BIOLOGIE Thema 6 Ecologie & duurzaamheid blz. 233
Lesopening
Terugblik
Instructie
Begeleid oefenen
Zelfstandig oefenen
Evaluatie & Huiswerk
Leerdoelen
Ik kan oorzaken en gevolgen noemen van de klimaatverandering
Ik kan de relaties in de natuur omschrijven
Ik kan uitleggen wat ik kan doen om klimaatverandering te voorkomen
Broeikaseffect
Klimaatverandering
Gevolgen voor de natuur
Herhaling belangrijke begrippen uit thema 6
Oefentoets
BIOLOGIE Thema 6 Ecologie & duurzaamheid blz. 233
Lesopening
Terugblik
Instructie
Begeleid oefenen
Zelfstandig oefenen
Evaluatie & Huiswerk
Leerdoelen
Ik kan oorzaken en gevolgen noemen van de klimaatverandering
Ik kan de relaties in de natuur omschrijven
Ik kan uitleggen wat ik kan doen om klimaatverandering te voorkomen
Broeikaseffect
Klimaatverandering
Gevolgen voor de natuur
Herhaling belangrijke begrippen uit thema 6
Oefentoets
6.1 Relaties
Ecologie
Voedselketen
Voedselweb
INSTRUCTIE
Ecologie
Milieu = de omgeving van een organisme
Het milieu en de organismen die er leven, hebben met elkaar te maken. Ze hebben een relatie met elkaar (bijv. een regenworm en een merel hebben een relatie met elkaar, een voedselrelatie)
Ecologie = het bestuderen van relaties tussen organismen en hun milieu
INSTRUCTIE
Voedselketen
Elke soort is voedsel voor een volgende soort.
Planteneters, vleeseters en alleseters
De eerste schakel in een voedselketen is altijd een plant.
INSTRUCTIE
Voedselweb
Planten en dieren worden door verschillende andere dieren gegeten.
Voedselweb = een overzicht van verschillende voedselketens
6.2 Kringloop
Producenten
Consumenten
Afvaleters
Reducenten
Biologisch afbreek afval
Niet-biologisch afbreekbaar afval
INSTRUCTIE
Producenten:
Dit zijn de planten. Zij maken voedsel voor mensen en dieren.
Altijd de eerste schakel in een voedselketen.
Biologisch afbreekbaar afval
Reducenten kunnen dit afbreken. Het kan weer worden gebruikt als voedsel in de kringloop
Niet-biologisch afbreekbaar afval
Reducenten kunnen dit niet afbreken. Het blijft lang in het milieu liggen. (plastic, blik, glas, sigaretten, etc..)
6.3 Samenleven
Rangorde
Territorium
Paarvorming
2 soorten relaties (samenwerken & concurrentie)
Relaties binnen een groep
Rangorde
Wie is de baas binnen de groep? Bijv. bij olifanten is dat het oudste vrouwtje.
Territorium
1 groep/1 dier is de baas binnen een bepaald gebied. Dieren van buiten de groep mogen er niet komen. Anders komt er gedonder.
Paarvorming
Samenwerking om voort te planten. Een mannetje en een vrouwtje werken samen.
Relaties
2 soorten relaties:
Samenwerken
Samenwerken voor voedsel, voortplaning of slaapplek
Concurrentie
Vechten om voedsel, slaapplek, partner
6.4 Mens en milieu
Steeds meer mensen, meer consumptie, dus meer milieuvervuiling
Energie gebruiken is slecht voor t milieu
3 soorten vervuiling
Uitputting van grondstoffen
Onze relatie met het milieu
Belangrijkste oorzaken milieuproblemen
Groei van de bevolking
De manier van leven van de mens
Energie
Voor alles hebben we energie nodig.
Het opwekken van die energie gebeurt vooral met fossiele brandstoffen.
Bij verbranding van fossiele brandstoffen komen afvalstoffen vrij.
3 soorten vervuiling
Luchtvervuiling
Bodemvervuiling
Watervervuiling
6.5 Duurzaamheid
Duurzaam = voor de lange termijn
Duurzame energie
Duurzame grondstoffen
Duurzame landbouw
Minder energie verbruiken
Onze manier van leven is niet duurzaam
Duurzaam = voor de lange termijn
Grondstoffen raken op
Brandstoffen raken op
Steeds minder plek voor planten en dieren
Hoe kunnen we ervoor zorgen dat toekomstige generaties goed kunnen leven? We zoeken duurzame oplossingen
6.7 Niveau's van de ecologie
Biotische factoren
Abiotische factoren
4 niveau's van de ecologie
Biotische factoren: invloed van de levende natuur
Abiotische factoren: invloed van de levenloze natuur
(a=zonder, bios=leven)
Niveaus van de ecologie
6.8 Klimaatverandering
Broeikaseffect
Stijging van de zeespiegel
Broeikaseffect
Belangrijke woorden
Dampkring
Gassen
Koolstofdioxide & waterdamp
Broeikaseffect
Versterkt broeikaseffect
Door de mens veroorzaakt
Extra gassen in de atmosfeer
Koolstofdioxide: verbranding fossiele brandstoffen
Methaan: moerassen, veeteelt
Lachgas
Gemiddeld 1 graden warmer op aarde in de afgelopen 130 jaar
In Nederland 1,7 graden warmer
Gevolg: Klimaatverandering
Klimaatverandering
Klimaat verandert over een langere periode
Zachte winters, warmere zomers
Meer extreem weer: storm, veel regen, hagel, droogte
Vaker Blauwalg
Stijging van de zeespiegel
Nederland - zeespiegel tot 3 meter hoger in 2100
Gevolgen voor de natuur
Plant- en diersoorten verdwijnen
Plant- en diersoorten verschijnen
Jaarritme van de natuur verandert - verstoring van evenwicht
Nu maken / Huiswerk
Oefentoets
Leerdoelen
Ik kan oorzaken en gevolgen noemen van de klimaatverandering
Ik kan de relaties in de natuur omschrijven
Ik kan uitleggen wat ik kan doen om klimaatverandering te voorkomen