9. Neteldieren en sponzen

• Biologie
• Speciaal Onderwijs
• Leerroute 5

Neteldieren en sponzen

Wat gaan we doen?

- Terugblik

- Doel van de les

- Wat weet je er al van?

- Theorie over neteldieren en sponzen

- Opdrachten maken

- Evaluatie

Terugblik

Toets: Stekelhuidigen

Doel van de les:

Aan het einde van deze les weet jij:

- of sponzen eenvoudige dieren zijn

- of neteldieren giftige wapens hebben

Neteldieren en sponzen

Theorie

Neteldieren en sponzen

Neteldieren en sponzen leefden al zo'n 550 miljoen jaar geleden in alle zeeën. Enkele soorten leven ook in zoet water. Sponzen zijn net als planten in de bodem vastgegroeid en heel eenvoudig van structuur. Ze voeden zich met zwevende deeltjes, die ze uit het water filteren. Tot de neteldieren behoren de kwallen en de zoetwaterpoliepen, de zeeanamonen en de koralen. 

Neteldieren en sponzen leefden al zo'n 550 miljoen jaar geleden in alle zeeën. Enkele soorten leven ook in zoet water. Sponzen zijn net als planten in de bodem vastgegroeid en heel eenvoudig van structuur. Ze voeden zich met zwevende deeltjes, die ze uit het water filteren. Tot de neteldieren behoren de kwallen en de zoetwaterpoliepen, de zeeanemonen en de koralen. De laatste worden om hun uiterlijk en kleuren ook wel bloemdieren genoemd.

Neteldieren hebben giftige wapens

Alle neteldieren hebben wapens waarmee ze zich verdedigen of hun prooi vangen. Dat zijn bijzondere netelorganen. In het orgaan zit een dunne buis. In die buis zitten scherpe stekels als een klapmes of stiletto. Stoot een dier tegen het kapsel, dan springt het deksel open. De buis schiet eruit en de stiletto's boren zich in de huid. Door het gat gaat de buis het slachtoffer binnen en spuit er gif in.  Hierdoor wordt de prooi verlamd.

Sponzen

Sponzen zijn heel eenvoudig samengestelde dieren. Ze hebben veel cellen, maar geen organen. Hun skelet bestaat uit zachte hoorn of harde kalk met veel holle ruimten. In de holle ruimten zitten sponscellen.  Door de poriën komt er voortdurend water in de lichaamsholten. De spons neemt daaruit zuurstof en voedingsdeeltjes op.

Badspons

De badspons behoort tot de zogenaamde hoornsponzen. Hij heeft een skelet van elastische hoornvezels. Deze zwam lijkt meer een plant dan een dier. Badsponzen hebben niet te koud water nodig om te kunnen groeien. Ze komen ook voor in de Middellandse Zee.

Feitjes:

- Er zijn meer dan 9000 soorten neteldieren

- Het grootste neteldier is de gele haarkwal, die kan tot 2,5 m groot worden.

- Het kleinste neteldier (brakwaterpoliep) 1mm lang is

- Sponzen vormen een eigen groep met zo'n 9000 soorten

Opdrachten maken

Hoe lang geleden leefden neteldieren en sponzen?

1. 100 miljoen jaar geleden
2. 550 miljoen jaar geleden
3. 1 miljard jaar geleden
4. 200 miljoen jaar geleden

Welke dieren behoren tot de neteldieren?

1. Zeehonden en octopussen
2. Dolfijnen en zeeschildpadden
3. Kwallen en zeeanemonen
4. Vissen en kreeften

Wat filteren sponzen uit het water
om te eten?

1. Grootte vissen
2. Zonnestralen
3. Zwevende deeltjes
4. Zoutwater

Wat gebruiken neteldieren om zich te verdedigen?

1. Vleugels
2. Harde schalen
3. Haren
4. Bijzondere netelorganen

Wat gebeurt er als een dier het kapsel stoot van een neteldier?

1. Het kapsel sluit
2. De buis schiet eruit
3. De prooi ontsnapt
4. Het dier sterft

Wat spuit de buis in het slachtoffer?

1. Bloed
2. Gif
3. Water
4. Lucht

Waaruit bestaat het skelet van sponzen?

1. Zachte hoorn of harde kalk
2. Hout en staal
3. Katoen en wol
4. Plastic en rubber

Wat hebben sponzen niet?

1. Cellen
2. Porieën
3. Holtes
4. Organen

Waar nemen sponzen voedingsdeeltjes op?

1. Via hun huid
2. In de holle ruimten
3. In hun skelet
4. Door de lucht

Tot welke soort behoort de badspons?

1. Hoornsponzen
2. Zoetwatersponzen
3. Kalksponzen
4. Vleesetende sponzen

Waar groeit de badspons meestal?

1. Noordzee
2. Middellandse Zee
3. Zwarte Zee
4. Stille Oceaan

Evaluatie

Zijn de doelen behaald?

Weet jij nu:

- of sponzen eenvoudige dieren zijn

- of neteldieren giftige wapens hebben

Op welk niveau heb jij gewerkt?