WO Thema 21 - Expeditie wereld Deel 1 Atlas - Aardrijkskunde

Thema 21 - Expeditie wereld

Deel 1 - De Atlas

Aardrijkskunde

1 / 74
next
Slide 1: Slide
New lesson editorW.O.Lager onderwijsLeerjaar 6

This lesson contains 74 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 60 min
Report this lesson

Items in this lesson

Thema 21 - Expeditie wereld

Deel 1 - De Atlas

Aardrijkskunde

Verkenning Atlas

Herhaling en inoefening

Doelen van de lessenreeks

Na deze lessen kennen/kunnen/weten/tonen jullie:

- de schaal herkennen en interpreteren bij een kaart

- de legende van een kaart correct aflezen en interpreteren

- verschillende soorten kaarten

- kaarten correct lezen

- de geschikte kaart kiezen

- de atlas op een correcte manier gebruiken

- richting bepalen

- bepalen in welke richting een plaats ligt ten opzichte van een andere plaats


INHOUDSTAFEL

Zoek de inhoudstafel in
je atlas en bekijk deze grondig.

INHOUDSTAFEL

Vooraan in je atlas vind je de inhoudstafel.
Hier vind je alle thema's van de kaarten terug zoals: bevolking, reliëf, water,...

Van pagina 6 - 17 vind je alles over onze provincies.

Van pagina 18 - 27 vind je alles over Vlaanderen en België.

Van pagina 28 - 35 alles over Europa en

vanaf pagina 36 - 47 alles over de wereld

Daarna zijn er nog enkele pagina's over ons zonnestelsel.

SOORTEN KAARTEN

Er bestaan heel wat verschillende kaarten:

- toeristische kaarten

- natuurkundige kaarten

- staatkundige kaarten

- thematische kaarten

SOORTEN KAARTEN

1. TOERISTISCHE KAARTEN

 zijn kaarten waarop belangrijke plekken voor bezoekers weergegeven worden:
- bezienswaardigheden
- musea
- natuurgebieden
- wandel- en fietsroutes
- hotels, campings, restaurants
- informatiepunten



SOORTEN KAARTEN

2. NATUURKUNDIGE KAARTEN

zijn kaarten die vooral de natuurlijke kenmerken van het landschap tonen.

Je ziet er geen nadruk op wegen, steden of grenzen, maar vooral op:

- hoogteverschillen (bergen, heuvels, valleien)
- water (rivieren, meren, zeeën)
- landvormen (woestijnen, bossen, vlaktes)
- bodemsoorten of vegetatie (in sommige kaarten)

SOORTEN KAARTEN


SOORTEN KAARTEN

3. STAATKUNDIGE KAARTEN

Een staatkundige kaart toont:
- landsgrenzen
- provincie- of deelstaatgrenzen
- hoofdsteden en andere belangrijke steden
- soms ook belangrijke wegen of spoorlijnen (maar minder gedetailleerd)

De nadruk ligt niet op het landschap, maar op hoe de wereld is opgedeeld in landen en gebieden.



SOORTEN KAARTEN

4. THEMATISCHE KAARTEN

Een thematische kaart geeft informatie over een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld:

bevolkingsdichtheid, talen of godsdiensten, klimaat, neerslag, landbouw, verkeer, armoede of rijkdom, natuurgebieden, grondstoffen

Ze gebruiken vaak kleuren, symbolen of patronen om dit thema duidelijk weer te geven.



BUNDEL!

Neem je bundel op pagina 60.

Maak opdracht 1.



Ik wil iets opzoeken over het reliëf in België. Welke kaart moet ik daarvoor nemen?

A

p. 18-19

B

p. 20-21

C

p. 10-11

D

p. 30-31

Ik wil iets opzoeken over de provincies van België en hun hoofdsteden. Welke kaart moet ik daarvoor nemen?

A

p. 18-19

B

p. 22-23

C

p. 28-29

D

p. 36-37

Ik wil iets opzoeken over de landbouw in België. Welke kaart moet ik daarvoor nemen?

A

p. 32-33

B

p. 44

C

p. 26-27

D

p. 42

Ik wil iets opzoeken over de temperatuur in Europa. Welke kaart moet ik daarvoor nemen?

A

p. 40-41

B

p. 20-21

C

p. 32-33

D

p. 30-31

Ik wil iets opzoeken over de volgorde van de planeten. Welke kaart moet ik daarvoor nemen?

A

p. 50-51

B

p. 20-21

C

p. 30-31

D

p. 48-49

NAMENREGISTER


Achteraan in je atlas vind je dan weer het namenregister.

Hier kan je makkelijk iets bij naam opzoeken om op de juiste kaart terecht te komen. Bijvoorbeeld: Gent, Duitsland, Schelde, Noordzee, Himalaya,...

Je vindt hier alles in alfabetische volgorde.

NAMENREGISTER

Zoek het namenregister 

in je atlas en bekijk dit.

NAMENREGISTER

Achter de naam zie je getallen en letters staan.

Bv: Aartselaar 10 B3


Je kan Aartselaar dus vinden op pagina 10 in vak B3


Zoek op! Kan jij dit vinden?

Op welke kaart en in welk vak vind je de Schelde?

A

18 D4

B

20 F3

C

37 G2

D

20 B2

Op welke kaart en in welk vak vind je de Dominicaanse Republiek?

A

36 D3

B

35 E1

C

31 E2

D

10 B3

Op welke kaart en in welk vak vind je de Botrange?

A

30 C2-D2

B

21 F3

C


D


Wat is de Botrange?

A

Een stad

B

Een rivier

C

Een heuvel

D

een vulkaan

Hoe hoog is de Botrange?

A

+651 m

B

+ 741 m

C

+ 694 m

D

+1214 m

Op welke kaart en in welk(e) vak(ken) vind je de Mount Everest?

A

39 J4

B

39 I3

C

38 D3

D

38 E5

Hoe hoog is de Mount Everest?

A

5 892m

B

13 455m

C

1 854m

D

8850m

In welk werelddeel vind je India?

A

Europa

B

Oceanië

C

Noord-Amerika

D

Azië

In welk werelddeel vind je Madagaskar?

A

Europa

B

Oceanië

C

Afrika

D

Noord-Amerika

LEGENDE

De legende is een klein vakje naast of onder de kaart. Daarin staan:

- symbolen (bijv. een tentje voor een camping)
- kleuren (bijv. groen voor bossen, blauw voor water)
- lijntypes (bijv. dikke lijnen voor snelwegen, dunne voor kleinere wegen)
- tekentjes voor gebouwen, grenzen, spoorlijnen, enz.



Neem de kaart op pagina 20-21. Wat vertelt de legende je?

A

Hoe je de samenstelling van de bodem moet aflezen

B

Hoe je de verschillende hoogtes in België moet aflezen

C

Hoe je het aantal inwoners per plaats moet aflezen

D

Hoe je de verschillende landbouwgronden moet aflezen

EUROPA IN KAART

Neem een staatkundige kaart van Europa in je atlas.


Op de volgende slides krijg je een blinde kaart van Europa (dit betekent een kaart waar geen namen opstaan). Vergelijk de kaart met die in je atlas en duid aan welk land aangeduid staat op de blinde kaart.


A

België

B

Portugal

C

Spanje

D

Italië


A

België

B

Frankrijk

C

Italië

D

Duitsland


A

België

B

Denemarken

C

Frankrijk

D

Duitsland

DE SCHAAL

Op alle kaarten in je atlas staat de schaal vermeld.

Bv: Schaal 1 : 15 000 000

Dit betekent dat 1 cm op de kaart, 15 000 000 cm is in het echt.

Je zet dit best om naar kilometer.
1cm op de kaart is dus 150 km op de kaart.

Welke schaal vind je op de kaart van de provincie West-Vlaanderen? (p 6-7)

A

1 : 300 000

B

1 : 800 000

C

1 : 15 000 000

D

1 : 81 000 000

Welke schaal vind je op de kaart van België? OPGELET! Kies de schaal van de juiste kaart! (p 18-19)

A

1 : 300 000

B

1 : 800 000

C

1 : 15 000 000

D

1 : 81 000 000

Welke schaal vind je op de kaart van Europa? (p 28-29)

A

1 : 300 000

B

1 : 800 000

C

1 : 15 000 000

D

1 : 81 000 000

Welke schaal vind je op de kaart van de wereld? (p 36-37)

A

1 : 300 000

B

1 : 800 000

C

1 : 15 000 000

D

1 : 81 000 000

AFSTAND BEREKENEN

Om de afstand te berekenen tussen 2 punten, meet je eerst de afstand tussen de 2 punten op de kaart. BV: Op de kaart van België (p. 18-19) is de afstand tussen Luik en Verviers 2,6cm. Dus:


In werkelijkheid is de afstand tussen Luik en Verviers dus

20,8 km.

Wat is de afstand tussen Brussel en Frankfurt in werkelijkheid?(p 28-29)

A

315 km

B

50 km

C

15 000 000 km

D

2,1 km

Wat is de afstand tussen Brussel en Sofia in werkelijkheid?(p 28-29)

A

1 650 km

B

11 km

C

15 000 000 km

D

1 125 km

BUNDEL!

Neem je bundel op pagina 60 en 61.

Maak opdracht 2 en 3.



RICHTINGEN EN WINDROOS

De windroos en windrichtingen kennen jullie ondertussen al.

Neem de kaart van de Europese Unie in Europa (p 28-29). Als je met het vliegtuig van Brussel naar Moskou vliegt. In welke richting vlieg je dan?

A

in noordwestelijke richting

B

in zuidelijke richting

C

in noordoostelijke richting

D

in westelijke richting

Neem de kaart van de Europese Unie in Europa (p 28-29). Als je met het vliegtuig van Moskou naar Ankara vliegt. In welke richting vlieg je dan?

A

in noordwestelijke richting

B

in zuidelijke richting

C

in noordoostelijke richting

D

in westelijke richting

Neem de kaart van de Europese Unie in Europa (p 28-29). Als je met het vliegtuig van Ankara naar Napels vliegt. In welke richting vlieg je dan?

A

in noordwestelijke richting

B

in zuidelijke richting

C

in noordoostelijke richting

D

in westelijke richting

Neem de kaart van de Europese Unie in Europa (p 28-29). Als je met het vliegtuig van Napels naar Brussel vliegt. In welke richting vlieg je dan?

A

in noordwestelijke richting

B

in zuidelijke richting

C

in noordoostelijke richting

D

in westelijke richting

BUNDEL!

Neem je bundel op pagina 62.

Maak opdracht 4.



DOORDENKER



Blijven kaarten altijd hetzelfde?
Zo niet, wat kan er veranderen en waarom?

KAARTEN VERANDEREN

1. Politieke veranderingen
Grenzen verschuiven door:
Oorlogen
Vredesverdragen
Nieuwe landen die ontstaan (bijv. Zuid-Soedan in 2011)
Landen die uiteenvallen of samengaan

Dit is de grootste reden waarom kaarten herschreven moeten worden

KAARTEN VERANDEREN

2. Natuurlijke veranderingen
De aarde verandert voortdurend:

Rivieren verleggen zich
Land stijgt of daalt (bijv. door aardbevingen)
Vulkanen kunnen nieuw land vormen
Eilanden kunnen verdwijnen door erosie of overstromingen

KAARTEN VERANDEREN

3. Klimaatverandering

De zeespiegel stijgt, waardoor kustlijnen veranderen
Gletsjers smelten → nieuwe landvormen komen tevoorschijn
Drooggevallen gebieden kunnen weer onder water lopen.

KAARTEN VERANDEREN

4. Menselijke ingrepen
Mensen passen het landschap zelf aan:

Polders maken (zoals in Nederland)
Dammen, kanalen of havens bouwen
Steden uitbreiden, waardoor nieuwe kaarten nodig zijn.

KAARTEN VERANDEREN

5. Betere meetmethoden
Moderne technieken zoals:
satellietbeelden
gps
luchtfoto’s

zorgen ervoor dat kaarten nauwkeuriger worden. Soms worden grenzen of vormen daarom aangepast, ook al verandert het land zelf niet.

BUNDEL!

Neem je bundel op pagina 62.

Maak opdracht 5.



WERELDBEELD

Als we kaarten bij ons bekijken, ligt Europa altijd gecentreerd op de kaart.


Europa ligt niet overal in het midden van kaarten. Dat is vooral zo in Europa zelf, omdat kaarten meestal worden gemaakt vanuit het standpunt van het gebied of de cultuur die ze tekent.

Er bestaat geen wereldwijde regel die bepaalt wat in het midden moet liggen.
Kaartenmakers kiezen zelf wat centraal komt te staan.
Elke kaart is dus een beetje cultureel gekleurd.


WERELDBEELD

In andere delen van de wereld ziet de wereldkaart er anders uit.


- In Japan ligt Japan vaak in het midden, waardoor Europa links staat en Amerika rechts.
- In de Verenigde Staten staat de VS meestal in het midden.
- Sommige Australische kaarten plaatsen Australië in het centrum.
- Er bestaan zelfs kaarten waarop de Stille Oceaan centraal staat in plaats van de Atlantische Oceaan.


WERELDBEELD

Voorbeeld: Azië centraal


WERELDBEELD


WEETJE

Heb je deze afbeelding wel eens gezien?


Atlas was een reus die volgens

de Griekse Mythologie het heelal droeg.

Volgens verhalen zou het een Titaan

zijn geweest die als straf het heelal

moest dragen.

BUNDEL!

Neem je bundel op pagina 63.

Maak opdracht 6.



GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.220 Herkennen de schaal op een kaart.

     MIA: De schaal

     als verhouding tussen de werkelijkheid en een verkleinde afbeelding

     - breukschaal

     - lijnschaal


     TE HANTEREN BEGRIPPEN: de schaal, de werkelijke afstand, de verhouding


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.221 Interpreteren de schaal van een kaart

     MIA: interpreteren

     - werkelijke afstand tussen locaties berekenen

     - de grootte van objecten op de kaart schatten

     - de schaalfactor omzetten in een bruikbare eenheid


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.227 Interpreteren de legende van een kaart

     MIA: interpreteren

     - om locaties te identificeren

     - om routes te plannen


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.233 Illustreren dat verschillende soorten kaarten andere informatie bieden

     MIA: kaarten

     - analoge en digitale kaarten

     informatie

     - toeristische kaarten: plattegrond en stadsplan

     - natuurkundige kaarten: tonen natuurlijke kenmerken van het landschap

     - staatkundige kaarten: tonen grenzen, landen, steden, wegen

     - thematische kaarten: klimaatkaart, bevolkingskaart, vegetatiekaart, historische kaarten


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.234 Lezen een kaart

     MIA: kaart: analoge en digitale kaarten

     - staatkundige kaarten, natuurkundige kaarten, thematische kaarten, historische kaarten, plattegronden

     - atlas


     Lezen

     met gebruik van register, vakcoördinaten en schaal
     met oriëntatie naar het noorden met behulp van een kompas


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.235 Selecteren een geschikte kaart

     MIA: kaart: analoge en digitale kaarten
     - staatkundige kaarten, natuurkundige kaarten, thematische kaarten, historische kaarten, plattegronden
     - atlas


GO! Doelen - Aardrijkskunde

AA.237 Reflecteren kritisch op verschillende kaarten

     MIA: reflecteren

     - verandering van de kaarten (tijd en ruimte)

     - wereldbeeld op basis van verschillende weergaven van de wereld

     - Oorlogen hebben een invloed op de kaarten


AA.247 Tonen hun kennis over zich oriënteren in verschillende contexten