Duitsland in Europa: van chaos tot Koude Oorlog
Duitsland in Europa: van chaos tot Koude Oorlog
Wat weet je al over Duitsland tussen 1918 en 1961?
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je uitleggen hoe Duitsland veranderde van een onstabiele republiek tot een verdeeld land in de Koude Oorlog, en welke gevolgen dit had voor Europa.
Van Keizerrijk naar Weimarrepubliek
Na de Eerste Wereldoorlog viel het Duitse keizerrijk uiteen. In 1918 werd de Weimarrepubliek opgericht, een parlementaire democratie die meteen te maken kreeg met economische en politieke chaos.
Het Verdrag van Versailles en de gevolgen
Duitsland werd in 1919 zwaar gestraft voor de oorlog: gebiedsverlies, koloniën kwijt, herstelbetalingen en een zwak leger. Dit leidde tot grote onvrede en politieke spanningen in Duitsland.
Opkomst van het nationaalsocialisme
Economische crisis & politiek wantrouwen
Herstelbetalingen, hyperinflatie en de beurskrach zorgden voor armoede en werkloosheid. Democratische leiders verloren het vertrouwen van het volk.
Het nationaalsocialisme bood herstel, eenheid en wraak op het Verdrag van Versailles. In 1933 greep Hitler de macht en werd Duitsland een totalitaire staat.
Hitlers NSDAP aan de macht
Propaganda, censuur en terreur
Onder leiding van Goebbels werd het Duitse volk geïndoctrineerd, politieke tegenstanders werden vervolgd en de Jodenvervolging begon. Dit leidde tot uitsluiting, deportatie en uiteindelijk de Holocaust.
Duitsland na 1945: van nederlaag tot splitsing
Na WOII werd Duitsland verdeeld in vier bezettingszones. De verschillen tussen het kapitalistische Westen en het communistische Oosten werden steeds groter. Dit markeerde het begin van de Koude Oorlog.
De Koude Oorlog en Duitsland
VS en bondgenoten zetten de Trumandoctrine en Marshallhulp in om West-Europa en West-Duitsland te versterken en het communisme tegen te houden.
Containment in het Westen
De Blokkade van Berlijn (1948-1949) leidde tot de oprichting van de BRD in het westen en de DDR in het oosten. Duitsland was nu officieel verdeeld.
Van luchtbrug naar Bondsrepubliek
Economisch wonder en blijvende tweedeling
Ontstaan van de DDR
Na de Tweede Wereldoorlog werd Oost-Duitsland een communistische volksrepubliek. De Sovjet-Unie had de werkelijke macht en gebruikte de DDR als onderdeel van het Oostblok.
Totalitaire dictatuur
Onder leiding van Walter Ulbricht werd de DDR een streng gecontroleerde totalitaire dictatuur naar Sovjetvoorbeeld, met weinig vrijheid voor burgers.
Economische en sociale problemen
De DDR kampte met een zwakke economie door herstelbetalingen en de vlucht van arbeidskrachten naar het Westen. De planeconomie werkte slecht, wat leidde tot schaarste en onvrede.
De Berlijnse Muur
Gevolgen
Reden voor de bouw
Om de massale vlucht te stoppen bouwde de DDR in 1961, met steun van de Sovjet-Unie, de Berlijnse Muur rond West-Berlijn.
De muur werd hét symbool van de Koude Oorlog en verdeelde families, vrienden en een heel land.
Val van de Muur en opstand
In 1989 begonnen massale demonstraties tegen het regime. Door nieuwe Sovjetpolitiek en open grenzen in Oost-Europa viel de Berlijnse Muur op 9 november 1989.
Hereniging van Duitsland
Na de val van de Muur werkten de BRD en DDR snel samen aan hereniging. Op 3 oktober 1990 werd Duitsland officieel één land. Europese samenwerking werd belangrijker dan ooit.
Wat werd opgericht op 9 november 1918?
De Weimarrepubliek
Het Derde Rijk
Het Verdrag van Versailles
De Duitse Keizerrijk
Wat was een gevolg van het Verdrag van Versailles?
Herstelbetalingen aan de geallieerden
Duitse militaire macht nam toe
Wie was de leider van de NSDAP?
Adolf Hitler
Heinrich Himmler
Joseph Goebbels
Hermann Göring
Wie was de minister van propaganda in nazi-Duitsland?
Joseph Goebbels
Hermann Göring
Adolf Hitler
Rudolf Hess
Wat begon op 1 september 1939?
De aanval op Polen door Duitsland
De verklaring van de oorlog door Japan
De Blitzkrieg in Frankrijk
De Slag om Stalingrad
Wat was het doel van de Trumandoctrine?
Oorlogsmisdadigers straffen
Communistische uitbreiding tegenhouden
Vrede in Azië behouden
Duitsland heropbouwen
Welk plan hielp Europa financieel na de oorlog?
New Deal
Bretton Woods
Dawesplan
Marshallplan
Wie was de leider van de Sovjet-Unie?
Vladimir Lenin
Jozef Stalin
Leon Trotski
Mikhail Gorbatsjov
Wat werd een gevolg van de bezettingszones?
Directe bevrijding van Duitsland
Vrede en samenwerking
Einde van de Koude Oorlog
Spanningen tussen oost en west
Wat was een doel van het Marshallplan?
Oorlog tegen Duitsland
Welvaart vergroten in Europa
Militaire steun aan Rusland
Communisme verspreiden in West-Europa
Wat was een gevolg van de Blitzkrieg?
Snelle verovering van grote delen van Europa
Langdurige belegering van steden
Economie van Duitsland verzwakt
Vrede tussen landen
Hoe reageerden Engeland en Frankrijk op de aanval op Polen?
Ze sloten vrede met Duitsland
Ze steunden Duitsland
Ze verklaarden de oorlog aan Duitsland
Ze negeerden de aanval
Wat gebeurde er met de Joden tijdens de oorlog?
Ze werden massaal naar concentratiekampen gebracht
Ze mochten emigreren naar Amerika
Ze kregen speciale rechten
Ze werden door Duitsland beschermd
Wat gebeurde met Duitsland na de oorlog?
Het werd een wereldmacht
Het land had grote schulden en vluchtelingen
Het kreeg alle gebieden terug
Het werd volledig vernietigd
Wat was het doel van censuur onder Hitler?
Ideale, harmonieuze gemeenschap creëren
Culturele diversiteit stimuleren
Vrije pers bevorderen
Politieke vrijheid waarborgen
Wat werd er met boeken gedaan die niet pasten bij Hitlers ideeën?
Gerepareerd
Gepromoot
Verboden
Herdrukt
Wat gebeurde er met Joden in Duitsland?
Werken in de overheid toegestaan
Burgers werden beschermd
Gelijke rechten verkregen
Massale uitroeiing in vernietigingskampen
Wat is de Anschluss?
Oorlog tussen Duitsland en Frankrijk
Vreedzaam verdrag tussen landen
Annexatie van Oostenrijk door Duitsland
Economische samenwerking met Italië
Wat was de rassenleer van de nazi's?
Joden zijn superieur
Alle rassen zijn gelijk
Rassen bestaan niet
Ariërs zijn superieur
Wat gebeurde er in 1933 met de NSDAP?
Kregen geen stemmen
Verloren de verkiezingen
Werd verboden
Wonnen de verkiezingen
Wat was de Rijksdagbrand?
Een sociale protest
Brand in het parlement
Een militaire aanval
Een economische crisis
Wat stelde de machtigingswet in 1933 in?
Parlement kreeg meer macht
Hitler regeerde zonder parlement
Democratie werd versterkt
Communisten kregen meer invloed
Wat leidde tot hyperinflatie in Duitsland?
Verhoogde belastingtarieven voor burgers
Bijdrukken van geld door de regering
Wat was het doel van het Dawesplan?
Herstel van de Duitse economie
Afhankelijkheid van de Sovjetunie
Wie wilde dat Duitsland hard gestraft werd?
Engeland
Frankrijk
Verenigde Staten
Italië
Wat was een gevolg van het verdrag?
Duitse eenheid versterkt
Militaire samenwerking met Frankrijk
Economie bloeide op
Onvrede in Duitsland
Wat is de dolkstootlegende?
Oorzaak van de oorlog
Ondertekening van de vrede
Verraad door eigen politici
Overwinning van het Duitse leger
Wat moest Duitsland afstaan volgens het verdrag?
Koloniën en grondgebied
Geld en wapens
Bevolking en cultuur
Militaire technologie
Wat was de oorzaak van de Blokkade van Berlijn?
Invoering van de Duitse mark
Afspraken over wapens
Welke organisatie werd opgericht in 1949?
NAVO
EU
Wie was de bondskanselier van de BRD?
Walter Ulbricht
Konrad Adenauer
Wat was de Berlijnse Muur bedoeld voor?
Verenigen van Oost- en West-Duitsland
Voorkomen van vlucht naar de BRD
Wat was de DDR voor soort regering?
Communistische volksrepubliek
Democratische republiek
Wat was de belangrijkste reden voor de bouw van de Berlijnse Muur?
Verenigde Staten stopte de bouw
Einde vluchtelingenstroom naar West-Berlijn
Wie was de eerste bondskanselier van de BRD?
Erich Honecker
Willy Brandt
Wat was de Ostpolitik?
Verbeteren van relaties met Oost-Europa
Breken van banden met het Westen
Wie volgde Honecker op als leider van de DDR?
Egon Krenz
Willy Brandt
Wat was een gevolg van glasnost?
Versterking van communistische partij
Meer vrijheid van meningsuiting