Geschiedenis van
het leven op aarde
Geschiedenis van
het leven op aarde
Doel van de les
Je kunt aangeven hoe de aarde is ontstaan
Je snapt hoe de geologische tijdschaal werkt en wat het inhoudt
Je kunt vertellen wat de eerste vormen van leven waren
Je weet in grote lijnen de geschiedenis van het leven
Je kunt aangeven wat verwantschap is (stambomen begrijpen)
Je kunt aangeven hoe de mens is ontstaan
De geologische tijdschaal
De wat?
Geologisch = Aarde.
dus...
Geologische tijdschaal = Wat is er allemaal op aarde gebeurt vanaf moment 1 tot nu.
Wat is een tijdperk
Als je kijkt naar het stukje tijdschaal, zie je dat het is ingedeeld in twee tijdperken: Mesozoïcum en Cenozoïcum.
Een tijdperk kan worden opgedeeld
in periodes, zoals Jura en Krijt.
Waarom kon er eerst geen leven zijn op aarde?
het was er veel te koud
er was geen land
het was er veel te heet
Wanneer kon leven ontstaan?
toen er land ontstond
toen de aarde was afgekoeld en zeeën waren ontstaan
toen het warmer werd
Uit hoeveel cellen bestond het eerste leven?
meerdere cellen
één cel
4 cellen
Hoe noemen we die ene eerste cel?
oerschimmel
oerbacterie
Welke dier is niet in de begintijd van de aarde ontstaan?
koraal
dinosaurus
zee-egel
degenkrabben
Hoe weten we dat deze dieren in de begintijd al hebben bestaan?
doordat het in boeken stond
door fossielen
doordat mensen dit hebben verteld
Hoe kon leven op het land ontstaan?
doordat er regen ging vallen
doordat er een ozonlaag ontstond die de zonnestraling tegen hield
doordat de dieren op het land gingen
Welke organismen zorgen voor de eerste zuurstof op het land?
mossen en bomen
mossen en dieren
mossen en varens
Welke dieren met een geschubde huid ontwikkelden zich op aarde?
reptielen
vogels
vissen
Hoe het begon...
Hoe komen de wetenschappers erbij dat alle materie in het heelal bij elkaar heeft gezeten?
omdat ze dat verzonnen hebben
omdat alle materie nu naar elkaar toe gaat
omdat alle materie nu van elkaar weg gaat
De tijdschaal in 24 uur
Omdat miljoen jaar moeilijk voor te stellen is, laat staan een miljard, heb ik alles in verhouding naar 24 uur omgezet.
Dan krijg je een idee hoe oud alles is.
Ontstaan aarde
4600 miljoen jaar geleden
Geen leven mogelijk door de enorme warmte.
00:00
3800 miljoen jaar geleden
eerste vormen van leven in zee
oerbacterie (eencellig)
lucht had nog geen zuurstof!
04:10
3300 miljoen jaar geleden
eencelligen die zuurstof konden produceren
(fotosynthese)
zuurstof ook in de atmosfeer
06:50
1600 miljoen jaar geleden
De eerste meercellige organismen ontstaan
Dit zijn nog steeds geen planten, dieren of schimmels.
15:40
700-540 miljoen jaar geleden
Ontstaan dieren:
sponzen, kwallen, inktvissen, trilobieten
(ongewervelden!)
20:20 - 20:50
635 miljoen jaar geleden
Nu pas ontstaan de eerste planten in zee.
Op het land leeft nog niks.
Vanaf nu gaat evolutie snel.
20:40
500 miljoen jaar geleden
eerste landplanten
ontstaan vissen in de zee
21:20
450 miljoen jaar geleden
eerste landdieren
geleedpotigen, duizendpoten
21:40
gewervelde dieren (Tiktaalik) gaan land op
fossiel
reconstructie
320 miljoen jaar geleden
De hele aarde zit nu vol met planten, bomen en dieren.
De reptielen beginnen langzaam de aarde over te nemen.
Dit worden de dinosaurussen.
22:20
251 miljoen jaar geleden
sauriërs
vogels en eerste zoogdieren
22:40
65 miljoen jaar geleden
uitsterven Sauriërs
zoogdieren komen op
23:40
33 miljoen jaar geleden
apen ontstaan
23:50
3 miljoen jaar geleden
eerste mensachtigen
23:58
150000 jaar geleden
Homo sapiens ontstaat.
Wij zijn afkomstig van Afrikaanse voorouders.
23:59
Wat was het verschil tussen de homo erectus en de homo sapiens?
Homo sapiens hadden voor het eerst tanden
homo sapiens konden voor het eerst rechtop staan
homo sapiens hadden meer hersenen en een vooruitstekende kin
Hoe kwamen de homo sapiens in het Arabische schiereiland terecht?
met een boot
zwemmend
lopend, de zeespiegel was toen lager
Welke 2 mensensoorten leefden er tegelijk in Europa?
homo erectus en neanderthaler
neanderthaler en home sapiens
Was homo erectus onze voorouder?
ja
nee
Basisstof 5 lezen en opdrachten maken