Een huis kopen of huren
Ga jij voor een koophuis of een huurhuis?
Een huis kopen of huren
Ga jij voor een koophuis of een huurhuis?
Vorm: Stellingen, Filmpje, Quizvragen, Opdracht en Poll.
Duur: 25 minuten
Leerdoelen:
De studenten kunnen benoemen welke factoren een rol spelen bij de keuze kopen of huren van een huis en de bijkomende kosten.
De studenten weten wat de voor-en nadelen zijn van kopen en huren.
Stellingen
1. Kopen is altijd beter dan huren.
2. Een huurhuis voelt nooit echt als jouw huis.
3. Als ik 20 ben, wil ik een eigen koophuis.
4. Je hebt veel geld nodig om te kunnen huren.
Stellingen
Hier zie je 4 stellingen. Laat de studenten naar links of rechts lopen bij eens of oneens en laat een paar kort toelichten waarom ze die keuze hebben gemaakt. Je kunt het ook doen met hand opsteken als je lopen te onrustig vindt.
Kopen of huren?
Zoek de voordelen en nadelen op van het kopen of huren van een huis.
minute
second
Opdracht: Kopen of huren?
Laat studenten opzoeken wat de voordelen en nadelen zijn van kopen en huren.
Kopen:
Voordelen:
Vermogensvorming
Eigendom
Op termijn geen lasten omdat je je hypotheek aflost
Rente aftrek (fiscaal voordeel)
Je kunt zelf bepalen wat je met je huis doet (verbouwen)
Nadelen:
Extra gemeentelijke belasting
Onderhoudskosten
Extra verzekeringen
Huren:
Voordelen:
Flexibel
Je kunt makkelijker verhuizen
Geen grote onderhoudskosten
Huurbescherming
Huurtoeslag (wel onder voorwaarden)
Minder verzekeringen
Je hebt geen nadeel als het huis in waarde daalt
Nadelen:
Je bouwt geen vermogen op
De huurprijzen zullen waarschijnlijk de komende jaren doorstijgen
Aanbod van huurhuizen in populaire steden is beperkt en daardoor hoge huren
In het filmpje op de volgende pagina worden de voor- en nadelen nog eens op een rijtje gezet.
Huren versus kopen
Filmpje
Laat het filmpje zien.
Vraag de studenten of ze anders over huren/kopen zijn gaan denken.
Huren
Huren
In dit onderdeel gaan we in op het verschil tussen sociale huur en vrije sector.
Sociale huur
Huizen met een lagere huurprijs, bedoeld voor mensen met een lager inkomen.
Maandhuur mag maximaal € 932,93 (in 2026) zijn.
Woningen worden meestal aangeboden door woningcorporaties.
Als de huur hoger is, hebben we het over huren in de vrije sector.
Als je inkomen relatief laag is, kun je in aanmerking komen voor een huurtoeslag. Hiervoor zijn wel regels.
Sociale huur
Bespreek de punten:
Het gaat om huurwoningen met een maandhuur van maximaal € 932,93 en voor jongeren tot 21 jaar € 498,20. Dit zijn de bedragen die gelden voor 2026. Deze bedragen wijzigen ieder jaar.
De woningen zijn eigendom van een woningcorporatie.
Woningcorporaties bouwen betaalbare woningen voor mensen met een bepaald inkomen en verhuren die.
De overheid leent vaak geld aan deze corporaties en houdt ook toezicht.
Als de huur hoger is, hebben we het over huren in de vrije sector
Als je weinig inkomen hebt, kun je misschien in aanmerking komen voor een huurtoeslag. Hiervoor zijn wel strenge regels (hier gaan we nog wat dieper op in). Vertel dat je nog wat dieper ingaat op de regels.
Vrije sector
Woningen met een huurprijs hoger dan € 932,93 (2026).
Geen maximale inkomensgrens.
Minder regels voor huurverhoging.
Kortere wachttijden, maar hoger maandbedrag.
Geen recht op huurtoeslag (meestal).
Vrije sector
Bespreek de punten.
Vanaf 1 januari 2026 gelden er nieuwe huurprijsgrenzen die bepalen in welk segment een woning valt: sociaal, middenhuur of vrije sector. In 2026 vallen woningen in het middenhuursegment als ze:
een huurprijs hebben tussen € 932,94 en € 1.228,07, én
tussen 144 en 186 WWS-punten scoren.
De bovengrens bedraagt in 2026 € 1.228,07 per maand. Huurcontracten die op of na 1 januari 2026 starten en binnen deze huur- en puntenmarge vallen, worden beschouwd als gereguleerde middenhuur.
De vrije sector ligt boven € 1.228,07 per maand. Vanaf 1 januari 2026 kunnen huurders in de vrije sector (onder voorwaarden) aanspraak maken op huurtoeslag.
Vergelijkingsoverzicht
Vrije sector
Hoger dan € 932,93
Iedereen (zonder inkomensgrens)
Vaak korter
Meestal niet mogelijk
Door verhuurder
Vrijer (minder regels)
Sociale huur
💸 Huurprijs lager dan € 932,93
👥 Mensen met lager inkomen
⏳ Wachttijd lang
💰 Huurtoeslag vaak mogelijk
🛠 Onderhoud door verhuurder
📈 Huurverhoging wettelijk beperkt
Vergelijkingsoverzicht
Dit is een overzicht waarin je in 1 oogopslag nog een keer de verschillen ziet.
Sociale huur of vrije huur
Je wilt geen wachttijd en bent bereid meer dan €1.000 te betalen.
Je inkomen is laag, en je kunt maximaal €700 per maand betalen.
Je verdient goed en wil per direct iets huren zonder toetsing.
Je huurt bij een woningcorporatie met beperkte jaarlijkse verhoging.
Sociale huur of vrije huur
Vraag of de studenten bij ieder punt of ze denken dat het sociale of vrije huur is.
1 = vrije huur
2 = sociale huur
3 = vrije huur
4 - sociale huur
Huurtoeslag
Huurtoeslag
In dit onderdeel gaan we in op de huurtoeslag en wanneer je er recht op hebt.
Wat is het en wanneer krijg je het ?
Wat is het en wanneer krijg je het ?
Stel de vraag aan de studenten.
Bespreek de antwoorden.
Vul aan met de voorwaarden hieronder.
Voorwaarden:
18 jaar en ouder.
Huur mag niet te hoog of te laag zijn
Inkomen: Dit is niet 1-2-3 te beantwoorden. Er is namelijk geen vaste inkomensgrens. Hoe hoog je inkomen mag zijn hangt ook af van de huurprijs, het aantal personen in jouw huishouden en hun leeftijd. Hoe hoger je inkomen is, hoe minder huurtoeslag je krijgt. Het kan ook zijn dat je inkomen te hoog is om huurtoeslag te krijgen.
Vermogen: Je mag ook niet te veel vermogen hebben, zoals spaargeld. Iedere bewoner mag op 1 januari 2026 maximaal € 38.479 hebben (in 2025 was dat € 37.395).
Je woont in Nederland.
Je moet een aparte woonruimte hebben met eigen deur, keuken en douche of badkamer.
Dit is Jaap
Hoi, Ik ben Jaap!
25 jaar en ik woon samen met mijn kat in een huurhuis in Utrecht. Ik verdien € 1200,- per maand waarvan ik de helft nodig heb voor mijn huur. Ik heb geen spaargeld.
Stel Jaap voor.
Heeft Jaap recht op huurtoeslag?
Ja
Nee
Heeft Jaap recht op huurtoeslag?
Het juiste antwoord is ja.
Jaap heeft recht op huurtoeslag omdat:
hij ouder is dan 18 jaar;
zijn huur niet te hoog (niet boven € 932,93) en niet te laag is;
zijn inkomen niet te hoog is;
hij geen vermogen heeft;
hij in Nederland woont;
er sprake is van een zelfstandige woonruimte.
Stel dat Jaap 20 was. Had hij dan recht op huurtoeslag voor de huur van deze woning (van € 600,- per maand)?
Ja
Nee
Stel dat Jaap 20 was. Had hij dan
recht op huurtoeslag voor de huur van deze woning (van € 600,- per maand)?
Het juiste antwoord is nee.
Als Jaap onder de 21 jaar zou zijn dan zou de huur niet hoger mogen zijn dan € 498,20.
Toelichting:
Ben je jonger dan 21 jaar? Dan mag je huur in 2026 niet hoger zijn dan € 498,20.
Ben je jonger dan 21 jaar maar woon je samen met iemand die ouder is dan 21 jaar? Dan kan deze persoon huurtoeslag aanvragen voor jullie beiden. De huur in 2026 mag dan maximaal € 932,93 zijn. In 2025 was dit € 900,07 zijn.
Per 2026 geld een lagere leeftijdsgrens van 21 jaar. In 2025 was de leeftijdgrens 23 jaar. Jongeren van 21 en 22 jaar kunnen vanaf 2026 dus eerder meer huurtoeslag krijgen.
Waar vraag je huurtoeslag aan?
Bij de gemeente
Bij de verhuurder
Bij Dienst Toeslagen
Bij het Nibud
Waar vraag je huurtoeslag aan?
Het juiste antwoord is C.
Huis kopen
Huis kopen
In dit onderdeel gaan we in op zaken waar je mee te maken krijgt op het moment dat je een huis gaat kopen.
Wat moet je als eerste doen voordat je een huis gaat zoeken?
Hypotheek berekening maken
Naar de makelaar gaan
Grote lening aanvragen
Inboedel aanschaffen
Wat moet je als eerste doen voordat je een huis gaat zoeken?
Het juiste antwoord is A.
Het is belangrijk voordat je een huis gaat zoeken dat je eerst weet hoeveel je kan lenen bij een bank. Hiervoor kun je een hypotheekadviseur een berekening laten maken. Zij kunnen goed inschatten hoeveel je maximaal aan hypotheek kunt krijgen.
Wat heeft invloed op de hoogte van je hypotheek?
Wat heeft invloed op de hoogte
van je hypotheek?
Vraag de studenten welke factoren invloed hebben op de hoogte van hun hypotheek.
Bespreek de antwoorden en vul aan met de antwoorden hieronder.
Uitleg:
De maximale hypotheek is afhankelijk van verschillende factoren:
Inkomen
Rentepercentage
Eventuele (studie) schuld
Waarde van de woning
Je moet eigen geld inleggen als je een huis koopt. Hoeveel procent van de koopprijs is dat ongeveer?
1%
5 tot 7%
10%
Je moet eigen geld inleggen
als je een huis koopt.
Hoeveel procent van de koopprijs is dat ongeveer?
Hert juiste antwoord is B.
Je hebt eigen geld nodig om de overdrachtsbelasting, advieskosten van een hypotheekadviseur, taxatiekosten, notariskosten, bankgarantie te betalen. Een deel van deze kosten kun je wel later terugkrijgen omdat je die mag aftrekken van de inkomstenbelasting als je aangifte inkomstenbelasting doet.
Het percentage is gebaseerd op een starter op de woningmarkt. Dus lager omdat ze minder overdrachtsbelasting
betalen (2%).
Casus
Casus 1:
Lisa (19) doet een mbo-opleiding, wil op kamers in een andere stad. Budget: € 700 per maand.
❓Wat is voor haar logischer: huren of kopen?
Casus 2:
Omar heeft een vast contract bij een IT-bedrijf. Wil met zijn vriendin gaan samenwonen. Ze hebben samen € 25.000 spaargeld.
❓ Zouden zij kunnen kopen? Wat zijn de risico’s?
Casus 3:
Sven wil zelfstandig wonen, maar heeft een flexcontract en weinig spaargeld.
❓ Wat zijn zijn opties?
Casus
Laat ze er in groepjes over praten. Pak 1 of meerdere casussen, afhankelijk van de tijd die je hebt.
Bespreek 1 of meer casussen.
Casus 1:
Lisa is nog jong en in opleiding → geen vast inkomen of baan
Geen of weinig spaargeld → geen eigen geld voor hypotheek
Korte termijn, mogelijk terug naar ouders of naar andere stad
Flexibiliteit is belangrijk
Casus 2:
Omar heeft een vast contract = stabiel inkomen → hypotheek mogelijk
€ 25.000 spaargeld → genoeg voor kosten koper (overdrachtsbelasting, notaris, taxatie etc.)
Bij koop bouwen ze vermogen op
Let op risico’s: Jong → situatie kan veranderen (relatie, werk), hypotheek is een langdurige verplichting
Kopen kan, mits ze realistische verwachtingen hebben en hun budget goed kennen.
Casus 3:
Sven heeft geen vast inkomen → lastig om hypotheek te krijgen
Weinig spaargeld → geen mogelijkheid om kosten koper te betalen
Wellicht recht op huurtoeslag (bij sociale huur)
Flexibel wonen is handig bij onzeker werk
Huren is logisch voor starters met flexibel werk of zonder spaargeld.
Laat de studenten vooral ook zelf argumenten bedenken: misschien denkt iemand dat Lisa met hulp van ouders kan kopen, of dat Omar eerst even moet huren om te sparen – dit soort afwegingen zijn waardevol in de les.
Zou je kopen of huren?
Kopen
Huren
Zou je kopen of huren?
Alles horende, zou je liever kopen of huren.
Keuzeonderwerpen
Kies een volgend keuzeonderwerp of sluit de les af door te kiezen voor:
Vooruit en Terugblik als de klas nog een LEF les gaat volgen;
Terugblik als dit de laatste LEF les is voor deze klas.