2KTLa | 3 oktober
Leerdoelen
Hoe duurzaam gaan mensen in de VS met hun voedsel om
Programma
Welkom!
Startopdrachten
Afronding
2KTLa | 10 oktober
Leerdoelen
Programma
Welkom!
Bespreken opdrachten 2.1
Lezen paragraaf 2.2
Afronding
Soorten landbouw
Driekwart van landoppervlak VS is voor landbouw:
- 40% bosbouw
- 35% veeteelt
- 25% akkerbouw en tuinbouw
• Vooral intensieve landbouw:
veel kapitaal + veel kennis = hoge opbrengst per hectare
Ook extensieve veeteelt:
weinig vee + groot gebied = lage opbrengst per dier / hectare
• Uitgestrekte bossen:
- natuurgebied
- voor bosbouw (hout en papier)
Soorten landbouw
• Reliëf + klimaat + beschikbaarheid water = soort landbouw
Het oosten
In het oosten:
Kustvlakte: vlakke strook langs de kust
- < 200 m (laagland)
- zeeklimaat
- akkerbouw (katoen) en
tuinbouw (groenten, fruit, wijndruiven)
Appalachen: middelgebergte
- verder van de kust
- uitgestrekte bossen
- bosbouw
Het vlakke binnenland
In het midden ligt een groot gebied met:
• Centrale Laagvlakte:
- weinig reliëf en < 500 m (laagvlakte)
- landklimaat en zeeklimaat
- veel boerderijen met grote akkers
(graan, mais, sojabonen)
- intensieve veeteelt
Het vlakke binnenland
• Great Plains:
- weinig reliëf en > 500 m (hoogvlakte)
- hoe meer naar het westen, hoe droger
- zeeklimaat / landklimaat steppeklimaat
- irrigatie voor tarwe komt uit de grond
- extensieve veeteelt
Het westen
Het westen is bergachtig.
• Rocky Mountains:
- hoogste gebergte van de VS
- landklimaat en hooggebergteklimaat
- bosbouw
• Great Basin / Grote Bekken:
- kale, rotsachtige bergen, vlakten met
dor gras en woestijn
- weinig akkerbouw
- extensieve veeteelt
Het westen
• Sierra Nevada en Coast Ranges:
- hooggebergtes langs de westkust
- westkant: loefzijde
- oostzijde: lijzijde / regenschaduw
reden dat het Grote Bekken zo droog is
• Central Valley:
- vallei met Middellandse Zeeklimaat
- veel tuinbouw met citrusfruit en groenten
- irrigatie tijdens droge zomers met rivierwater
opgeslagen in stuwmeren
2KTLa | 8 oktober
Leerdoelen
Programma
Welkom!
Lezen paragraaf 2.1
Over de streep, intensieve veeteelt of extensieve veelteelt
Afronding
Handel in landbouwproducten
De VS verkoopt ongeveer 20% van de
landbouwproducten aan het buitenland.
uitvoer = export
• Ook ongeveer 15% invoer van voedselproducten.
invoer = import
redenen: meer vraag dan aanbod, product kan
niet (goed) geteeld worden in de VS.
Bijdrage aan de economie
Landbouw = ongeveer 1% bruto nationaal product (bnp)
van de VS.
met:
+ voedselverwerkende industrie
+ verkoop
= 5,4%
• 1,4% werkt in de primaire sector.
met:
+ voedselverwerkende industrie (secundaire sector)
+ winkels, cafés en restaurants (tertiaire sector)
= 11%
Soorten intensieve landbouw
Twee soorten intensieve landbouw:
1 kapitaalintensief: veel geld nodig per hectare / dier / product
machines, installaties, gebouwen
2 arbeidsintensief: veel arbeid nodig per hectare / product
plukken, oogsten, inpakken
Soorten intensieve landbouw
• Central Valley: vruchtbare, vlakke vallei met een enorme voedselproductie
- fruit, noten, groenten
- veel export
- veel werkgelegenheid (arbeidsintensief)
- kenmerken arbeiders: laagopgeleid, vaak geboren in Mexico, 60% illegaal
Soorten intensieve landbouw
• Great Plains: enorme tarweproductie
- brood, koekjes, pasta
- veel export
- enorme boerderijen
- weinig werkgelegenheid
- hoger opgeleide arbeiders vanwege
ingewikkelde machines
Soorten intensieve landbouw
• Veel intensieve rundveehouderijen:
- grote productie rundvlees
- in gebieden met graan (mais),
aardappelen, groente, fruit
veevoer
Voeding, beweging en gezondheid
Voeding en beweging beïnvloeden
je gezondheid.
• Hoeveelheid voedsel: meten in calorieën.
hoeveel energie levert het op?
• Voedingswaarde: hoeveelheid en soort
voedingsstoffen.
eiwitten, vetten, koolhydraten,
vitamines, mineralen
genoeg, maar niet te veel voedingsstoffen
• Voldoende bewegen: minder kans op
gezondheidsproblemen.
Wat eet de Amerikaanse bevolking?
Amerikanen zijn sinds 1970 meer en
anders gaan eten.
ander voedselpatroon
• Gemiddelde Amerikaan:
- veel fastfood: veel calorieën, weinig
voedingswaarde
- weinig groente, fruit, zuivel
• Mensen met hogere inkomens eten
vaak gezonder.
Inrichting van de openbare ruimte
De inrichting van de openbare ruimte bepaalt voor
een deel je gedrag.
meer veilige fietspaden, stoepen en
oversteekplaatsen = vaker fietsen en wandelen
• VS vergeleken met Nederland:
- grotere afstanden
- meer reliëf
- minder fietspaden, stoepen, zebrapaden
dus: minder fietsen en wandelen
infrastructuur maakt een verschil
Inrichting van de openbare ruimte
• In de VS:
- food swamps
- food deserts
Gezondheid en levensverwachting
Veel Amerikanen hebben overgewicht.
ongezond eten
te weinig bewegen
gezondheidsproblemen
lagere levensverwachting
Bron 1 Meer voedsel
Voor meer voedsel en veevoer is meer grond
en water nodig.
• Kappen van tropisch regenwoud.
soja, mais
• Ook veel van ons voedsel komt uit het buitenland.
grote afstanden kost veel energie
• Grote berg plastic op land en in oceanen.
veel voedselverpakkingen
Bron 2 Duurzaam voedsel
Duurzaam voedsel =
- gevolgen van voedselproductie voor mensen, dieren en omgeving zijn zo klein mogelijk
- mensen in de toekomst kunnen ook genoeg en gezond eten
Duurzame productie:
- geen bestrijdingsmiddelen
- geen vervuilende machines
Duurzame consumptie:
- minder vlees eten
- minder voedsel weggooien
Bron 4 Watervoetafdruk
Watervoetafdruk = hoeveel water een persoon of land gebruikt.
Bron 4 Watervoetafdruk
zichtbaar (direct) watergebruik:
- was
- douchen
- wc
onzichtbaar (indirect) watergebruik:
- voedsel
- kleding
onzichtbare water
Bron 5 Waterstress in de VS
Een gebied heeft waterstress als de
vraag groter is dan het aanbod.
Steeds meer gebieden in de VS door:
- vaker langere droge perioden
- meer watergebruik
• Voorbeeld: rivier de Colorado.
gebruik voor irrigatie
Bron 6 Rundvlees of insecten?
Rundvlees versus insecten:
- beide een bron van eiwitten
- 1kg rundvlees: 25kg voer en 16.000 liter water
- 1kg krekels: 2,1kg voer en 400 liter water