Framing en figuurlijk taalgebruik

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 5,6

Planning

1. Theorie: wat is framing?

2. Hoe kan framing terugkomen in je CE?

3. Figuurlijk taalgebruik of beeldspraak (herhaling 4H)

4. Hoe kan figuurlijk taalgebruik terugkomen in je CE?

welke synoniemen ken je voor het werkwoord ETEN?

Geef hier aan welke woorden welke connotatie hebben: welk gevoel geven ze mee? Wat is de boodschap over de auteur/ hoe wordt iemands mening gevormd door de woordkeuze

Framing

Het zodanig presenteren van een onderwerp dat de ontvangers die (positieve of negatieve) wijze van denken overnemen.

(on)bewuste beïnvloeding

In je CE: waarschijnlijk via taalgebruik, maar mogelijk ook via grafieken/afbeeldingen.
> Vragen naar bijv. de 'toon' of 'houding' van de auteur.

bevat 20% vet

80% vetvrij

gewasbeschermingsmiddelen  

je roes uitslapen 

een powernap doen

landbouwgif

tweede gratis

50% korting

klimaatactivist

klimaatdrammer

sprinter

stoptrein

raar

bijzonder

Voorbeeld CE-vraag:

Voorbeeld CE-vraag:

Voorbeeld CE-vraag:

Voorbeeld CE-vraag:

CE 2025-I, vraag 36: De cartoon uit bron 2 past in meerdere opzichten bij bron 1 (de tekst). Welke zin uit het begin van bron 1 wordt het best geïllustreerd door deze cartoon?

Figuurlijk taalgebruik in het examen

Het gaat om manipulatie van de lezer door bepaalde woordkeuze:

• Welke sturing wil de schrijver geven aan het onderwerp

• Is de beeldspraak adequaat of juist manipulatief?

Voorbeelden:

• De beeldspraak is wel/niet geslaagd, want ...

• Typeer de schrijfstijl (neutraal/ zakelijk/ objectief/ persoonlijk/ subjectief/ bombastisch/ overdreven/ beeldend

Framing zet een auteur dus in om de lezer te beïnvloeden. Figuurlijk taalgebruik kan daarbij helpen

Bijv. door het gebruik van beeldspraak, spot en ironie. 

Aan jou als lezer de taak om te bepalen hoe de auteur jou probeert te sturen door middel van figuurlijk taalgebruik.

Voorbeeld van een vraag:

Geef aan of je de beeldspraak in bovenstaand citaat geslaagd of minder geslaagd vindt en leg je antwoord uit.  

Figuurlijk taalgebruik kan onder meer gebruikt worden om de aandacht van de lezer te trekken 

Welke drie andere effecten van figuurlijk taalgebruik heeft de schrijver van bron 1 waarschijnlijk beoogd?  

Kies uit onderstaande effecten