De koloniale relatie tussen Nederland en Indonesië
3.4 De lange weg naar onafhankelijkheid
Machtsuitbreiding en verzet: 1870-1942
De koloniale relatie tussen Nederland en Indonesië
3.4 De lange weg naar onafhankelijkheid
Machtsuitbreiding en verzet: 1870-1942
Tijdens het Cultuurstelsel (1830-1870) moesten de Javaanse boeren producten aan Nederland leveren. Welke producten waren dat?
aardappels en vlees
specerijen
brood en groente
koffie en suiker
Tijdens het Cultuurstelsel kregen de Javaanse vorsten geld van het Nederlandse bestuur. Dit geld noemen we:
batig slot
plantloon
cultuurprocenten
pacht
De Javaanse vorsten dwongen de boeren meer te verbouwen dan eigenlijk verplicht was. Dit leverde de vorsten extra geld op. De stelling is:
goed
fout
Waarom leidde het Cultuurstelsel tot hongersnoden? Omdat de boeren
minder geld gingen verdienen.
steeds minder zin kregen om te werken.
veel producten voor de export moesten leveren
Een groep leden van de Tweede Kamer vond halverwege de 19e eeuw dat de Nederlandse regering moest stoppen met het Cultuurstelsel. Deze groep wilde dat zelfstandige ondernemers een bedrijf in Indonesië konden beginnen. Hoe noemen we deze groep?
liberalen
communisten
socialisten
confessionelen
Waar staat de afkorting KNIL voor?
Koninklijk Noord Indisch leger
Koninklijk Nederlands Indonesisch leger
Koninklijk Noord Iers leger
Koninklijk Nederlands Indisch leger
Vanaf ongeveer 1900 vonden veel Nederlanders dat Nederland niet alleen moest verdienen aan Indonesië. Nederland moest het land ook helpen met bijvoorbeeld onderwijs en ziekenzorg. Onder welke naam staan deze plannen bekend?
batig slot
ethische politiek
kolonisatie
Na 1870 kreeg Nederland meer macht in Indonesië. Met welk gevolg kreeg Nederland al snel te maken?
Er werd meer gevochten tussen Indonesiërs onderling.
Er werd minder vaak gevochten tussen Nederlanders en Indonesiërs.
Het verzet van de Indonesiërs tegen de Nederlanders nam toe.
Tussen 1900 en 1945 groeide het nationalisme in Indonesië. Welke oorzaak voor de groei van het nationalisme is juist:
de invoering van de Ethische Politiek
de Nederlandse belofte van onafhankelijkheid
de toename van de Indonesische bevolking
Leerdoel
Aan het eind van deze presentatie kun je uitleggen op welke manier Nederlands- Indië, Indonesië werd
Je kunt de kenmerken van de Japanse bezetting beschrijven.
Je kunt de directe gevolgen van de Japanse capitulatie benoemen.
Je kunt het proces van dekolonisatie beschrijven.
Japanse bezetting
Pearl Harbor 1941: VS vloot uitgeschakeld
1942: Inval Nederlands-Indië, KNIL uitgeschakeld
Aanvankelijk: blijheid Indonesische bevolking. Terecht?
Japanners de baas:
Japans geld
Japanse gebruiken
Buigen voor Japanse militairen
Hongersnoden
NL-ers: Interneringskampen, dwangarbeid
Indonesiërs: dwangarbeid
NL-Indonesiërs: aan lot overgelaten
De Japanse bezetting
Soekarno en Hatta (vrijgelaten)
Gaan samenwerken met de Japanners (in ruil voor onafhankelijkheid)
Birma Spoorlijn
Bekende spoorlijn door dwangarbeid tot stand gekomen,
Schatting 80.000 tot 100.000 doden
Capitulatie van Japan
15 augustus 1945
Let op: deze foto is van 2 september 1945
(officiële ondertekening)
Soekarno roept de onafhankelijk uit Republiek Indonesië
17 augustus 1945
Aantekeningen
Nederlands-Indië -> Indonesië?
Wie dan nu aan de macht?
Bersiap-periode
Bersiap = wees paraat
Ook Berdaulat genoemd door Indonesiërs. = Soeverein
najaar 1945-voorjaar 1946
Machtssvacuüm: onduidelijk wie écht de macht heeft, daardoor kunnen pemoeda's hun gang gaan
Zeer gewelddadige periode met duizenden slachtoffers (Nederlanders en maar vooral pro-Nederlandse Indonesiërs)
Akkoord van Linggadjati
Wapenstilstand
Nederland erkent de Republiek Indonesië op Java, Sumatra en Madoera
Oprichting Verenigde Staten van Indonesië (met Nederland): de koningin is staatshoofd
15 november 1946
Het Akkoord van Linggadjati mislukt
Zowel Nederland als Indonesië zijn er eigenlijk niet gelukkig mee
Nederland past akkoord (via de Tweede Kamer) eenzijdig aan
In Indonesië laait het geweld weer op
Nederland zegt de overeenkomst op 20 juli 1947 op
Aantekeningen
1e Politionele actie
(juli 1947-januari 1948)
Operatie Product (Agresi 1): herstellen van het Nederlandse gezag
Bewuste keuze voor de naam 'politionele' actie en niet voor het woord 'militair', of 'oorlog'
Militair een succes, politiek niet: Republiek bleef bestaan en er kwam veel kritiek uit het buitenland
2e Politionele actie
(december 1948-januari 1949)
Operatie Kraai (Agresi 2): vernietigen Republiek Indonesië en leiders gevangen nemen
Nederland wilde snel afrekenen met onrust in Nederlands-Indië: kostte teveel geld
Ook nu weer, militair gezien, een succes (let op: op grote schaal zijn oorlogsmisdaden begaan)
Indonesië wordt onafhankelijk
Grote druk op Nederland: Verenigde Staten dreigen met het stopzetten van het Marshallplan
Nieuwe onderhandelingen: Indonesië zal onafhankelijk worden én er komt een Nederlans-Indonesische Unie
Soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949
soevereiniteitsoverdracht, 27 december 1949
Republik Indonesia
Relatie met Nederland blijft echter moeilijk:
Veel discussies over o.a.: de Molukken, mensenrechten en ontwikkelingshulp (De Nederlands-Indonesische Unie bestaat tot 1956)
Wat zijn Pemoeda's?
Belangrijke Indische specerijen
Indonesiërs die trouw zijn aan Nederland
Gewapende nationalistische troepen trouw aan Soekarno
Indonesische voetbalsupporters
Waar staat de afkorting KNIL voor?
Koninklijk Noord Indisch leger
Koninklijk Nederlands Indonesisch leger
Koninklijk Noord Iers leger
Koninklijk Nederlands Indisch leger
Van welke eilandengroep vochten er veel mensen in het KNIL?
ABC-eilanden
Molukken
Indonesie
TVTAS
Wat wordt er bedoeld met een “politionele actie”?
Militair ingrijpen om de orde te herstellen in Nederlands-Indie
Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Britse troepen in Brits-Indie
Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Franse troepen in Algerije
Militair ingrijpen om de orde te herstellen door Franse troepen in Vietnam
Welk begrip hoort bij: Een soort kleine, ondergrondse oorlog tegen een grotere tegenstander, waarbij met kleine aanvallen de tegenstander schade wordt toegebracht.
Guerrillastrijd
Burgeroorlog
verrassingsaanvallen
Terrorisme
Wat is dekolonisatie?
Het zelfstandig worden van een kolonie
Segregatie van bevolkingsgroep
Apartheid
Onderdrukking
Welke uitspraak over de Verenigde Naties is juist? De Verenigde Naties zijn:
de oorzaak van de Koude Oorlog
een organisatie van Westerse landen
opgericht om conflicten op te lossen
opgericht na de Koude Oorlog
Wat was de reden waarom Molukse soldaten + gezinnen naar Nederland kwamen?
Ze hadden met de Nederlanders tegen de Indonesiërs gevochten.
Ze waren op zoek naar werk.
Ze werden door de nieuwe Indonesische regering als verraders gezien.
Ze moesten vluchten vanwege klimaatproblemen in de Molukken.
Wat betekent soevereiniteit?
Dat is wie de hoogste macht/gezag heeft in een land.
Dat is wie leider is van een politieke partij.
Dat is wanneer een land een onderdeel is van een groter wereldrijk.
Dat is een ander woord voor de koning of koningin.
Hoe kon Indonesië onafhankelijk worden van Nederland?
Omdat Nederland Dit geen probleem vond
Omdat Nederland hierom had gevraagd
Omdat de Sovjet-Unie Nederland hiertoe dwong
Omdat Amerika Nederland hiertoe dwong
Soekarno was:
de leider van de nationalisten in Indonesie
een Nederlandse generaal
een nationalistische Chinese vrijheidsstrijder
een Japanse generaal
Wanneer droeg Nederland de soevereiniteit over aan Indonesië?
1945
1947
1948
1949
Hieronder staan vier gebeurtenissen die te maken hebben met de geschiedenis van Indonesië.
Zet deze gebeurtenissen in de juiste volgorde, van vroeger naar later.
1
2
3
4
De Eerste Politionele Actie begint.
Nederland erkent de onafhankelijkheid van Indonesië.
Japan bezet Indonesië.
Soekarno roept de onafhankelijke Republiek Indonesië uit.
Begrippen uit deze les
nationalisme
Akkoord van Linggadjati
politionele acties
Soevereiniteitsoverdracht
Bersiap-periode (Berdaulat)
Indonesische onafhankelijkheidsoorlog
Interneringskampen
Pemoeda's
Verenigde Naties (VN)
Personen uit deze les
Soekarno
Hatta
Koninging Wilhelmina
Jaartallen uit deze les
15 augustus 1945: capitulatie van Japan
17 augustus 1945: Soekarno roept de onafhankelijk uit
najaar 1945-voorjaar 1946: Bersiap-periode
1946: Akkoord van Linggadjati
juli 1947-januari 1948: 1e Politionele actie
december 1948-januari 1949: 2e Politionele actie
27 december 1949 werd Indonesië een onafhankelijke staat
Aantekeningen
Wat vond ik van deze les