gezonde luchtwegen 1.5

Roken en blowen

2VMBOT-HAVO

1 / 28
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 2

This lesson contains 28 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Roken en blowen

2VMBOT-HAVO

Leerdoelen

  • 1.6.10 Je kent de mogelijke gevolgen van verslaving aan roken.

Tabakasrook

  • Mensen die roken, leven korter dan niet-rokers.

  • Door roken kun je hart- en vaatziekten en longziekten krijgen.

  • De twee belangrijkste longziekten zijn longkanker en COPD
    (Chronic Obstructive Pulmonary Disease),

een ongeneeslijke ontsteking van de luchtwegen.

  • De stoffen in rook tasten het smaak- en het reukzintuig aan.

  • Rokers kunnen daardoor minder goed proeven en ruiken.


COPD

COPD - wat gebeurt er in je longen?

1. Wat is COPD?

2. Noem twee klachten die iemand met COPD kan hebben.

  1. Iemand met COPD wordt tijdens het traplopen snel benauwd. Hoe komt het dat deze persoon hierdoor kortademig wordt?

4. Sam heeft jarenlang gerookt, maar is vijf jaar geleden gestopt. Hij krijgt toch COPD. Hoe kan dat?

5.Leg uit waarom stoppen met roken, gezond eten en regelmatig bewegen het leven met COPD gemakkelijker kunnen maken, ook al kan COPD niet genezen

Sigarettenrook

  • Nicotine is de stof in sigaretten die ervoor zorgt dat mensen verslaafd raken aan roken. Nicotine heeft zowel lichamelijke als psychische effecten. Het zorgt voor een verhoging van de hartslag en de bloeddruk.

  • Teer in tabaksrook beschadigt de binnenkant van de luchtwegen. Trilhaarcellen raken beschadigd, waardoor het slijm minder goed kan worden afgevoerd. In de teer zitten kankerverwekkende stoffen.

  • Koolstofmonoxide is een reukloos gas. Als je koolstofmonoxide inademt, wordt het opgenomen in je bloed. Daardoor is er in het bloed minder ‘plaats’ voor zuurstof. De cellen in het lichaam kunnen dan te weinig zuurstof krijgen.

COPD

COPD - wat gebeurt er in je longen?

1. COPD is een chronische longziekte waarbij de longen ontstoken en beschadigd zijn.

  1. Bijvoorbeeld: benauwdheid, hoesten en kortademigheid.

  2. Door COPD zijn de longen beschadigd en kan ademhalen moeilijker worden. Bij inspanning heeft het lichaam meer zuurstof nodig, waardoor iemand sneller benauwd wordt.

  3. De longen kunnen door jarenlang roken blijvend beschadigd zijn. Ook na stoppen met roken blijft het verhoogde risico bestaan.

  4. Deze leefstijlaanpassingen kunnen de klachten verminderen en helpen de conditie en longfunctie zo goed mogelijk te behouden. Ze genezen COPD niet, maar kunnen het verloop en de klachten wel beïnvloeden

Teurgblik op de vorige les: 1.4 In- en uitademen

Aandachtsrichter: 🫁: “Wat gebeurt er in jouw luchtwegen?”


Stel je voor:
Je fietst 20 minuten door een drukke stad. Het is koud buiten en er hangt veel uitlaatgassen in de lucht. Daarna kom je thuis en merk je dat je moet hoesten.

Beantwoord de volgende vragen in tweetallen op papier:

  1. Waarom denk je dat je moet hoesten?

  2. Wat gebeurt er met de luchtwegen wanneer je rook, fijnstof of andere schadelijke stoffen inademt?

  3. Waarom zijn neusharen, slijm en trilhaartjes belangrijk voor gezonde luchtwegen?

  4. Wat denk je dat er met je longen gebeurt als je jarenlang rookt?

  5. Welke dingen kun je zelf doen om je luchtwegen gezond te houden?

Aandachtsrichter: 🫁: Roken en blowen


LONGEN VAN EEN ROKER - TOPDOKS LABEXPERIMENT

Bekijk de kennisclip en beantwoord de volgende vragen op papier:

Vragen

  1. Wat is het doel van het experiment met de longen van een roker?

  2. Wat gebeurt er met de watten nadat de sigarettenrook erdoorheen is gegaan?

  3. Welke schadelijke stoffen uit sigarettenrook blijven achter in de watten?

  4. Wat gebeurt er met de longen en luchtwegen als iemand langdurig rookt?

  5. Welke conclusie kun je trekken uit het experiment?



Antwoorden: Aandachtsrichter


1. Wat is het doel van het experiment?

Het doel is om zichtbaar te maken welke schadelijke stoffen uit sigarettenrook in de longen terecht kunnen komen.

2. Wat gebeurt er met de watten?

De watten worden bruin/zwart en er blijft een vieze aanslag achter. Dit laat zien dat er stoffen uit de rook worden tegengehouden.

3. Welke schadelijke stoffen zitten er in sigarettenrook?

In sigarettenrook zitten onder andere teer, nicotine en koolmonoxide. Vooral de teer zorgt voor een donkere, plakkerige aanslag.

4. Wat gebeurt er met de longen en luchtwegen?

Door langdurig roken kunnen de luchtwegen en longen beschadigd raken. De trilhaartjes kunnen minder goed werken, waardoor vuil en slijm moeilijker worden afgevoerd. Ook neemt de kans op longziekten toe.

5. Welke conclusie kun je trekken?

De conclusie is dat sigarettenrook schadelijke stoffen bevat die in de luchtwegen en longen terechtkomen en deze kunnen beschadigen.

Antwoorden: Aandachtsrichter

1. Waarom moet je hoesten?
Hoesten is een beschermingsmechanisme. Door te hoesten probeert je lichaam stof, slijm of schadelijke stoffen uit de luchtwegen te verwijderen.

2. Wat gebeurt er met je luchtwegen als je rook, fijnstof of schadelijke stoffen inademt?
De luchtwegen kunnen geïrriteerd en beschadigd raken. Je kunt daardoor meer gaan hoesten en slijm produceren. Bij langdurige blootstelling kunnen de longen blijvend beschadigd raken.

3. Waarom zijn neusharen, slijm en trilhaartjes belangrijk?
Ze helpen om schadelijke stoffen en ziekteverwekkers uit de ingeademde lucht te verwijderen:

  • Neusharen houden grotere stofdeeltjes tegen.

  • Slijm vangt stof en ziekteverwekkers op.

  • Trilhaartjes vervoeren het slijm richting de keel, zodat je het kunt doorslikken of ophoesten.

4. Wat gebeurt er met je longen als je jarenlang rookt?
Roken beschadigt de luchtwegen en longen. De trilhaartjes kunnen minder goed werken en de longen kunnen blijvend beschadigd raken. Hierdoor kan ademhalen steeds moeilijker worden.

5. Wat kun je zelf doen om je luchtwegen gezond te houden?
Bijvoorbeeld:

  • Niet roken en geen vapes gebruiken.

  • Voldoende bewegen.

  • Schadelijke stoffen en rook zoveel mogelijk vermijden.

  • Zorgen voor voldoende frisse en schone lucht.

  • Een gezonde leefstijl aanhouden.

Waarom roken mensen eigenlijk?

Waarom roken mensen eigenlijk?

  • Geestelijk afhankelijk

  • Gewenning

  • lichamelijk afhankelijk

Veelvoorkomende ontwenningsverschijnselen zijn:

  • 🚬 Sterke behoefte aan een sigaret (trek/craving)

  • 😠 Prikkelbaarheid of snel boos worden

  • 😟 Onrust en spanning

  • 😔 Somberheid

  • 😴 Moeheid

  • 🧠 Moeite met concentreren

  • 😵 Hoofdpijn

  • 🍽️ Meer eetlust en soms gewichtstoename

  • 😴 Slaapproblemen

Wat weet jij over gezonde longen?

Schone longen

Door verschillende oorzaken kunnen longen minder goed gaan werken (functioneren). Iemand wordt dan benauwd of moet vaak hoesten.


Roken/ Vapen is schadelijk voor je longen

  • Teerdruppels beschadigen de binnenkant van de longen

  • Hierdoor kun je minder zuurstof opnemen.

  • Je conditie wordt slechter, je bent dan ook vatbaarder voor ziektes






Verslavend

Waarom verslavend?



  • nicotine

  • geluksgevoel



Slide titel

Slide tekst

Roken is kankerverwekkend

  • In Nederland overlijden elk jaar bijna 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Een roker leeft gemiddeld 5 tot 10 jaar korter dan een niet-roker.


In tabak zitten wel 4000 chemische stoffen, waarvan er zeker 70 kankerverwekkend zijn.

  • Teer kan leiden tot kanker en andere ziektes.

  • Koolmonoxide leidt tot verminderde conditie, hartklachten, herseninfarct en hersenbloeding.

  • Nicotine leidt tot verslaving en een verhoogde bloeddruk.


Je kunt dingen doen om je longen gezond te houden:

Bewegen en muziek

Voldoende bewegen is goed voor je gezondheid en voor je longen.

  • Je versterkt dan je ademhalingsspieren en zorgt dat de longinhoud groter wordt.


Ook door zingen of het bespelen van een instrument kun je je longen sterker maken. het zijn beide ademhalingsoefeningen.

  • hiermee verbeter je conditie




Frisse lucht

Door te weinig frisse lucht kun je last krijgen van concentratieverlies, hoofdpijn en vermoeidheid.


Dit komt omdat wij koolstofdioxide uitademen en zuurstof in de ruimte afneemt.

  • Ventileren



Smog:

is luchtvervuiling die vooral uit fijnstof bestaat

hierdoor kunnen vieze stoffen moeilijk wegtrekken.

Actieve verwerking


Aan de slag

Samenvatting:





Nodig:

-bioboek

-schrift

-pen

Lesdoelen

  • Je kunt uitleggen wat je zelf kunt doen om je luchtwegen gezond te houden.

  • Je kunt beschrijven wat hooikoorts is.



wat is een:

  • Allergie

  • Rokers long

  • Smog


Leerdoelen

  • Je kunt uitleggen wat je zelf kunt doen om je luchtwegen gezond te houden.

  • Je kunt beschrijven wat hooikoorts is.


wat is een:

  • Allergie

  • Rokers long

  • Smog

Leerdoelen

  • 1.6.10 Je kent de mogelijke gevolgen van verslaving aan roken en blowen.

Afsluiten

Huiswerk: paragraaf 1.6: opdracht 1,2,3,4 en 5

Huiswerk

  • Basisstof 1.5 blz 42- 47 maken opdracht: 1,2,3,5,6 en 7.

  • Nabespreken van enkele huiswerkopdrachten 5 en 6.


  • Heb je geen vragen over de huiswerkopdrachten?
    Dan kun je alvast in stilte beginnen met het lezen van de tekst van
    Basisstof 1.6– Roken en blowen en de bijbehorende
    opdrachten 1 t/m 5 maken.