Werkwoorden in de tegenwoordige tijd
Werkwoorden in de tegenwoordige tijd
Open met het idee dat veel leerlingen de regel wel ongeveer kennen, maar vastlopen zodra een werkwoord nieuw of vreemd klinkt, zoals 'smurfen'. Dat maakt dit voorbeeld didactisch sterk.
Leerdoel
Je kunt werkwoorden in de tegenwoordige tijd correct spellen en de vervoegingsregel toepassen op nieuwe werkwoorden.
This item has no instructions
Welke regel heb jij geleerd voor werkwoorden spellen in de tegenwoordige tijd?
Gebruik de opbrengst om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: stam, ik-vorm, persoonsvorm, -t, meervoud, tegenwoordige tijd.
Tegenwoordige tijd: waar gaat het om?
De tegenwoordige tijd vertelt wat nu gebeurt
Je vervoegt het werkwoord bij het onderwerp
Benadruk dat leerlingen hier niet een los trucje leren voor één woord, maar een algemene regel die ook werkt bij onbekende werkwoorden.
Drie basisvormen
ik = ik-vorm
jij/hij/zij = ik-vorm+ t
meervoud = hele werkwoord
Ik smurf
Hij/zij smurft
Wij smurfen
Dit is de kernslide van de regel. Laat leerlingen zien dat veel spellingvragen teruggaan naar deze drie vormen.
De ik-vorm
Wanneer 'ik' iets doe
Bij gebiedende wijs
Je/jij achter het werkwoord
smurfen -> ik smurf
verhuizen -> ik verhuis
Loop door!
Fiets jij?
Regel: geen extra -t bij ik-vorm.
Koppel steeds terug naar de stamregel: eerst de stam bepalen, dan pas vervoegen.
De jij-, hij- en zij-vorm
Bij jij, hij en zij krijgt de stam meestal een -t.
WANT: hoor je een t, dan schrijf je een t!
lopen -> jij loopt
fietsen -> hij fietst
branden-> het brandt
verhuizen -> jij verhuist
Regel: stam +t
Alleen hier kun je -dt krijgen.
Noem 'meestal' omdat er uitzonderingen bestaan buiten deze les, zoals inversie bij vraagzinnen. Werk die hier niet uit als ze niet nodig zijn voor het leerdoel.
Uitzondering!
Hij wil
Zij wil
This item has no instructions
Meervoudsvormen
Bij wij, jullie en zij in het meervoud gebruik je het hele werkwoord.
smurfen -> wij smurfen
eten -> wij eten
lopen -> wij lopen
fietsen -> wij fietsen
Regel: schrijf het hele werkwoord!
Benadruk het verschil tussen 'zij smurft' en 'zij smurfen': enkelvoud of meervoud bepaalt de vorm.
Vul de juiste vormen in
Bij werkwoorden in de tegenwoordige tijd begin je met het hele werkwoord. Daarna bepaal je de ik-vorm. Deze gebruik je wanneer 'ik' iets doe, bij gebiedende wijs of wanneer je/jij achter de persoonsvorm staat.
Bij jij/hij/zij gebruik je de regel ik-vorm+t. Hier zijn uitzonderingen op! Wanneer wij/zij/jullie iets doen, gebruik je het hele werkwoord.
Alle blanks volgen de volgorde van de uitgelegde procedure: hele werkwoord → stam → ik-vorm.
Hoe ontstaat de uitgang -dt?
This item has no instructions
Sleepvraag
Ik-vorm
Jij/hij/zij
Wij, jullie, zij
willen
verhuis
vindt
fietsen
This item has no instructions
Invuloefening
Je kunt de woorden slechts één keer gebruiken!
De ik-vorm gebruik je wanneer 'ik' iets doe. Zo wordt het werkwoord 'geven', 'ik geef'.
Een voorbeeld van de gebiedende wijs is: 'geef hier'. Ook dan gebruik je de ik-vorm.
De regel bij jij/hij/zij is ik-vorm+t. Behalve bij willen, want dan is het 'hij wil'.
Lezen -> ik lees -> lees! -> lees jij? -> hij leest -> wij lezen
Je schrijft het hele werkwoord bij wij, jullie, zij (mv).
This item has no instructions
Wat ga jij van vandaag onthouden?
Laat leerlingen kort terugblikken op hun leerproces. Mogelijke elementen: stam bepalen, verschil tussen vormen, regel toepassen op nieuwe woorden.
Wat vond jij nog lastig in deze les?
Gebruik dit als signaal voor herhaling. Verwacht antwoorden zoals: -t bij hij/jij/zij, stam bepalen, verschil tussen zij enkelvoud en zij meervoud.
Aan de slag!
Ga naar Noordhoff (via mbowebshop.nl of ConnectMe --> leermiddelen)
Hoofdstuk 'Taalverzorging'
2.1 Tegenwoordige tijd
Maak alle opdrachten, BEHALVE opdracht 4 en werkwoordtrainer 1
This item has no instructions