Maandag 7 september

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


1 / 142
next
Slide 1: Slide
New lesson editorMentorlesVoortgezet speciaal onderwijsLeerroute 1

This lesson contains 142 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 120 min
Report this lesson

Items in this lesson

Goedemorgen! 

Fijn dat je er bent.


- Lever je telefoon alvast in, in de rode bak;

- Pak je Chromebook uit de kast en log in. 


This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

This item has no instructions

1e lesuur: Nederlands

This item has no instructions

Woord en beeld

This item has no instructions

Lesdoel

Ik kan uitleggen welke functies een afbeelding bij een tekst kan hebben.

This item has no instructions

Welke afbeelding zie je vaak bij een tekst?

Gebruik de antwoorden als start: denk aan foto, tekening, tabel, plaatje, recept, nieuws.

Woord en beeld samen

Bij veel teksten staat een afbeelding.

Dat kan een foto, tekening, plaatje of tabel zijn.


Een afbeelding staat er niet zomaar bij.

Die helpt de lezer op een bepaalde manier.

Open vanuit herkenning: schoolboek, nieuwsbericht, recept, handleiding. Benadruk dat 'afbeelding' in deze les ook een tabel kan zijn.

Een afbeelding heeft een functie

Een afbeelding kan:

  • een stukje tekst vervangen

  • een tekst duidelijker maken

  • een tekst leuker maken

  • de aandacht trekken


Soms heeft één afbeelding meer functies tegelijk.

Dit is het overzicht van de les. Noem alvast dat leerlingen straks per functie voorbeelden zien.

Tekst vervangen

Soms hoef je niet alles in woorden uit te leggen.

Een afbeelding laat meteen zien wat je moet doen of weten.


Dat is handig als de informatie kort en duidelijk moet zijn.

This item has no instructions

Voorbeelden van vervangen

  • bij een gebruiksaanwijzing

  • bij een recept

  • bij stappenplannen

  • bij een tabel met cijfers


Je ziet snel wat belangrijk is.

Leg uit dat een tabel geen gewone foto is, maar wel een afbeelding in deze les, omdat cijfers overzichtelijk worden getoond.

Waarom is dat handig?

Afbeelding → sneller begrijpen

Minder tekst → overzichtelijker lezen


De lezer hoeft minder lange uitleg te lezen.

Daardoor is de informatie vaak duidelijker en sneller te gebruiken.

This item has no instructions

Waar zie je vaak een afbeelding die tekst vervangt?

A

bij een recept

B

bij een gedicht

C

bij een verhaal

D

bij een poster

Correct is 'bij een recept'. De andere opties passen eerder bij leuker maken of aandacht trekken.

Tekst vervangen

Een afbeelding kan een stukje tekst vervangen. Dat zie je vaak bij een gebruiksaanwijzing of een recept. De lezer begrijpt het dan sneller en het blijft overzichtelijk.

vervangen
gebruiksaanwijzing
sneller
verhalen
kunstwerk
mooier
langzamer

De woorden komen uit de vorige slides: vervangen, gebruiksaanwijzing, sneller begrijpen.

Duidelijker maken

Soms is tekst alleen niet genoeg.

Dan helpt een afbeelding om de situatie beter te begrijpen.


Je ziet sneller hoe iets eruitziet of hoe iets is gebeurd.

This item has no instructions

Overzicht van een situatie

Bij een lastige situatie geeft een afbeelding snel overzicht.


Bijvoorbeeld:

  • na een ongeluk

  • bij een gebeurtenis

  • bij een uitleg van een plek

Gebruik het voorbeeld uit de input: een foto of tekening van een gebeurtenis geeft snel en overzichtelijk informatie.

Wat doet de afbeelding dan?

De afbeelding:

  • laat details zien

  • maakt de situatie concreet

  • helpt bij moeilijke uitleg

  • geeft snel overzicht


Zo wordt de tekst duidelijker.

This item has no instructions

Wat doet een afbeelding bij een moeilijke situatie?

A

meer sfeer geven

B

snel overzicht geven

C

minder kleur tonen

D

tekst langer maken

Correct is 'snel overzicht geven'. Dat sluit aan bij ongeluk, gebeurtenis en uitleg van een plek.

Hoe helpt beeld bij een lastige uitleg?

Goede antwoorden noemen elementen als: details zien, situatie begrijpen, overzicht, moeilijke uitleg helpen. Bespreek dat een afbeelding tekst duidelijker maakt.

Leuker maken

Een afbeelding kan een tekst ook mooier of leuker maken.

Daardoor leest de tekst prettiger.


De afbeelding past dan bij de inhoud of bij de sfeer van de tekst.

This item has no instructions

Voorbeelden van leuker maken

  • plaatjes in een boek

  • een afbeelding bij een verhaal

  • een kunstwerk bij een gedicht


De tekst krijgt meer sfeer.

Benadruk dat 'leuker maken' niet betekent dat de afbeelding onbelangrijk is. De afbeelding ondersteunt de leeservaring.

Aandacht trekken

Een opvallende afbeelding zorgt dat een tekst sneller opvalt.

Mensen kijken vaak eerst naar het beeld en daarna naar de woorden.


Zo is de kans groter dat iemand de tekst gaat lezen.

This item has no instructions

Beeld trekt je blik

Een afbeelding trekt aandacht door:

  • kleur

  • vorm

  • emotie

  • een opvallende situatie


Daarom zie je vaak beeld bij nieuws of posters.

Houd het eenvoudig: het gaat hier niet om reclameanalyse, maar om herkennen dat beeld de lezer naar de tekst toe trekt.

Meer dan één functie

Een afbeelding heeft niet altijd maar één functie.

Soms doet hetzelfde beeld meerdere dingen tegelijk.


Een afbeelding kan bijvoorbeeld:

  • de tekst duidelijker maken

  • én aandacht trekken

This item has no instructions

Voorbeeld: één beeld, twee functies

Bij een afbeelding over een tocht over de Middellandse Zee kan het beeld:

  • laten zien wat er gebeurt

  • de tekst duidelijker maken

  • tegelijk de aandacht trekken


Dus: goed kijken naar de functie van het beeld.

Gebruik dit als afsluitende nuance: functies van afbeeldingen kunnen overlappen. Dat is belangrijker dan één 'goed' antwoord zoeken.

Welke functie past bij een plaatje in een boek?

A

tekst vervangen

B

aandacht trekken

C

leuker maken

D

cijfers tonen

Correct is 'leuker maken'. Sluit aan bij sfeer en prettiger lezen.

Functies van beeld

Een opvallende afbeelding kan aandacht trekken. Een plaatje in een boek kan de tekst leuker maken. Soms heeft één beeld ook meer dan één functie.

aandacht
leuker
functie
recept
kleur
vervangen
tabel

Hier komen drie kernwoorden terug uit het laatste blok: aandacht, leuker, functie.

Een foto van de Middellandse Zee kan zijn...

A

alleen leuker

B

alleen tabel

C

twee functies

D

geen functie

Correct is 'twee functies'. De afbeelding kan de tekst duidelijker maken én aandacht trekken.

Wat heb jij geleerd over woord en beeld?

Reflectie zonder fout antwoord. Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld een functie van afbeeldingen.

Wat hielp jou het best bij deze les?

Reflectie op leren: mogelijke antwoorden gaan over voorbeelden, uitleg, overzicht of functies vergelijken.

Woordenlijst

afbeelding - een foto, tekening, plaatje of tabel bij een tekst

functie - wat iets doet of waarvoor het gebruikt wordt

gebruiksaanwijzing - tekst die uitlegt hoe iets werkt

recept - uitleg om eten of drinken te maken

tabel - een overzicht met cijfers of gegevens

overzicht - iets snel en duidelijk kunnen zien

situatie - wat er op een moment aan de hand is

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

2e lesuur: Wiskunde

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

3e lesuur: Mens & maatschappij

This item has no instructions

De aarde door de tijd

This item has no instructions

Leerdoel

Ik kan de indeling van de geologische tijdschaal uitleggen en laten zien hoe fossielen en gesteenten iets vertellen over de ontwikkeling van de aarde.

De gebruiker noemde twee doelen. Hier is één doel gekozen dat beide onderdelen samenbrengt: tijdschaal én bewijs in fossielen en gesteenten.

Welke woorden denk jij aan bij aarde van heel lang geleden?

Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: dinosaurus, fossiel, vulkaan, stenen, zee, aarde, botten, oud.

Het ontstaan van de aarde

  • De aarde ontstond ongeveer 4,5 miljard jaar geleden.

  • In het begin was de aarde een gloeiend hete bol.

  • Door afkoeling ontstond aan de buitenkant de aardkorst.

This item has no instructions

Het ontstaan van de aarde

In de eerste aardkorst zaten nog openingen. Dat waren vulkanen. Daaruit kwamen magma en gassen uit het binnenste van de aarde naar buiten, zoals waterdamp en CO2.

This item has no instructions

Het ontstaan van de aarde

  • In de eerste oceanen ontstond langzaam leven.

  • Dat waren eerst heel kleine levensvormen.

  • Bijvoorbeeld: bacteriën.

Benadruk dat leven niet meteen uit grote dieren bestond. Eerst waren er heel eenvoudige levensvormen.

Het ontstaan van de aarde

  • Nederland lag niet altijd op dezelfde plek als nu.

  • Soms lag het onder zee, soms niet.

  • Soms was het warm en nat, soms droog.

  • Sporen in de bodem laten zien hoe het vroeger was.

This item has no instructions

Het ontstaan van de aarde

De wetenschap die het ontstaan van de aarde, de aardkorst en de ontwikkeling van leven onderzoekt, heet geologie.

This item has no instructions

Hoe heet de wetenschap over aarde en leven van vroeger?

A

tijdperk

B

geologie

C

fossiel

D

aardkorst

Checkt het kernbegrip van deze eerste subtopic. Afleiders zijn begrippen uit dezelfde slides.

Vul de juiste woorden in

De aarde ontstond ongeveer 4,5 miljard jaar geleden. Eerst was de aarde een gloeiend hete bol. Door afkoeling ontstond de aardkorst. In de eerste oceanen ontstond later leven, zoals bacteriën.

4,5 miljard jaar
gloeiend hete bol
aardkorst
bacteriën
kalksteen
Jura
steenkool
plankton

Alle antwoorden komen letterlijk uit de behandelde slides 2-6.

De geologische geschiedenis

  • 4,5 miljard jaar is erg lang.

  • Daarom delen geologen de geschiedenis van de aarde op.

  • Die indeling heet de geologische tijdschaal.

This item has no instructions

De geologische geschiedenis

De geologische tijdschaal lijkt op de indeling die je bij geschiedenis gebruikt: grote stukken tijd worden verdeeld in tijdperken en perioden.

This item has no instructions

De geologische geschiedenis

  • Er zijn vier tijdperken.

  • Die duren niet allemaal even lang.

  • Een nieuw tijdperk begint of eindigt vaak bij de komst van nieuwe levensvormen.

Noem als voorbeeld uit de tekst de komst van zeedieren in het Paleozoïcum.

De geologische geschiedenis

  • Voor Nederland zijn enkele perioden extra belangrijk.

  • Dat zijn: Carboon, Perm, Jura en Krijt.

  • In deze perioden ontstonden belangrijke bodemlagen.

This item has no instructions

De geologische geschiedenis

In deze belangrijke perioden ontstonden in Nederland lagen met grondstoffen die we nog steeds gebruiken, zoals aardolie, zout en kalk.

This item has no instructions

Waarom is er een geologische tijdschaal?

A

De aarde is erg oud

B

Nederland is klein

C

Fossielen zijn zeldzaam

D

Steen is heel hard

Toetst of leerlingen snappen dat de indeling is gemaakt om 4,5 miljard jaar overzichtelijk te maken.

Vul de juiste woorden in

Geologen delen de geschiedenis van de aarde in. Die indeling heet de geologische tijdschaal. Grote stukken tijd heten tijdperken en kleinere delen heten perioden. Voor Nederland zijn onder andere Carboon, Perm, Jura en Krijt belangrijk.

geologische tijdschaal
tijdperken
perioden
Carboon
fossielen
aardkorst
bacteriën
Limburg

Leg eventueel uit dat Carboon hier één voorbeeld is uit de rij belangrijke perioden.

Fossielen en gesteenten

  • Een versteend overblijfsel heet een fossiel.

  • Dat kan een bot, tand of schild zijn.

  • Ook een afdruk in gesteente kan een fossiel zijn.

This item has no instructions

Fossielen en gesteenten

Levend wezen sterft → snel bedolven onder modder of zand → resten blijven bewaard → na heel lange tijd ontstaat een fossiel.

Gebruik deze dia als simpele oorzaak-gevolgketen. Bijvoorbeeld bij een aardverschuiving of snelle bedekking door zand of modder.

Fossielen en gesteenten

Niet alleen fossielen, maar ook bodemlagen geven informatie. Ze laten zien hoe het klimaat en de omgeving vroeger waren.

This item has no instructions

Fossielen en gesteenten

  • Tijdens het Perm lag Nederland onder zee.

  • Toch was het klimaat toen droog, als een woestijn.

  • De zee verdampte en liet een dikke laag zout achter.

This item has no instructions

Fossielen en gesteenten

  • Tijdens het Krijt was Nederland een tropische zee.

  • Dode zeedieren lieten skeletjes van kalk achter.

  • Dat werd later kalksteen, vol fossielen.

Noem dat in Limburg kalksteen vlak aan het oppervlak ligt.

Wat bleef in Nederland achter toen de zee in het Perm verdampte?

A

kalk

B

zout

C

veen

D

aardolie

Afleiders komen uit andere voorbeelden uit de les: kalk bij Krijt, veen bij Carboon, aardolie bij Jura.

Vul de juiste woorden in

Een versteend overblijfsel heet een fossiel. Als een plant of dier snel bedolven wordt onder modder of zand, kunnen resten bewaard blijven. Tijdens het Krijt was Nederland een tropische zee en ontstond later kalksteen vol fossielen.

fossiel
modder of zand
Krijt
kalksteen
magma
Carboon
zout
plankton

Verbindt vorming van fossielen aan het voorbeeld van kalksteen uit Limburg.

Wat laten fossielen en gesteenten zien over vroeger?

Bespreek dat fossielen laten zien welke planten en dieren vroeger leefden, en dat gesteenten/bodemlagen iets laten zien over klimaat, zee, droogte of moeras.

Steenkool, aardolie en aardgas

  • Tijdens het Carboon was Nederland een tropisch moeras.

  • Daar groeiden veel planten en varens.

  • Er ontstond ook veel veen.

This item has no instructions

Steenkool, aardolie en aardgas

Dode plantenresten vormen veen. Door druk van nieuwe bodemlagen verandert veen langzaam in steenkool.

This item has no instructions

Steenkool, aardolie en aardgas

  • Steenkool zit in de Nederlandse ondergrond.

  • In Limburg ligt het vlak onder het aardoppervlak.

  • Mensen gebruikten steenkool later als energiebron.

Je kunt kort verwijzen naar de tijd van burgers en stoommachines, zonder verder uit te weiden naar geschiedenis.

Steenkool, aardolie en aardgas

  • Een nuttige grondstof uit de bodem heet een delfstof.

  • Voorbeelden zijn ijzer, zout en steenkool.

This item has no instructions

Steenkool, aardolie en aardgas

  • In de Jura lag Nederland onder een oceaan.

  • Daar leefde veel plankton.

  • Dood plankton zonk naar de zeebodem.

  • Door druk van nieuwe lagen ontstond langzaam aardolie.

This item has no instructions

Steenkool, aardolie en aardgas

Als aardolie of steenkool nog langer onder druk staat, ontstaat aardgas. Deze drie stoffen zijn belangrijke energiebronnen.

Benadruk de enorme tijdsduur: de vorming begon al meer dan 300 miljoen jaar geleden.

Waaruit ontstaat aardolie volgens de les?

A

uit zout

B

uit plankton

C

uit kalk

D

uit varens

Varens/veen horen bij steenkool; plankton bij aardolie.

Vul de juiste woorden in

Tijdens het Carboon was Nederland een tropisch moeras. Dode plantenresten vormden veen, en door druk ontstond later steenkool. In de Jura ontstond uit dood plankton langzaam aardolie.

Carboon
veen
steenkool
Jura
Perm
kalksteen
zout
fossiel

Checkt de twee vormingsprocessen naast elkaar: steenkool uit veen en aardolie uit plankton.

Wat begrijp jij nu het best?

1

tijdschaal

2

fossielen

3

gesteenten

4

energiebronnen

This item has no instructions

Wat is één ding dat jij uit deze les onthoudt?

Laat leerlingen kort terugkijken op hun leerproces. Mogelijke antwoorden: fossielen, Perm-zout, Krijt-kalksteen, Carboon-steenkool, Jura-aardolie, geologie.

Welk deel vond jij het lastigst om te begrijpen?

Gebruik antwoorden om te zien waar extra uitleg nodig is. Denk aan tijdperken/perioden uit elkaar houden of het ontstaan van aardolie, steenkool en aardgas.

Begrippen

geologie - wetenschap die het ontstaan van de aarde, de aardkorst en de ontwikkeling van leven onderzoekt

aardkorst - harde buitenkant van de aarde

magma - gesmolten gesteente in de aarde

geologische tijdschaal - indeling van de geschiedenis van de aarde in tijdperken en perioden

tijdperk - groot deel van de geologische geschiedenis

periode - kleiner deel binnen een tijdperk

fossiel - versteend overblijfsel of afdruk van een plant of dier

This item has no instructions

Begrippen

gesteente - hard materiaal waaruit de aardkorst bestaat

delfstof - nuttige grondstof uit de bodem

veen - laag van dode plantenresten op de bodem van water

steenkool - brandstof die ontstaat uit veen onder hoge druk

plankton - heel kleine planten en dieren in zee

aardolie - brandstof die ontstaat uit dood plankton onder druk

aardgas - gasvormige brandstof die ontstaat na nog langere druk

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

4e lesuur: Burgerschap

This item has no instructions

This item has no instructions

Introductie

This item has no instructions

Wat heb jij weleens gedacht?

Vul deze vraag voor jezelf in. Er is geen goed of fout.

Ja

Nee

Mensen met een bril zijn nerds

Blondjes 

zijn dom

Alle Amerikanen zijn dik

Surinamers komen

altijd te laat

Iemand met een trainingsbroek aan, is een aso

Mannen zijn slimmer dan vrouwen

This item has no instructions


1

Ja, ik denk het wel.

2

Nee, dat denk ik niet.

3

Ik weet niet.

Denk je dat anderen wel eens een vooroordeel over jou hebben?

This item has no instructions

Na deze les:
 

  • Kan ik in mijn eigen woorden uitleggen wat vooroordelen zijn.
     

  • Kan ik herkennen wanneer er gediscrimineerd wordt.
     

  • Heb ik ervaren wat ongelijke behandeling is.

Leerdoelen

This item has no instructions

Dit gaan we doen

  • Introductie: Wat heb jij weleens gedacht...?

  

  • Theorie: Vooroordelen en discriminatie  

 

  • Doen: De rode-sokken-revolutie

  

  • Nabespreking: Oneerlijk behandeld

This item has no instructions

Theorie

This item has no instructions

Vooroordelen zijn ideeën en meningen die je hebt over een bepaalde groep. Bijvoorbeeld:

  • Belgen zijn dom.

  • Aziaten kunnen niet autorijden.  

  • Homo's houden van roze

Je hebt dan één mening over een hele groep mensen: in dit geval Belgen, Aziaten en homo's. In werkelijkheid is het natuurlijk niet zo dat alle Belgen dom zijn, Aziaten niet kunnen rijden en alle homo's van roze houden.



Wat zijn vooroordelen?

This item has no instructions

Je hoofd vormt deze vooroordelen op de automatische piloot: het gaat vanzelf en je kan er niet veel tegen doen. Vaak is deze automatische piloot heel handig. Bijvoorbeeld als je gelijk herkent wie er in de supermarkt werkt als je wilt weten waar de eieren staan. Of wanneer er iemand met een bivakmuts een bank inloopt en jij gelijk weet dat je snel weg moet zijn.


Maar dezelfde automatische piloot zorgt er ook voor dat we snel oordelen over een groep. We kunnen met één persoon uit een bepaalde groep een vervelende ervaring hebben gehad en op basis daarvan een vooroordeel hebben over die hele groep. Soms kan je ook dingen zien op tv en social media die van invloed zijn op hoe je over een hele groep denkt.


Iedereen heeft vooroordelen. Zolang dat alleen in je hoofd gebeurt, is er (nog) niet zo veel aan de hand.


Hoe ontstaan vooroordelen?

This item has no instructions

Vooroordelen kunnen ook gevaarlijk worden als we er naar gaan handelen. Dat is als we een bepaalde groep anders gaan behandelen op basis van bijvoorbeeld geslacht, seksuele voorkeur of huidskleur. Dit heet discriminatie.


Hieronder zie je een filmpje over wat discriminatie is. Na het kijken van de video ga je een aantal situaties beoordelen met de vraag: wel of geen discriminatie?

Discriminatie

This item has no instructions

Wel of geen discriminatie?

Ja

Nee

Darryl is 16 jaar en wil graag autorijden, zodat hij sneller op school is. Dat mag niet want de leeftijdsgrens is 18 jaar.

Omdat Aya dislectisch is

mag zij langer over het proefwerk doen.

Merel heeft vmbo-advies en

wordt niet toegelaten tot het gymnasium.

Boaz wordt niet aangenomen

voor een stageplek vanwege zijn geloof.

This item has no instructions

Doen

This item has no instructions

De rode-sokken-revolutie

Volg de stappen van het experiment:

1
2
3
4

4

m

00

s

This item has no instructions

Nabespreking

This item has no instructions

Je bent in de vorige opdracht oneerlijk behandeld op basis van de kleur van jouw kleding. Bespreek met de klas:


  • Hoe voelde het voor de leerlingen zonder iets roods om de opdracht te doen?


  • Hoe was het voor de leerlingen die wel iets roods aanhadden?


  • Kunnen jullie een situatie bedenken in het echte leven waarin mensen ongelijk behandeld worden?





Oneerlijk behandeld

This item has no instructions

  • Ik kan in mijn eigen woorden uitleggen wat vooroordelen zijn.
     

  • Ik kan herkennen wanneer er gediscrimineerd wordt.
     

  • Ik heb ervaren wat ongelijke behandeling is.

Dit kan ik!

This item has no instructions

Deze les hebben we het gehad 

over ongelijke behandeling.

Word je zelf wel eens gediscrimineerd of zie je anderen dit doen? Je kan hier een melding van maken op www.discriminatie.nl. 

Afsluiting

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

Pauze

15

m

00

s

This item has no instructions

Lezen

30

m

00

s

This item has no instructions

5e lesuur: Biologie & verzorging voor jou

This item has no instructions

Fotosynthese en verbranding

Open met het grote idee: planten leggen energie uit zonlicht vast, en mensen en dieren gebruiken die energie weer in hun cellen.

Leerdoel

Ik kan uitleggen dat planten bij de fotosynthese energie vastleggen in glucose.

De gebruiker gaf twee doelen. Dit deck kiest het eerste als centraal leerdoel; verbranding komt later terug als vervolg en contrast.

Welk woord past voor jou bij planten en energie?

Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: zon, plant, voedsel, zuurstof, groei, energie.

Fotosynthese

  • Planten maken zelf glucose

  • Daarvoor gebruiken ze licht

  • Ook water en koolstofdioxide zijn nodig

  • Bij dit proces ontstaat ook zuurstof

Houd het eenvoudig: glucose is een soort suiker en voedselstof voor de plant.

Wat heeft een plant nodig?

Voor fotosynthese zijn vier dingen belangrijk:

  • licht van de zon

  • water uit de bodem

  • koolstofdioxide uit de lucht

  • bladgroenkorrels in groene delen van de plant

Noem bladgroenkorrels als plek waar fotosynthese gebeurt. Bij deze doelgroep hoeft chlorofyl niet centraal te staan, maar je kunt het noemen als groene stof.

Wat maakt de plant?

Bij fotosynthese maakt de plant:

  • glucose als voedselstof

  • zuurstof die naar de lucht gaat


De glucose kan de plant gebruiken om te groeien.

Leg de koppeling met het dagelijks leven: zonder planten is er veel minder zuurstof en voedsel in de voedselketen.

Energie vastleggen

De plant gebruikt energie van zonlicht.

Die energie verdwijnt niet, maar wordt vastgelegd in glucose.

Glucose is dus niet alleen een stof, maar ook een drager van energie.

Dit is de kern van leerdoel 1.5.9. Benoem dat 'vastleggen' betekent: energie opslaan in een stof die later gebruikt kan worden.

Waarom is dit belangrijk?

  • Planten maken voedsel voor zichzelf

  • Dieren en mensen eten planten of dieren die planten aten

  • Zo komt de vastgelegde energie in voedsel terecht

Benadruk dat de energie in ons voedsel uiteindelijk vaak van de zon komt via planten.

Waarin legt een plant energie van zonlicht vast?

A

in glucose

B

in water

C

in zuurstof

D

in bodem

Toetst de kern van leerdoel 1.5.9. Veelgemaakte fout: leerlingen kiezen een stof die nodig is voor fotosynthese in plaats van de stof waarin energie wordt opgeslagen.

Maak de tekst compleet

Bij de fotosynthese gebruikt een plant licht, water en koolstofdioxide. In bladgroenkorrels maakt de plant glucose. Daarbij ontstaat ook zuurstof.

fotosynthese
licht
glucose
zuurstof
verbranding
warmte
koolstofdioxide
water

De woorden komen direct uit het eerste blok: proces, energiebron en producten van fotosynthese.

Verbranding

  • In cellen wordt glucose afgebroken

  • Daarvoor is zuurstof nodig

  • Bij dit proces komt energie vrij

  • Dat heet verbranding

Maak duidelijk dat verbranding in het lichaam een biologisch proces is in cellen, niet vuur met vlammen.

Wat gebeurt er bij verbranding?

glucose + zuurstof → koolstofdioxide + water + energie


Bij verbranding komt de energie uit glucose vrij.

Cellen kunnen die energie gebruiken.

De reactiewoorden zijn hier voldoende. Geen nadruk op exacte scheikundige notatie nodig voor deze doelgroep.

Waar gebruik je die energie voor?

Je lichaam gebruikt de vrijgekomen energie om:

  • te bewegen

  • warm te blijven

  • organen te laten werken

  • te groeien en te herstellen

Koppel aan herkenbare voorbeelden: lopen, fietsen, hartslag, lichaamstemperatuur.

Verbranding in je lichaam

  • Verbranding gebeurt in cellen

  • Cellen gebruiken glucose uit voedsel

  • Cellen gebruiken ook zuurstof uit de ademhaling

Verbind hier de systemen: voeding levert glucose, ademhaling levert zuurstof, cellen doen de verbranding.

Fotosynthese en verbranding

De twee processen horen bij elkaar:


fotosynthese

  • maakt glucose en zuurstof


verbranding

  • gebruikt glucose en zuurstof

  • laat energie vrijkomen

Laat zien dat de stoffen van het ene proces terugkomen in het andere. Houd het eenvoudig en functioneel.

Samenvatting

Planten leggen bij fotosynthese energie van zonlicht vast in glucose.

Mensen en dieren gebruiken glucose en zuurstof bij verbranding.

Daarbij komt energie vrij voor het lichaam.

Dit is de landing van de les: van zonlicht naar glucose naar energie voor cellen.

Wat is verbranding in je lichaam?

A

glucose maken

B

energie opslaan

C

glucose afbreken

D

zuurstof maken

Verbranding is hier het afbreken van glucose met zuurstof in cellen. Niet verwarren met fotosynthese.

Vul de juiste woorden in

Bij verbranding in je cellen wordt glucose afgebroken. Daarvoor is ook zuurstof nodig. Daarna komen water, koolstofdioxide en energie vrij.

cellen
glucose
zuurstof
energie
bladgroenkorrels
zonlicht
voedsel
groei

Controleert de reactiewoorden en de plek waar verbranding gebeurt.

Hoe horen fotosynthese en verbranding bij elkaar?

Bespreek dat fotosynthese glucose en zuurstof maakt, en dat verbranding glucose en zuurstof gebruikt waarna energie vrijkomt. Let op eenvoudige formuleringen passend bij A1-niveau.

Wat heb jij vandaag geleerd?

Reflectievraag zonder fout of goed. Laat leerlingen in simpele woorden noemen wat is blijven hangen.

Wat hielp jou het meest bij begrijpen?

Reflectievraag over leerproces. Mogelijke antwoorden: schema, voorbeelden, uitleg, afbeelding, samen bespreken.

Begrippen

fotosynthese - proces waarbij planten met licht glucose maken

glucose - suiker waarin energie kan zijn vastgelegd

zuurstof - gas dat ontstaat bij fotosynthese en nodig is bij verbranding

koolstofdioxide - gas uit de lucht dat een plant gebruikt bij fotosynthese

bladgroenkorrels - onderdelen in groene plantencellen waar fotosynthese gebeurt

verbranding - proces waarbij glucose met zuurstof wordt afgebroken en energie vrijkomt

energie - wat cellen nodig hebben om te werken

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

6e lesuur: Digitale geletterdheid

This item has no instructions

ONEDRIVE II

LES 1:

This item has no instructions

Les 1

Routekaart hoofdstuk 1: Gevorderd in Microsoft Apps

Quiz

Les 2

Les 3

OneDrive II

PowerPoint II

Word II

Hoe werken de Microsoft Apps?

Eindopdracht

This item has no instructions

Start

Hoe opgeruimd ben jij?

This item has no instructions

Hoe opgeruimd ben jij?

Bespreek met een klasgenoot: ja of nee?

  1. Als de was is gedaan, leg ik meteen mijn kleding in de kast.

  2. Mijn kleding heb ik gesorteerd op kleur of soort kledingstuk.

  3. Ik doe regelmatig kleding weg die ik niet draag.


Klaar? Bespreek de antwoorden klassikaal.









Laat leerlingen eerst in tweetallen de drie vragen bespreken.


Behandel de drie vragen daarna klassikaal.

Na deze les:

  • Kan ik een overzichtelijke mappenstructuur maken in mijn OneDrive. 


  • Kan ik mijn OneDrive opruimen. 


  • Kan ik slim zoeken om bestanden terug te vinden. 

Leerdoelen

This item has no instructions

  • Start: Hoe opgeruimd ben jij?


  • Uitleg: OneDrive


  • Aan de slag: Opgeruimd staat netjes!


  • Nabespreking: Nog een tip!

Dit gaan 

we doen

This item has no instructions

Uitleg

OneDrive

This item has no instructions

In de vorige les over OneDrive heb je de voordelen van werken in de cloud geleerd. 






Herhaling 

OneDrive

This item has no instructions

In OneDrive bewaar je bestanden. Het is fijn als die opgeruimd is, dan kun je bestanden namelijk snel vinden.


Lees hieronder de checklist voor een opgeruimde OneDrive.








Je docent laat deze opties in OneDrive zien.

Een opgeruimde OneDrive

Laat leerlingen zien hoe ze een logische mappenstructuur kunnen maken.


Bijvoorbeeld:

1. Map met een schooljaar (2024/2025)

2. Daarin mappen met vakken (Wiskunde, Engels, Nederlands, Burgerschap)

3. In een map van een vak losse bestanden (Boekverslag Nederlands)

Het kan heel vervelend zijn om een bestand kwijt te zijn! Hier zijn gelukkig oplossingen voor.


Klik op de plusjes om te zien hoe je slim naar bestanden kunt zoeken in jouw OneDrive. 


 







Slim zoeken in OneDrive

Laat leerlingen zien hoe ze een logische mappenstructuur kunnen maken.


Bijvoorbeeld:

1. Map met een schooljaar (2024/2025)

2. Daarin mappen met vakken (Wiskunde, Engels, Nederlands, Burgerschap)

3. In een map van een vak losse bestanden (Boekverslag Nederlands)

Welke afbeeldingen horen bij elkaar?



This item has no instructions

Aan de slag

Opgeruimd staat netjes!

This item has no instructions

In deze les zorg je dat je OneDrive helemaal is opgeruimd en er geen losse bestanden meer zijn. 


Klik op de cijfers hiernaast om te zien welke stappen je kunt nemen om jouw OneDrive opgeruimd te hebben aan het einde van de les. 

Opgeruimd staat netjes! 

1
2
3
4
5

This item has no instructions

Nabespreking

Nog een tip!

This item has no instructions


Hoe ga jij ervoor zorgen dat jouw OneDrive netjes blijft?

Antwoord: Zo heb je een goed overzicht en kan je bestanden makkelijk terugvinden.

In OneDrive kun je een map of een bestand opslaan als favoriet. Je kunt dit bijvoorbeeld gebruiken wanneer je een bestand of map vaak nodig hebt en opent.


Klik op de ster om te zien hoe je dit kunt doen. 


Nog een tip!

This item has no instructions

  • Ik kan een overzichtelijke mappenstructuur maken in mijn OneDrive.


  • Ik kan mijn OneDrive opruimen.


  • Ik kan slim zoeken om bestanden terug te vinden. 



Dit kan ik!

This item has no instructions

Afsluiting

Wist je dat je je telefoon net zo kunt organiseren als je OneDrive?



Welke mappen zou jij aanmaken? 

This item has no instructions

EINDE LES

This item has no instructions

Aan de slag!

30

m

00

s

This item has no instructions

Afsluiting

This item has no instructions