Voorbereidende les - A Fine Mess

• New lesson editor

Voorbereidende les voor in de klas

'A Fine Mess'

Voor docenten | circa 20–25 minuten
Optionele extra opdracht: circa 15 minuten

Vooraf

Binnenkort bezoeken jullie met de klas A Fine Mess (15+) van Jakop Ahlbom Company, in samenwerking met ISH Dance Collective en DeLaMar Theater.

Deze korte les is bedoeld voor leerlingen die de voorstelling gaan bezoeken. De les kan zelfstandig in de klas worden gegeven en is dus ook geschikt voor scholen die geen voorbereidende workshop boeken.

In deze les onderzoeken leerlingen vooral:

·    hoe geweld wordt verbeeld;

·    waarom iets spannend, mooi, grappig of ongemakkelijk kan worden;

·    hoe beeld, muziek en vormgeving de betekenis van een situatie beïnvloeden;

·    hoe iets dat gespeeld of gefilmd is toch echt kan lijken.

De les is anders dan de fysieke workshop die je bij de voorstelling kunt boeken. In de workshop gaan leerlingen onder begeleiding van een workshopdocent van de theatergroepen Jakop Ahlbom Company en ISH zelf aan de slag met fysiek theater en de onderwerpen uit de voorstelling, zoals grenzen, macht, beweging, samenwerking en de basisprincipes van stage-fighting.

De online les is vooral een korte kennismaking met kijken, interpreteren en verbeelden.

Een begeleide workshop kan zowel vóór als – wanneer dat beter in het rooster past – incidenteel ná het voorstellingsbezoek worden gegeven.

Wat heb je nodig?

• De vijf beeldkaarten uit deze les.

• Eventueel één of twee beelden die je zelf toevoegt.

• De officiële trailer van A Fine Mess.

• De korte introductievideo met een van de acteurs.

• Voor de optionele extra opdracht: een contrasterend muziekstuk.

1. KIJKEN – DRIE BEELDEN

± 8 minuten

Voorbereiding

Voor deze opdracht zijn vijf vaste beelden geselecteerd. Ze laten verschillende manieren zien waarop geweld, macht, conflict en dreiging kunnen worden verbeeld.

1. KIJKEN – DRIE BEELDEN

Opdracht

Geef leerlingen ongeveer één minuut om hun drie beelden rustig te bekijken.

Zeg: “Kies één beeld waar je graag langer naar wilt kijken.”

Laat leerlingen vervolgens kort opschrijven:

·    Wat zie ik?

·    Wat denk ik dat hier gebeurt?

·    Wat maakt dat ik dit beeld interessant vind?

Laat leerlingen daarna in tweetallen hun gekozen beeld aan elkaar laten zien en kort vertellen waarom ze het kozen.

Beelden 1-3

Beeld 1 – Faith Ringgold
American People Series #20: Die
Bekijk het werk bij MoMA: https://www.moma.org/collection/works/199915

Beeld 2 – Banksy
Flower Thrower
Bekijk het werk: https://thursd.com/articles/banksy-rage-the-flower-thrower

Beeld 3 – Crouching Tiger, Hidden Dragon
Een filmstill van de scène waarin twee vechters bijna lijken te vliegen.
Meer informatie over de film:
https://www.sonyclassics.com/film/crouchingtigerhiddendragon/

Beelden 4-5

Beeld 4 – Documentairefoto
De documentairefoto die ook eerder in de voorbereiding is gebruikt:
https://tco-london.transforms.svdcdn.com/production/tco/images/Huck/DINA1113_2023-03-27-105100_pxnu.jpg?w=2048&q=75&fm=webp&fit=min&dm=1679914260&s=e0ac48bc129c2cb4c0a807e7529be01f

Beeld 5 – Gamebeeld
Een beeld uit een bekende game, bijvoorbeeld Fortnite of GTA. TBA.

·      Niet iedere leerling hoeft dezelfde beelden te krijgen

·      Print de vijf beelden uit en stop bijvoorbeeld drie verschillende beelden in kleine enveloppen. Geef iedere leerling één envelop.

·      Het is juist interessant als leerlingen verschillende beelden hebben gezien.

·      Je kunt daarnaast zelf één of twee beelden toevoegen.

·      Dat kan bijvoorbeeld een beeld zijn uit het nieuws, een kunstwerk, filmstill of iets dat op dat moment in de klas of op school speelt.

·      Zo blijft er ruimte voor wat er op dat moment bij de leerlingen leeft.

1. KIJKEN – DRIE BEELDEN

Klassikaal

Vraag enkele leerlingen om hun beeld te beschrijven.

Begin bij de waarneming:

“Wat zie je precies?”

En daarna:

“Wat denk je dat er gebeurt?”

Laat verschillende interpretaties naast elkaar bestaan. Er hoeft geen 'juiste' betekenis te zijn.

Vraag eventueel:

“Zou iemand anders dit beeld heel anders kunnen uitleggen?”

2. DE CENTRALE VRAAG

± 3 minuten

Laat eventueel enkele van de beelden nogmaals zien en vraag:

“Waar zit het verschil tussen iets dat gewelddadig ís en iets dat gewelddadig lijkt?”

Laat leerlingen kort reageren.

Je kunt daarbij teruggrijpen op de verschillende soorten beelden:

• een schilderij;

• street art;

• een film;

• een documentairefoto;

• een game.

Wat maakt een beeld spannend, dreigend, mooi, grappig of ongemakkelijk?

Probeer niet naar één conclusie toe te werken.

Het gaat erom dat leerlingen gaan nadenken over de manier waarop geweld wordt verbeeld.

3. KIJKEN – DE TRAILER

± 3 minuten

Bekijk klassikaal de officiële trailer van A Fine Mess uit de servicemail.

De trailer is kort en bestaat uit snelle beelden van onder andere dans- en vechtbewegingen, gecombineerd met muziek en een uitgesproken jaren-80/90-vormgeving.

Ook verschijnt de tekst:

"When debts, desperation, and bad timing collide, and good people start loading guns."

De muziek heeft een jaren-80/90-achtige, elektronische funk-/surfachtige sfeer.

3. KIJKEN – DE TRAILER

Kijkopdracht

Zeg vooraf:

“Let tijdens het kijken vooral op de manier waarop de trailer is gemaakt. Wat valt je op aan de stijl?”

Bespreek na afloop bijvoorbeeld:

• Wat valt je op aan de muziek?

• Wat valt je op aan de vormgeving en typografie?

• Wat valt je op aan de manier waarop de bewegingen en het geweld worden getoond?

• De acteurs lijken elkaar soms te raken. Wat denk je dat ervoor zorgt dat zo'n beweging er echt uitziet?

Laat leerlingen eerst zelf ideeën geven.

Als ze het niet noemen, kun je aanvullen dat timing, afstand, geluidseffecten en de reactie van de speler allemaal bijdragen aan de illusie.

Je hoeft hier nog niet uit te leggen hoe gespeeld geweld precies wordt uitgevoerd. Dat komt eventueel aan bod in de fysieke workshop.

4. DRIE VRAGEN

± 4–5 minuten

Kies één of meer van onderstaande vragen, afhankelijk van de groep.

1. Kan geweld mooi zijn?

Wanneer wel? Wanneer niet?

Denk bijvoorbeeld aan een film, game, dans, kunstwerk of sport.

2. Waarom vinden we het soms spannend of leuk om naar geweld te kijken, terwijl we geweld in het echte leven helemaal niet leuk vinden?

3. Waar zit het verschil tussen iets dat gewelddadig ís en iets dat gewelddadig lijkt?

De derde vraag is de centrale vraag van deze les. Er hoeft geen gezamenlijk antwoord uit te komen.

5. KIJKEN – DE INTRODUCTIEVIDEO

± 3 minuten

Bekijk nu de korte introductievideo met een van de acteurs uit de servicemail.

Introduceer de video bijvoorbeeld met:

“Jullie hebben nu zelf gekeken naar verschillende manieren waarop geweld kan worden verbeeld. Kijk nu hoe de makers van A Fine Mess vertellen over de manier waarop zij dat in de voorstelling aanpakken.”

Na afloop kun je eventueel vragen:

“Wat viel je op aan de manier waarop de voorstelling met geweld omgaat?”

Houd dit kort.

AFSLUITING

Vraag: “Waar ga jij tijdens de voorstelling op letten?”

Laat enkele leerlingen één ding noemen.

Dat kan bijvoorbeeld gaan over:

• geweld;

• humor;

• muziek;

• filmische effecten;

• beweging;

• decor;

• stunts;

• hoe echt of nep iets lijkt;

• de combinatie van humor en geweld.

Je kunt afsluiten met:

“Let straks niet alleen op wat er gebeurt, maar ook op hoe de makers ervoor zorgen dat jij het op een bepaalde manier ervaart.”

OPTIONELE EXTRA OPDRACHT – TABLEAU VIVANT

± 15 minuten

Deze opdracht is een extra mogelijkheid voor klassen die wat meer tijd hebben of graag actief aan de slag gaan.

De opdracht sluit aan bij de stilstaande beelden en freezes in A Fine Mess, maar is anders dan de fysieke oefeningen uit de begeleide workshop.

Stap 1 – Maken

Verdeel de klas in groepjes van ongeveer 4–5 leerlingen.

Geef de opdracht: "Maak twee of drie stilstaande beelden waarin iets dreigends of gewelddadigs lijkt te gebeuren.” Er wordt niemand aangeraakt.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een overval;

• een confrontatie;

• een achtervolging;

• iemand die zichzelf verdedigt;

• iemand die iemand anders beschermt;

• één persoon tegenover een groep.

De leerlingen kunnen vooral werken met:

·    houding;

·    gezichtsuitdrukking;

·    afstand;

·    richting;

·    niveau;

·    blik.

Laat de groepjes ongeveer vijf minuten voorbereide