3HV - Toetsweek 4

• New lesson editor
• Spaans
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

Toetsweek 4

- Lezen

- Imperativo tú + usted:

          Afirmativo + Negativo

          Regulares + irregulares

- Hay / Estar / Ser

- Presente (reg + onreg)

- Wederkerende ww (reg + onreg)

- Gerundio (reg + onreg)

- Futuro

- Perfecto (reg + onreg) + signaalw.

- Indefinido (reg + onreg) + signaalw.

- Doler/ encantar/ gustar/ interesar

Socrative

Roomname: 30092014

Voca

Bij het leesgedeelte mag je een woordenboek SP-NL gebruiken.

Handig is wel om de voca van compañeros 2 nogmaals door te nemen. 

Persoonlijke voornaamwoorden

Ezelsbruggetje 

naam + naam = zij (mv)

naam + ik = wij

naam + jij = jullie

jij + ik = wij

 --> let goed op of je mnl of vrl gebruikt

Imperativo 

Afirmativo y Negativo

Wat is de imperatief?

Imperativo = gebiedende wijs

Imperativo afirmativo = bevestigende gebiedende wijs

Imperativo negativo = ontkennende gebiedende wijs 

Hoe maak je de imperatief afirmativo?

1) tú-vorm                   = 2e persoon enkelvoud van de presente  

                                      waarbij -s

2) usted-vorm           = 3e persoon enkelvoud van de presente                                                       waarbij a>e en e>a

Hoe maak je de imperatief negativo?

1) tú-vorm                   = 2e persoon enkelvoud van de presente

                                          waarbij a>e en e>a

2) usted-vorm           = 3e persoon enkelvoud van de presente                                                       waarbij a>e en e>a

Imperativo IRREGULARES

Kwestie van leren

HAY, ESTAR, SER 

TOP 3: Hay/ser/estar (zijn)

Moet je een Spaanse  zin maken met 'zijn'? Volg altijd deze top 3 :

1. Hay (staat er letterlijk 'er is' of 'er zijn' in de zin?)

2. Estar (kun je 'zijn' vervangen door 'zich bevinden'?)

3. Ser (in de overige gevallen). 

Let op: je kunt je ook in een tijdelijke emotionele staat bevinden. Bijv. verdrietig, boos, verliefd etc. Ook dan gebruik je 'estar'.

HAY

Betekenis: er is/ er zijn 

(of in een vraagzin: zijn er/ is er)

- Heeft maar 1 vervoeging: Hay

Gebruik:

Als je een zin maakt waar in het Nederlands "ER IS/ ER ZIJN" wordt gezegd, wordt dit in het Spaans HAY 

- onbepaalde hoeveelheden (mucho/a, poco/a, demasiado/a, más, menos etc)

- getallen (hay 2 perros en el jardín)

- onbepaalde lidwoorden (un, una, unos, unas).

ESTAR

Betekenis: Zijn/zich bevinden

Gebruik: 

- plaatsbepaling

- gevoel, stemming, emotie

- fysieke toestanden 

- uiterlijkheid

- Burgelijke staat (getrouwd, gescheiden, overleden, etc.)

SER

Betekenis:  zijn

Gebruik

- vaste eigenschappen, bv lengte. 

- Identiteit (nationaliteit, geslacht, beroep en afkomst)

- Tijd, data, dagen en gebeurtenissen 

- Waarvan iets gemaakt is, 

- Iemand zijn eigendom

Maak DEZE opdracht om te oefenen met hay/estar/ser

Presente

REGELMATIGE WERKWOORDEN 

eindigend op -AR, -ER en -IR

Regels regelmatige ww AR, ER, IR:

• Bij ww op -AR zit in de vervoeging altijd een A behalve bij YO

• Bij ww op -ER zit in de vervoeging altijd een E behalve bij YO

• Bij ww op -IR zit in de vervoeging ook een E, behalve bij nosotros (viv)imos) en vosotros (viv(ís) én natuurlijk bij YO

• Het accent bij de vervoeging van vosotros staat :

• op de A (-ar) >> habláis

• op de E (-er) >> coméis

• op de I (-ir) >> vivís

Maak DEZE opdracht om te oefenen met regelmatie ww

Presente

ONREGELMATIGE WERKWOORDEN 

Hoe vervoeg je ww met klinkerwisseling?

Als voorbeeld nemen we dormir (o>ue)

1. Neem de stam van het ww: DORMIR -> DORM--)

2. Pas de vervoeging toe op de uitgang die voor regelmatige ww op -ir van toepassing is.

3. Vervang bij in de stam DORM, de klinker -O door -UE.

4. Bij nosotros en vosotros doe je dit niet! Daar blijft de klank een O;  dormimos, dormís

LET OP! Als er meerdere klinkers zitten in de stam, dan verandert de klinker in de 2e lettergreep dwz direct vóór de uitgang -ar, -er of -ir. Bijv. preferir (e>ie) 

Opdrachten

Klip op onderstaande opdrachten om te oefenen met onregelmatige werkwoorden:

Opdracht 1

Opdracht 2

Presente

WEDERKERENDE WERKWOORDEN (die eindigen op-SE)

Llamarse

Oefen HIER met quizlet

Opdracht 1 

Opdracht 2

Opdracht 3

Onregelmatige Wederkerende ww

Stap 1: Haal SE van het ww af

Stap 2: Vervoeg SE naar de persoon waarin je praat (me, te, se, nos, os, se)

Stap 3: Vervoeg het -ar -er -ir ww --> let op de onregelmatigheden!!!! (klinkerwisseling + 1e p)

Completa las frases con los verbos

llamarse, ducharse, levantarse, acostarse

1. Mi madre __________________  (llamarse) MaríCarmen.

2.  Yo__________________ (levantarse) a las siete de la mañana. 

3. Nosotros __________________  (ducharse) después del partido de fútbol.

4. Tu hermano __________________  (llamarse) Rodolfo. Tú _____(llamarse) Eva.

5. ¿A qué hora __________________  (acostarse (o-ue) Francisco y  su hermano?

6. ¿Vosotras __________________ (llamarse) Aitana y Rosalía . 

Completa las frases con los verbos

llamarse, ducharse, levantarse, acostarse 

1. Mi madre se llama MaríCarmen.

2. Yo me levanto a las siete de la mañana. 

3. Nosotros nos duchamos después del partido de fútbol.

4. Tu hermano se llama Rodolfo. Tú te llamas Eva.

5. ¿A qué hora se acuestan (o-ue) Francisco y su hermano?

6. ¿Vosotras os llamáis Aitana y Rosalía? 

Las soluciones

GERUNDIO

Gerundio

Een handeling of gebeurtenis wat op dit moment gebeurt

Vervoeging van het werkwoord ESTAR + gerundium

AR --> ando , IR/ ER -->  iendo .

Er zijn een aantal onregelmatige ww (zie volgende slide)

Bij wederkerende ww komt het wederkerende deel (in de juiste persoon vervoegd) voor of achter het werkwoord te staan!!
vb. Ducharse - Me estoy duchando 

vb. Ducharse - Estoy duchándome

Decir - diciendo

Dormir - durmiendo

Ir - yendo

Venir - viniendo

Morir - muriendo

Leer - leyendo

Pedir - pidiendo

Creer - creyendo

Reír - riendo

Vestir - vistiendo

Uitzonderingen Gerundio

Futuro

FUTURO

- gebruik

als je wil aangeven dat je iets GAAT DOEN

- met werkwoorden

vervoeging werkwoord IR + A + HELE WW

vb. ik ga slapen -> VOY A DORMIR

- met wederkerende ww

Levantarse -> ME VOY A LEVANTAR 

PERFECTO

-AR ->ADO            -ER/-IR -> IDO

Presente perfecto

1. Het voltooid deelwoord staat ALTIJD samen met het hulpwerkwoord HABER. Nooit uit elkaar!  HE hablado, HAS hablado, HA hablado, etc.

Ik heb gesproken met Juan, wordt: 

He hablado con Juan. 

Maar nooit: He con Juan hablado

2. Als het ww 2 klinkers naast elkaar heeft, bv LEER, TRAER, CAER. dan komt er een accentje op de í bij ído: LEER - leído, TRAER - traído, CAER - caído

 

Persente Perfecto met Wederkerende ww (-se)

1. SE verplaats je helemaal naar voren en verandert in : me, te , se, nos, os , se (afhankelijk van de gebruikte persoonsvorm)

2.  het hulpwerkwoord HABER (he, has, ha, hemos, habéis, han) blijft voor het voltooid deelwoord staan. 

LEVANTARSE

ME HE LEVANTADO

Signaalwoorden Perfecto

Nunca                  - nooit

Siempre              - altijd

Alguna vez         - ooit/ wel eens

Muchas veces  - vaak

A veces                - soms

Ya                           - al

Todavía                - nog

Hoy                         - vandaag

una vez                 - een keer

dos veces            - twee keer

esta mañana      - deze ochtend

este año               - dit jaar

QUIZLET

Perfecto (uitzonderingen)

abrir - abierto

decir - dicho

escribir - escrito

ir - ido

hacer - hecho

poner - puesto

ver - visto

volver - vuelto

romper - roto

ser - sido

morir - muerto

Maak DEZE opdracht om te oefenen met de Perfecto

1. Vosotros ¿qué (hacer) ____ _________ esta mañana?

2. Mi familia y yo (visitar) ______ __________una ciudad interesante.

3. Nerea y Diego lo (pasar) ______ _____________ muy bien.

4. Nerea (comprar)______ ____________ mucha ropa y zapatos nuevos

5. ¿Tú (escribir) _____ ___________ una carta a la abuela?
   

6. Yo (ver) _____ ______________ una película aburrida en el cine

7. Esta mañana Rafael (levantarse) ____ ____ __________ a las seis.
   

8. ¿Qué (decir) ____ ______ el profesor?

9. Él me (dar)_____ ________ una tarjeta roja porque (hablar) ____ _______ demasiado en la clase.

10. También (yo, romper) ____ _______ mi libro.

11. Hoy yo (venir) ____ _______ muy tarde a la clase. 

12. Yo (dormir) ____ _________ muy poco.

13. ¿Por qué tú no (acostarse) ___ _______ a las diez y media?

1. Vosotros ¿qué (hacer)HABÉIS HECHO esta mañana?

2. Mi familia y yo (visitar)HEMOS VISITADO una ciudad interesante.

3. Nerea y Diego lo (pasar)HAN PASADO muy bien.

4. Nerea (comprar)HA COMPRADO mucha ropa y zapatos nuevos

5. ¿Tú (escribir) HAS ESCRITO una carta a la abuela?
   

6. Yo (ver) HE VISTO una película aburrida en el cine

7. Esta mañana Rafael (levantarse) SE HA LEVANTADO a las seis.
   

8. ¿Qué (decir) HA DICHO el profesor?

9. Él me (dar) HA DADO una tarjeta roja porque (hablar) HE HABLADO demasiado en la clase.

10. También (yo, romper) HE ROTO mi libro.

11. Hoy yo (venir) HE VENIDO muy tarde a la clase.
    

12. Yo (dormir) HE DORMIDO muy poco.

13. ¿Por qué tú no (acostarse) TE ACUESTAS a las diez y media?

Las soluciones

Indefinido

Indefinido Regelmatig

Stap 1: haal ar/er/ir van het ww af, dan heb je de stam.

Stap 2: over welke persoon gaat het?

Stap 3: zet de juiste uitgang van de persoon achter de stam

Indefinido Onregelmatig

Kwestie van leren...

Signaalwoorden Indefinido

Ayer                            - gisteren

Anoche                      - gisteravond

anteayer                    -  eergisteren

el mes pasado        -  vorige maand

el año pasado          -  vorig jaar

el verano pasado   - vorige zomer

en 1998                      - in 1998

en enero                   - in januari

el otro día 

                      - pas/ onlangs/ laatsthace una semana 

                                 - een week geleden

hace un mes    

                                - een maand geleden

hace un año 

                               - een jaar geleden

Quizlet

Gustar - Doler - Encantar - Interesar

Gustar

Gustar = houden van/ leuk vinden/ lekker vinden

Er zijn maar 2 vervoegingen: GUSTA & GUSTAN

Ook staat er altijd een meewerkend voorwerp  voor het werkwoord. (Dit is anders dan bij een wederkerend voorwerp)

WIE vindt het leuk?

WAT is leuk?

Het meewerkend voorwerp moet er bij.

WIE heeft er pijn?

WAT doet pijn?

Het meewerkend voorwerp moet er bij.

WIE vindt iets interesant?

WAT is interesant?

Het meewerkend voorwerp moet er bij.

WIE vindt iets geweldig?

WAT is geweldig?

Het meewerkend voorwerp moet er bij.

Mucho - Heel graag

Bastante - Graag

No...mucho - Niet zo veel

No ... nada - helemaal niet

Opdracht

1.  A mí (gustar) ______ mucho las galletas y los dulces.

2.  A nosotros (encantar) ______ ir a las barbacoas de Jose

3.  ¿A ti no (interesar)________mucho ver al concierto, verdad?

4.  --Sí, a mí la música clásica no (gustar)______mucho

5.  A la señora Ramirez (doler) ______ las rodillas

6.  A ellas (interesar) ______ conocer al nuevo alumno.

7. Últimamente (doler)___bastante la cabeza del señor Gómez.

8. ¿A vosotros (interesar) ______este programa en la tele?

9. --No , a nosotros no (interesar)______ nada verlo.

10. Ella (encantar) ______ bailar en su tiempo libre.

Antwoorden

1.  A mí ME GUSTAN mucho las galletas y los dulces.

2.  A nosotros NOS ENCANTA ir a las barbacoas de Jose

3.  ¿A ti o TE INTERESA mucho ver al concierto, verdad?
   

4.  --Sí, a mí la música clásica no ME GUSTA mucho

5.  A la señora Ramirez LE DUELEN las rodillas.

6.  A ellas LES INTERESA conocer al nuevo alumno.

7. Últimamente LE DUELE bastante la cabeza del señor Gómez.

8. ¿A vosotros OS INTERESA este programa en la tele?

9. --No, a nosotros no NOS INTERESA nada verlo.

10. Ella LE ENCANTA bailar en su tiempo libre.

Verbuga Spaans

Oefen de werkwoorden op verbuga.

Kies uit de tijden: Presente, Perfecto, Gerundio

Succes

Veel succes bij het leren voor dit PW!