CKV_Tours_Les1_60min_.pptx

• New lesson editor
• Ckv
• Speciaal Onderwijs
• Leerroute 4

CKV TOURS

Tour Guide

• Verschillende soorten kunst in openbare ruimte onderzoeken (bijv. Street art, sculpturen en architectuur)

• Leer kunstwerken te bestuderen en om betekenis, context en impact te verkennen

• Kies je eigen locatie en eigen kunstwerk, en onderzoek deze met behulp van beschouwingsvragen

• Rondleiding waar jullie de gidsen zijn.

In deze les leer je hoe je verschillende soorten kunst in de openbare ruimte kunt onderzoeken en analyseren, zoals street art, sculpturen en architectuur. Je leert verschillende technieken om kunstwerken te bestuderen en hun betekenis, context en impact te verkennen . Aan het einde van dit project kies je je eigen locatie, onderzoek je de kunstwerk daar en met de klas bereid je een korte rondleiding op locatie die jullie op locatie zullen presenteert.

 

Inleiding: Waarom is kunst in de openbare ruimte belangrijk?

Wat is de reden dat kunst in de openbare ruimte belangrijk is?

Denk eens aan de laatste keer dat je door een stad of dorp liep. Viel je een beeldhouwwerk, een muurschildering of een interessant gebouw op? Kunst in de openbare ruimte is overal, maar we nemen vaak niet de tijd om het echt te analyseren. Deze kunstwerken kunnen verhalen vertellen, politieke boodschappen overbrengen of zelfs de manier veranderen waarop we een ruimte ervaren.

Kan je een publiek kunstwerk of gebouw benoemen die jouw aandacht trekt? En waarom?

Vinden jullie dat publieke kunst een duidelijke mening moet hebben of mag het kunstwerk door iedereen anders beschouwd worden?

Wat is een goede locatie voor publieke kunst?

Moet een kunstwerk in zijn omgeving passen of mag het kunstwerk opvallen?

Beschouwen

HOE

Kijk

Jij

Naar

Kunst

 Hoe onderzoeken en analyseren wij kunst?

• Onderzoeken & Beschouwen

• Analyseren en begrijpen zonder achtergrondinformatie

• Jouw eigen inzicht

Ik kan beter de officiële beschrijving lezen voor dat ik een mening vorm

• Om publieke kunst te begrijpen moeten wij het onderzoeken en beschouwen.

•Deze les bekijken wij verschillende manieren om dit te doen

•Met deze technieken kun je een publieke werk analyseren en begrijpen, zelfs als er geen achtergrondinformatie beschikbaar is.

•(Leg uit dat deze vragen beantwoord je vanuit je eigen inzicht)

•

•Leg uit wat analyseren, beschouwen en interpretatie is

0.Eerste Indruk:

• Eerste spontane reactie.

De Clay Stoel: 2021

Maarten Baas

Bij de eerste indruk van een gebouw draait het om wat direct opvalt zonder er diep over na te denken. Dit helpt om een spontane reactie vast te leggen voordat je verder gaat met analyse.

Verhaal:

Een vergroot versie van werken van kunstenaar Maarten Bas, gemaakt van staal met daar omheen synthetisch klei. De vinger afdrukken van de kunstenaar zijn in het klei te zien. Het werk is om het schoonheid van imperfectie te laten zien.

Hij heeft meerdere van zijn stoelen staan in het centraal museum wat het grootse collectie stoelen in Nederland heeft.

https://www.duic.nl/cultuur/vier-meter-hoge-stoel-van-klei-op-sokkel-naast-centraal-museum-in-utrecht/

1. Formele analyse:

• Vorm &Compositie:

• Lijn, kleur, vorm, textuur, structuur

• Stijl & techniek:

• Materiaal, perspectief, lichtval taalgebruik

Muurschildering De Boekenkast: 2019

Jan Heinsbroek, en Deef Feed

Dit gaat over de visuele kenmerken van het kunstwerk, zoals kleur, vorm, compositie, licht, en textuur. Ook de gebruikte materialen en technieken spelen hierbij een rol.

1. Vorm en compositie – Onderzoek hoe elementen zoals lijn, kleur, vorm, textuur en ruimte zijn georganiseerd binnen een kunstwerk of tekst.

2. Stijl en techniek – Analyseer de gebruikte technieken en stijlen, zoals perspectief, lichtval of taalgebruik, en hoe deze bijdragen aan het geheel.

1. Lijn – De basis van veel kunstwerken. Lijnen kunnen recht, gebogen, dik, dun of onderbroken zijn en leiden de blik van de kijker.

2. Vorm – Twee- of driedimensionale objecten in een kunstwerk, zoals cirkels, vierkanten, bollen en kubussen.

3. Kleur – Bestaat uit tint (de kleur zelf), verzadiging (hoe fel of dof) en waarde (licht of donker). Kleur kan sfeer en emotie overbrengen.

4. Waarde (Licht & Donker) – Het contrast tussen lichte en donkere delen in een kunstwerk, wat helpt bij het creëren van diepte en nadruk.

5. Textuur – Hoe een oppervlak eruitziet of aanvoelt (glad, ruw, zacht, hard). Kan echt zijn (voelbaar) of optisch (geïllustreerd).

5.5 Structuur - Wanneer we het hebben over hoe het oppervlakte eruit ziet

6. Ruimte – Hoe elementen in een kunstwerk geplaatst worden. Dit kan diepte en perspectief creëren of juist plat en abstract blijven.

7. Compositie (Vlakverdeling) – De manier waarop alle elementen samen worden geplaatst om een visueel aantrekkelijk geheel te vormen.

Verhaal:

 De kunstenaars hebben wijkbewoners gevraagd naar hun favoriete boek, wat resulteerde in een schildering met 49 boekenkaften in zeven verschillende talen

https://www.ontdek-utrecht.nl/locatie/muurschildering-de-boekenkast/

2. Functie en Doel:

• Praktisch (gebruiksvoorwerp)

• Symbolisch (religieus, propaganda)

• Informeren

• Overtuigen

• Entertainment

• Emotie

De Domtoren : 1254-1517

Hier wordt gekeken naar waarom het kunstwerk is gemaakt en welke functie het vervult. Dit kan bijvoorbeeld religieus, politiek, esthetisch of educatief zijn.

 

1. Praktische en symbolische functie – Bepaal of het object een praktisch nut heeft (zoals een gebouw of gebruiksvoorwerp) of een symbolische functie (zoals religieuze kunst of propaganda).

2. Doel en intentie – Analyseer wat de maker wilde bereiken, zoals informeren, overtuigen, entertainen of een emotie oproepen.

 

https://www.domtoren.nl/het-verhaal/

Verhaal:

Oorspronkelijk  gebrouwd om het macht van de katholieke kerk te verbeelden, was het toren deel van het caterijnekerk die er naast staat. Bevat een carillon met liefs 35 klokken.

Is geschieden geraakt van het kerk door een tornado in  1674. Is sinds de eind van de tweede wereld oorlog gezien als een simbol van vrijheid, en is vaak verkleed of op geprojecteerd for belangrijke momenten.

3. Ruimtelijke en Contextuele:

• Invloed omgeving van/op

• Invloed op mensen

• Hoe is het beïnvloed door:

• Tijd: (betekenis veranderd)

• Locatie

• Maatschappelijke factoren

Hoofdpostkantoor: 1924

J. Crouwel Architecten

Dit richt zich op de plaats van het kunstwerk: waar het zich bevindt en hoe het zich verhoudt tot de omgeving. Ook wordt de historische en culturele context meegenomen.

 

1. Fysieke ruimte en plaatsing – Analyseer hoe het werk zich bevindt in of beïnvloed wordt door de omgeving, zoals architectuur in een stad of een beeldhouwwerk in een park.

2. Interactie met de toeschouwer – Onderzoek hoe mensen zich door of rondom het werk bewegen en welke visuele of fysieke ervaring dit creëert.

3. Historische en culturele context – Bekijk hoe tijd, locatie en maatschappelijke factoren de vorm, functie en betekenis van het werk beïnvloeden.

Verhaal:

In 1920 werd het hoofdpostkantoor gebouwd, dat in 2011 als laatste Nederlandse postkantoor werd gesloten. Bibliotheek Neude, de centrale bibliotheek van Utrecht, is in dit pand gevestigd. 2020 werd de nieuwe winkel van Broese Boekverkopers in het oude postkantoor aan de Neude geopend.

Voormalig postkantoor.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpostkantoor_(Utrecht)

4. Betekenis en Interpretatie:

• Symbolen

• Thema

• Persoonlijke en culturele interpretatie

• Relatie tussen vorm en inhoud

Monument van Vlucht en Verzet (1949)

Corinne Franzèen-Heslenfeld

Hierbij wordt onderzocht welke symboliek en boodschappen het kunstwerk bevat. Dit kan afhangen van de maker, de tijd waarin het is gemaakt en de manier waarop het wordt geïnterpreteerd.

Hoe well je het internet kan gebruiken, probeer ze vanuit eigen kennis te beschouwen… ik heb vragen zo geformuleerd dat internet niet noodzakelijk is.

1. Symboliek en thema’s – Analyseer welke symbolen, metaforen en thema’s in het werk aanwezig zijn en hoe ze bijdragen aan de betekenis.

2. Persoonlijke en culturele interpretatie – Onderzoek hoe verschillende mensen en culturen het werk anders kunnen begrijpen op basis van hun achtergrond en perspectief.

3. Relatie tussen vorm en inhoud – Bekijk hoe formele kenmerken (zoals kleur, compositie of stijl) de boodschap of emotie van het werk ondersteunen.

Verhaal:

Het monument bestaat uit een zes meter hoog beeld van een vrouw ten voeten uit, met gedraaid bovenlichaam. Zij draagt rechts van haar een fakkel, die ze met beide handen vasthoudt, als symbool voor het verzet. De vrouw is klassiek vormgegeven, met een ontbloot bovenlichaam en een gedrapeerde rok. Er is bewust gekozen voor een vrouwenfiguur, vanwege het aandeel van de Utrechtse vrouwen in het verzet.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Verzetsmonument_Utrecht

5. Publieke Reactie en Interactie:

• Reactie publiek toen en nu.

• Gewaardeerd?

• Bekritiseerd?

• Controversieel?

• Interactie met toeschouwers

Bibliotheek Utrecht:

Lichtkunstwerk Intellectual Heritage: 2023

Maarten Baas Utrecht

Dit gaat over hoe het publiek op het kunstwerk reageert, zowel in het verleden als in het heden. Wordt het gewaardeerd, bekritiseerd of zelfs controversieel gevonden? Ook de interactie met toeschouwers speelt een rol. Dit is iets wat vaak opgezocht moet worden op het internet.

 

1. Emotionele en intellectuele reactie – Analyseer hoe mensen reageren op het werk, zoals bewondering, kritiek, discussie of controverse.

2. Interactie en betrokkenheid – Onderzoek hoe het publiek fysiek of mentaal met het werk omgaat, bijvoorbeeld door deelname, interpretatie of sociale media-reacties.

3. Invloed en betekenis in de samenleving – Bekijk hoe het werk een bredere impact heeft, zoals politieke, culturele of sociale veranderingen die het teweegbrengt.

Verhaal:

‘Intellectual heritage’ is een lichtkunstwerk, geïnspireerd op de architectuur van het gebouw én op de nieuwe functie als bibliotheek. Daarnaast verbindt het op een bijzondere manier de drukte van het plein met zijn horeca, vele festivals en vrolijkheid met de relatieve rust en het meer ingetogene dat een bibliotheek vaak uitstraalt. Daarbij combineert Maarten Baas de vluchtige reclamevorm met de intellectuele inhoud. Hij speelt ook met de contrasten tussen de strakke lijnen van het pand en de speelse lijnen van het kunstwerk, tussen het ‘gesloten’ gebouw en het open en uitnodigende kunstwerk. En tenslotte tussen de vluchtige reclamevorm en de intellectuele inhoud. Er zit voor iedereen iets in. Voor jong en oud. Van nijntje tot LS en study, study, study.

https://www.bibliotheekutrecht.nl/nieuws/Kunstwerk-Maarten-Baas.html#:~:text='Intellectual%20heritage'%20van%20Maarten%20Baas,BPD%20Cultuurfonds%20en%20Gemeente%20Utrecht.

Beschouwings Oefening 1:

• In groepen:

• Bekijk werk

• Beschouw en onderbouwen 5min

• Delen en Reageren (eens/oneens)

•Leg goed uit wat je verwacht

•

•In groepen beschouwen van eerste werk (beeld)  

•

•Iedere groep gebruik eerste indruk en 1 van de 5 methodes.(aangegeven door docent, rouleert bij tweede)

•

•Vertel jullie antwoorden , 5min per groep

•

•Vraag van een team, een van hun vragen te zeggen en hun antwoord, dan dat een andere team deze beargumenteer een/oneens.

•

Het Schip en het Koor van
de Sint-Catharinakerk

• Door: De Strakke Hand

• Locatie: Utrecht, De blinde zijmuur van de Saenredamstraat

• Datum vervaardiging: 2020

(leg uit schip en koor zijn als ze deze betekenis niet weten)

Verhaal:

Ter eer van het Sint-Catharinakerk, als betekenisvol en educative werk.

Het Kunstwerk is een vergrote reproductie van het oudste beeld van de kerk, die nu alleen te zien is in Engeland.

Is in opdracht van de buurt bewoners en de gemeente Utrecht.

https://oud-utrecht.nl/nieuws/532-een-saenredam-in-de-saenredamstraat

https://www.duic.nl/algemeen/nieuw-meesterwerk-van-de-strakke-hand-op-utrechtse-muur/

Beschouwings Oefening 2:

• Wissel groepen:

• Bekijk werk

• Beschouw en onderbouwen 5min

• Presenteer als een opsomming

• Reageren (eens/oneens)

•Leg goed uit wat je verwacht

•

•In groepen beschouwen van eerste werk (beeld)  

•

•Iedere groep gebruik eerste indruk en 1 van de 5 methodes.(aangegeven door docent, rouleert bij tweede)

•

•Vertel jullie antwoorden , 5min per groep

•

•Team presenteert een opsomming van hun vragen, en dan krijgt een andere team een kans om deze te beargumenteren,  (bedoeling hier van is dat ze ervaring op doen voor het presentatie opdracht.

•

Thinker on a Rock

(De Haas)

• Door: Barry Flanagan

• Locatie: Utrecht, Voorstraat (binnenstad)

• Datum vervaardiging: 1997

• Datum plaatsing: 2002

Verhaal:

Oorspronkelijk gemaakt in Ireland,

Is eerbetoon an the thinker van Rodin met

De haas als symbol mysterie en een connectie naar het parallel universum.

Het werk was naar Nederland gebracht als deel van een zoektocht naar een nieuwe kunstwerk waar bewoners op konden stemmen, waar na deze won.

Gemaakt van bronze, op steen, sokkel is er niet deel van.

Evaluatie

• Hoe was het om kunstwerken te onderzoeken met beschouwingsmethodes?

• Was het makkelijker je mening te onderbouwen met behulp van de beschouwingsmethode?

• Hoe ging het beschouwen in groepen?

• Hoe was het om andere methodes te horen over hetzelfde werk?