST zit.
De kracht blijft dus gelijk en wordt niet verdeeld.
Vaste katrol
Bij een vaste katrol is de spierkracht gelijk aan de zwaartekracht.
Haal je b.v. 3 m touw in, dan gaat de last ook 3 m omhoog.
Het voordeel is dat je omlaag kan trekken.
De losse katrol
Een losse katrol maakt ons sterker.
De last wordt verdeeld over het aantal touwen waaraan de katrol hangt.
Takel
Vaste katrol met losse katrol: verdeelt het gewicht over hoeveel katrollen je toevoegd.
Takel
Een takel heeft een vaste
en een losse katrol.
Haal je 3 m touw in, dan gaat de last de helft (1,5 m) omhoog.
Je benodigde spierkracht is maar de helft.
Winst en verlies
Wat je wint aan kracht, verlies je aan afstand.
Met een takel wordt je als het ware 'sterker' , maar moet je wel meer touw inhalen.
Tel je n (n is een getal) touwen, dan gaat het hijsen n x zo makkelijk
Leerdoelen 14.4 Druk
Je kunt uitleggen welke twee dingen het vervormend effect van een kracht bepalen.
Je kunt benoemen wat druk is en in welke eenheden deze grootheid wordt gemeten.
Je kunt berekeningen uitvoeren met de druk, de kracht en de opppervlakte.
Je kunt een gegeven druk omrekenen van N/cm naar Pa en omgekeerd.
Je kunt voorbeelden geven van situaties waarin je de druk bewust kleine houdt of vergroot.
14.4 Druk
Wat is druk?
Hoe bereken je druk?
Omrekenen van druk
(En oppervlakte)
Druk vergroten/verkleinen
Hoe berekenen we druk?
druk is de hoeveelheid kracht per oppervlakte
De formule van druk is:
In symbolen:
Aan de slag!
1) Maak 14.4 Druk
2) Maak alles van H14 Werktuigen af
Huiswerk voor maandag:
Maak alle opdrachten van H14 af (huiswerkcontrole!)
A
C
E
Maakt niet uit
Is het kleine katrolletje een vaste of losse katrol?
Vaste
Losse
Wat is de werking van een vast katrol
het omdraaien van de kracht
het halveren van de kracht
het verdubbelen van de kracht
er gebeurt niets
Een verhuizer gebruikt een vaste katrol om een last van 800 N omhoog te hijsen over een afstand van 6 m. Wat is het voordeel van zo'n vast katrol?
Dan hoeft hij maar met 400 N aan het touw te trekken.
Dan hoeft hij minder arbeid te verrichten
Het is gemakkelijker om het touw naar beneden te trekken dan de kist omhoog.
Hij hoeft dan maar 3m touw in te halen.
Bereken de trekkracht in D
24 N
12 N
8 N
6 N
Wat is de werking van een vast katrol
het omdraaien van de kracht
het halveren van de kracht
het verdubbelen van de kracht
er gebeurt niets
Een verhuizer gebruikt een vaste katrol om een last van 800 N omhoog te hijsen over een afstand van 6 m. Wat is het voordeel van zo'n vast katrol?
Dan hoeft hij maar met 400 N aan het touw te trekken.
Dan hoeft hij minder arbeid te verrichten
Het is gemakkelijker om het touw naar beneden te trekken dan de kist omhoog.
Hij hoeft dan maar 3m touw in te halen.
Bereken de trekkracht in D
24 N
12 N
8 N
6 N
Bereken hoeveel touw je moet inhalen als het gewicht 5 meter omhoog moet
5 m
10 m
15 m
20 m
Wat gebeurt er met de benodigde kracht bij een losse katrol?
Blijft gelijk
Wordt groter
Wordt kleiner
Verdwijnt helemaal