Leerdoelen
Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de lever benoemen.
Je kunt drie functies van de lever noemen.
Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de nieren noemen.
Je kunt de functies van de nieren omschrijven.
Leerdoelen
Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de lever benoemen.
Je kunt drie functies van de lever noemen.
Je kunt in een afbeelding de onderdelen van de nieren noemen.
Je kunt de functies van de nieren omschrijven.
maar eerst kleine herhaling van de laatste 2 basisstoffen
Bij dit dier vindt gaswisseling plaats doormiddel van de huid en de longen
Juist
Onjuist
Bij dit dier vindt gaswisseling via.......
Kieuwen
Longen
Tracheën
Huid
Welke dieren gebruiken tracheeën voor gaswisseling
vogels
insecten
spinnen
eencelligen
Waar vindt bij eencellige dieren de gaswisseling plaats
In de celkern
In de vacuole
Op het celmembraan
In de bladgroenkorrels
COPD:
Is te genezen
Gaat vanzelf over
Is chronisch
Is geen longaandoening
Kan door roken astma worden veroorzaakt? En kan door roken COPD worden veroorzaakt?
Alleen Astma
Alleen COPD
Beide
Geen van Beide
Een gevolg van roken is dat je bloedvaten .........?......... worden
wijder
nauwer
Wat raakt beschadigd door teer en andere giftige stoffen in de rook van een sigaret?
Alleen trilharen.
Trilharen en slijmvlies.
Trilharen, slijmvlies en cellen van de longen.
Trilharen, slijmvlies, cellen van de longen en bloedvaten.
Welke stof uit een sigaret vermindert het zuurstoftransport in je bloed
Teer
Koolstofmonoxide
Nicotine
Rook
Bij welke longaandoening worden de luchtwegen nauwer, door samentrekkende spiertjes in luchtpijptakjes?
Astma
COPD
Beide
Geen van beide
Wat is passief roken?
Je ademt rook van anderen in
Je bent heel rustig als je rookt
Je inhaleert zo diep mogelijk
Wat is astma?
Een ziekte waarbij de bronchiën ontstoken zijn.
Een ziekte waarbij de longblaasjes kapot gaan.
Een ziekte waarbij de bronchiën altijd ontstoken zijn.
Een ziekte aan de luchtwegen die binnen een aantal maanden weer weg is.
Welke stof is verslavend?
nicotine
koolstofmonoxide
teer
rook
Basisstof 7: De lever en nieren
Lever
Bouw van de lever
Functies lever
constant houden van glusocegehalte. Glusose->glycogeen.
voedingsstoffen omzetten.->uit eiwitten fibrinogeen vormen. Fibrinogeen is een eiwit in het bloedplasma dat belangrijk is bij de bloedstolling.
Functies lever
giftige stoffen uit het bloed halen en afbreken. (bv. alcohol, medicijnen en drugs)De onwerkzaam gemaakte gifstoffen worden weer aan het bloed afgegeven en door de nieren uitgescheiden.
gal maken (opgeslagen in galblaas.
Via de galbuis wordt gal naar de twaalfvingerige darm gevoerd. (emulgeert vetten)
Andere functies van de lever
afvalstoffen uit het bloed halen en afbreken (bv. eiwitten en rode bloedcellen)
Bij de afbraak van dode rode bloedcellen ontstaan galkleurstoffen die door de lever samen met gal worden uitgescheiden.
De galkleurstoffen verlaten het lichaam via de endeldarm. Ze geven de ontlasting een bruine kleur.
Andere functies van de lever
De lever breekt overtollige eiwitten af. Eiwitten kunnen niet in het lichaam worden opgeslagen. De lever breekt eiwitten af die niet meteen worden gebruikt.
Hierbij ontstaat de giftige afvalstof ureum. Ureum wordt door de lever aan het bloed afgegeven. De nieren scheiden het vervolgens uit.
Hepatitis
Ontsteking van de lever door hepatitisvirus
Een besmet persoon heeft dan hepatitis
hepatitis A,B,C,E
Hepatitis B
- bloed, sperma, vaginaal vocht
- eerst milde verschijnselen
Hepatitis
De ziekte kan ook chronisch worden en een leverontsteking veroorzaken. Door de ontsteking in de lever kunnen levercellen afsterven.
Dat heet levercirrose. Ook is de kans op leverkanker groter door de ontsteking.
Nieren
liggen boven in de buikholte achter de lever en de maag.
nierslagaders =zuurstofrijk bloed naar de nieren. Dit bloed bevat onder andere schadelijke (afval)stoffen (zoals ureum). De nieren verwijderen deze stoffen uit het bloed.
Door de nieraders stroomt het gezuiverde bloed weg uit de nieren.
Nieren
nierschors, niermerg en nierbekken.
In de nierschors en het niermerg vindt uitscheiding plaats.
De nieren
Uitscheiding van overtollig water, overtollig zouten, afvalstoffen en schadelijke stoffen:
Urine: alle verwijderde stoffen.
Urine wordt in nierbekkens verzameld.
Afgevoerd via urineleiders
-> urineblaas -> urinebuis -> WC
Samenstelling urine
Overschot van zouten uit het bloedplasma en ureum wordt door de nieren aan de urine toegevoegd
Veel zouten --> donkere urine
Weinig zouten (veel water) --> lichte urine
Wat is GEEN functie van de lever?
De lever haalt gifstoffen uit het bloed
De lever breekt rode bloedcellen af
De lever breekt virussen af
De lever maakt gal
Welk orgaan kan worden aangetast bij Hepatitis B ?
Hart
Nieren
Lever
Hersenen
Wat is de functie van dit orgaan in de spijsvertering?
Gal verwijderen
Gal maken
Gal opslaan
Gal verteren
Hoe heet het bloedvat wat van de lever weggaat?
Leverslagader
Leverader
Leverhaarvaten
Wat vervoert de poortader naar de lever?
Urine
Stoffen die zijn opgenomen in de longen
Zuurstofrijk bloed
Stoffen die zijn opgenomen in de darmen
Een bloedvat loopt van het hart naar de lever, welk bloedvat is dit?
De poortader
De leverader
De leverslagader
De onderste holle ader
Wat is er bijzonder aan het bloed dat de poortader naar de lever brengt
Zuurstofrijk
Zuurstofarm
Voedselrijk
Voedselarm
Een belangrijke taak van de lever is om het bloed te zuiveren. Wat moet een lever uit het bloed verwijderen?
alleen giftige stoffen
afvalstoffen en onverteerde voedselresten
afvalstoffen en giftige stoffen
Giftige stoffen en onverteerde voedselresten
Hieronder zie je een doorsnede van een nier.
Zet de namen van de onderdelen op de juiste plaats.
nierbekken
nierschors
niermerg
urineleider
nierslagader
niersader
Welk geeft nummer 3 aan?
Urineleider
Nierschors
Niermerg
Nierbekken
Nierbekken
Niermerg
Nierschors
Urineleider
De onderdelen van de nier zijn van buiten naar binnen:
Nierbekken; niermerg; nierschors
Nierschors; nierbekken ;niermerg
Niermerg ; nierschors; nierbekken
Nierschors; niermerg; nierbekken
Een nierontsteking komt wel eens voor als gevolg van een blaasontsteking. Bacteriën gaan vanuit de blaas dan richting de nieren. Hoe komt de bacterie in de nieren?
nieren - urineleiders - blaas - nieren
urinebuis - blaas - urineleider - nieren
urineleider - blaas - urinebuis -nieren
blaas- urinebuis - urineleider -nieren
Je ziet een nier en de bloedvaten. Hoe heet het bloedvat met de blauw pijl?
Nierader
Nierslagader
Nierhaarvat
Hoe heet het bloedvat dat naar de nier toe stroomt?
Nierader
Nierhaarvat
Nierslagader
Nierbloedvat
HW bio
13.7 kader opdr 1 tm 7 (4 overslaan )
12.7 basis 1 tm 10 (6,7,9)