Leerdoel
Het trainen van luister- en kijkvaardigheid.
Het vergroten van je woordenschat.
Je kennis over een stukje geschiedenis van Duitsland vergroten.
Nadenken over maatschappelijke thema's zoals vrijheid van meningsuiting, democratie, autocratie en anarchisme.
Voorbereiding
We gaan samen de film "Die Welle" kijken. Om het verhaal goed te kunnen begrijpen, ga je samen met een klasgenoot enkele voorbereidende opdrachten maken.
Die Welle - 2008
The Wave - 1981
Die Welle, het origineel The Wave
en het echte verhaal
De film Die Welle is een remake van de film The
Wave uit 1981 van regisseur Alexander Grasshoff. Een
remake is een nieuwe versie van een eerder gemaakte
film, waarbij de oudere film ter inspiratie gebruikt
wordt. Dat wil niet zeggen dat het een exacte kopie is.
In de meeste gevallen worden alleen het verhaal en de
hoofdpersonen van de oude film gebruikt.
The Wave
The Wave uit 1981 is gebaseerd op een waargebeurd
verhaal. Het filmscenario is gebaseerd op een
experiment dat geschiedenisleraar Ron Jones in
1967 uitvoerde op een school in Californië. Het was
bedoeld om zijn leerlingen te laten zien hoe nazi-
Duitsland was opgekomen en waarom zoveel mensen
deze beweging volgden. Hij kon het de leerlingen
niet voldoende duidelijk uitleggen en probeerde
daarom een voorbeeldsituatie te creëren, waardoor
de leerlingen het zouden begrijpen. Het experiment
noemde hij The Third Wave.
Die Welle
Die Welle laat het verhaal opnieuw zien, maar deze
keer speelt het zich af op een school in Duitsland. Het
einde van de film is gedramatiseerd. Dat wil zeggen
dat het is verzonnen door de scenarioschrijver en de
regisseur. De film Die Welle loopt letterlijk dramatisch
af. In het echte experiment van Ron Jones vertoonde
hij bij de laatste bijeenkomst een film over nazi-
Duitsland, die de ogen van de leerlingen deed openen
en daarmee was het experiment ten einde.
Voorspellen
Bekijk de trailer op de volgende slide en beantwoord daarna de vragen.
Waar gaat deze film over, denk je?
Waar en wanneer speelt de film zich af?
Algemene begrippen
Bij deze opdrachten mag je in tweetallen werken. Je mag gebruik maken van internet, maar leg het in eigen woorden uit.
Met wie werk je samen aan de opdracht?
Leg in eigen woorden uit: Wat is een Autocratie?
Leg in eigen woorden uit: Wat is anarchisme?
Leg in eigen woorden uit: Wat is een democratie?
Leg in eigen woorden uit: Wat betekent het begrip "ideologie"
Wat is propoganda? Hoe deed men dit in de jaren dertig en hoe doet men dit vandaag de dag?
Een autocratie wordt ook wel een dictatuur genoemd en een autocraat een dictator.
Vraag: Noem minstens twee dictators.
Denk je dat het in deze tijd ook nog mogelijk is dat een dictator de macht krijgt in Europa? Waarom wel of waarom niet?
Een klein stukje geschiedenis...
Beantwoord de volgende vragen. Je mag gebruik maken van internet, maar leg het in eigen woorden uit.
Het nationaalsocialisme, oftewel het nazisme, was de heersende ideologie in Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Leg in eigen woorden uit, waar het nationaalsocialisme voor staat.
Noem ten minste twee punten van de ideologie van de nazi’s.
Waarom noemde men dit destijds zo?
De periode van 1933 tot 1945, waarin Hitler heerste
in Duitsland, wordt ook wel aangeduid als nazi-
Duitsland of Het Derde Rijk. Het begrip ‘Derde Rijk’
(Drittes Reich) was destijds populair in de Duitse
media.
Hoe zorgden de nazi’s ervoor dat iedereen zich aan de regels van hun ideologie hield?
Denk jij dat het in deze tijd nog mogelijk is dat een grote groep mensen zo’n ideologie als het nationaalsocialisme aanhangt? Licht je antwoord toe.
De groet
en het symbool
Veel ideologieën kennen symbolen en rituelen, vooral
om duidelijk te maken wie de aanhangers zijn. De
rituelen en symbolen scheppen een band. Zo heeft
bijvoorbeeld elke voetbalclub zijn eigen kleuren en
clublied. Mensen in het shirt van jouw voetbalclub zul
je misschien eerder groeten dan iemand met een shirt
van een andere club.
Snowboarders hebben een handgebaar waarbij met
de duim en pink naar buiten gericht, de hand heen en
weer wordt geschud, terwijl ze Hang Loose roepen!
De Hitlergroet
Ook Hitler kende dat idee van verbroedering. De
groet die door de nationaalsocialisten al eerder
werd gebruikt, met de rechterarm uitgestrekt schuin
omhoog, werd tijdens Hitlers heerschappij gevolgd
door de woorden Heil Hitler en werd verplicht voor
alle Duitsers. Dat gaf niet alleen de verbroedering
weer, maar ook de macht van de leider. Niet
alleen vanwege het ritueel van de groet waren de
nationaalsocialisten herkenbaar, maar ook vanwege
het gebruik van het hakenkruis dat in de vlag van Het
Derde Rijk stond. De neonazi’s, dat zijn hedendaagse
aanhangers van het nationaalsocialisme, gebruiken
tegenwoordig dit symbool ook om te laten zien dat
ze aanhangers zijn van de nationaalsocialistische
ideologie.
Leg in eigen woorden uit: Wat was/is het doel van een groet of symbool? Noem ook één "positief" aspect en één "negatief" aspect.
Hitlerjugend
De Hitlerjugend (Hitlerjeugd) was de enige officiële organisatie voor jonge mensen in het Derde Rijk van 1933 tot 1945. Oorspronkelijk in 1922 opgericht als de Jugendbund der NSDAP (jeugdbond van de NSDAP), was de organisatie bedoeld als juniortak van de SA, waarin jongens werden voorbereid op hun toekomstige rol bij de bruinhemden. In 1930 waren meer dan 25.000 jongens gerekruteerd in de leeftijd van veertien tot achttien. Daarnaast waren enkele ondergeschikte organisaties opgericht, zoals het Deutsches Jungvolk (Duitse jongvolk), voor jongens tussen de tien en veertien, de Bund Deutscher Mädel (BDM, bond voor Duitse meisjes), voor meisjes van vijftien tot achttien en de Jungmädelbund (bond voor jonge meisjes), voor meisjes tussen tien en veertien.
Toen de nazi’s in 1933 aan de macht kwamen, werd de Hitlerjugend eindelijk erkend door de staat. Leg in eigen woorden uit waarom.
Welke voordelen hadden jongeren als ze onderdeel uitmaakten van de jongerenbeweging?
Welke nadelen hadden jongeren als ze onderdeel uitmaakten van de jongerenbeweging?
Het ledenaantal was op een gegeven moment meer dan 2 miljoen. Op welke wijze wierf men leden*? *leden werven = leden verzamelen
Omschrijf het uniform van de Hitlerjugend. Let hierbij ook op de kleine details.
Welke nazispreuk stond erop de riemgesp?
De jeugdbeweging was zeer aantrekkelijk om wat ze gezamelijk als groep deden. Wat voor soort activiteiten organiseerde men?
De mate waarin dit uniform meer dan de ideologische aantrekkingskracht een essentiële (een hele belangrijke) reden was om bij de Hitlerjugend te gaan, moet niet onderschat worden. Wat voor gevoel gaf "het lid zijn" aan de leden?
Hitlerjugend vom Sportplatz an die Front
Bekijk het fragment op de volgende slide.
Oorlogsspelletjes waren een typische activiteit. Waarom moest men dit spelen?
Er werden ook lessen aan de jongens gegeven door officieren van de Wehrmacht. Wat voor soort lessen gaven zij?
In een dictatuur zijn vrijwel alle media (bijvoorbeeld televisie, kranten, radio) in handen van de machthebber(s). Vraag: Als je de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens leest in de reader of op de site van Young Amnesty, met welke rechten van de mens is dit dan in strijd?
Geef twee actuele voorbeelden van een dictatuur waarbij de media in handen zijn van de machthebber(s).
Kun je twee voorbeelden noemen van landen waarvan burgers – ondanks de censuur van hun regering – toch informatie proberen te verspreiden? Via welke kanalen doen ze dat?
Du bist jetzt vorbereitet für den Film
Je hebt verschillende opdrachten gemaakt voor het activeren van je voorkennis. Hoeveel wist je al?
Welk onderdeel vond je interessant? Waarom - onderbouw je antwoord.
Hoe is de samenwerking verlopen?