Nieren
Nieren
Wat zien jullie?
Nieren (=renes)
Er zijn twee nieren
Nieren zijn boonvormig
Ze liggen aan weerzijde van de wervelkolom, hoog in de buikholte
achter het buikvlies (=retroperitoneaal)
Rechternier ligt vaak iets lager
Doorbloeding nieren
Per minuut stroomt er ruim 1 liter bloed door de nieren.
Hart > aorta > nierslagader > kleinere nierslagadertjes > Glomerulus > haarvaten rond nierbuisjes > kleinere nieradertjes > nierader > onderste holle > hart
Iedere nier bestaat van buiten naar binnen uit de volgende onderdelen:
Nierkapsel
Nierschors
Niermerg
Nierbekken
Nierpoort
Bouw van de nieren
Nierkapsel
Dit vormt de buitenkant van de nier
Het kapsel is opgebouwd uit bindweefsel.
Functies: bescherming en op de plaats houden van de nier
Nierschors en niermerg
Nefronen = filters in de nier
filteren bloed en maken (voor)urine
Elke nefron bestaat uit:
Lichaampje van malpighi = nierlichaampje (kapsel van Bowman en glomerulus)
niertubulus
Niermerg en nierschors
Nierbekken
deel van de nier waarin urine wordt verzameld
Nierpoort
Zit in het nierbekken.
Hier komen de nierslagaders de nier in.
Hier gaan de nieraders en de urineleiders de nier uit.
Bijnieren
Bijnier = hormoonklier die bovenop elke nier ligt
90% bijnierschors, 10% bijniermerg
Bijnierschors: Cortisol, aldosteron en de androgenen
Bijniermerg: Adrenaline en noradrenaline
Waaruit bestaat urine?
Urine bestaat uit
ureum > afbraak van aminozuren. Urine is normaal gesproken reukloos. Als urine enige tijd blijft staan – ook in de blaas – zetten bacteriën ureum om in ammoniak. Daardoor krijgt urine zijn karakteristieke geur;
creatinine > afbraak van spierweefsel;
bilirubine en urobiline > afvalstoffen gevormd bij afbraak van hemoglobine uit dode, rode bloedcellen.
urinezuur > afbraak van purines (zuren die vrijkomen bij de afbraak van DNA en RNA)
gifstoffen (toxinen);
afbraakproducten (metabolieten) of bestanddelen van ingenomen geneesmiddelen
een overmaat aan bepaalde elektrolyten en/of water;
overige stoffen die het lichaam niet kan gebruiken
Functies van de nieren
Verwijderen afvalstoffen
regelen de vocht en elektrolytenbalans
maken het hormoon erythropoëtine (EPO) aan
regulering van de bloeddruk
regelen zuurtegraad
handhaving van een optimaal calcium- en fosforgehalte
In iedere nefron vinden twee processen plaats:
Filtratie = zuiveren / splitsen
Terugresorptie = terugnemen van te veel uitgefilterde stoffen
Werking van de nieren
Werking van de nieren
bloed komt met afvalstoffen in de nieren
nieren zuiveren bloed, dan weer terug in de bloedsomloop (niermerg en nierschors)
afvalstoffen naar urine
urine wordt verzameld in nierbekken
urine naar je blaas
via urinebuis uit je lichaam