Introductie Vergilius

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

Onze schrijver deze periode is:

1. Cicero
2. Livius
3. Vergilius
4. Seneca

Vergilius schreef:

1. Liefdesverzen
2. epische dichtwerken
3. geschiedschrijving
4. Over de Gallische Oorlogen

Stijl Vergilius

epische poëzie, naar het voorbeeld van

 Homerus' Ilias en Odyssee

(een epos, maar in dichtvorm)

verheven stijl! (geen sjtraat-taal)

alles in het metrum van de dactylische hexameter

veel stijlfiguren/stijlmiddelen

pathos

alwetende verteller

deze periode

Wat kun je verwachten?

CE Latijn 2024

• anderhalve tekst per week Latijn 
• woorden leren
• werkwoord herhalen

Vergilius noemde zijn boek

1. De Bello Gallico
2. dactylische hexameter
3. de Aeneis
4. The Lord of the Rings

Wat is een epos?

1. groot verhaal waarin helden en goden een rol spelen
2. zoiets als een Hollywood-blockbuster
3. de Aeneis
4. The Lord of the Rings

de Laocoon

Aeneas

Dido

Juno

Ascanius

Onze hoofdrolspelers

Wij lezen dus een selectie uit Vergilius' Aeneis in het Latijn. Hoeveel regels telt het werk in totaal?

1. 1523
2. 3023
3. 6323
4. 9823

ik weet al over Aeneas/de Aeneis

Kenmerken van het traditionele epos

• lange, verhalende tekst
  
• één handeling van één personage
  
• alwetende verteller
  
• verheven stijl van schrijven
  
• voorname personages met belangrijke rol voor goden
  
• hoog moreel gehalte
  
• dactylische hexameter
  

Het Griekse Epos

• Oudste Griekse epen: Illias en Odyssee van Homerus
• Waarschijnlijk ontstaan in 8e eeuw v. Chr. na lange mondelinge traditie
• Op schrift vastgelegd, rond 800-700  v. Chr.; bijna 28.000 verzen (!)
• Beide beperkt qua tijd: Ilias 51 dagen van de Trojaanse Oorlog, Odyssee laatste deel van de tocht en thuiskomst (flashback).
• Begin én hoogtepunt Europese literatuur (de eerste blockbuster).
• Naast heldenepos: didactisch epos of leerdicht

Het Epos in de Hellenistische tijd

• Na dood van Alexander de Grote: periode van Hellenisme
• Vermening Griekse en Oosterse cultuur
• Alexandrië wordt intellectuele centrum door Bibliotheek
• Epische poëzie, geschreven door geleerde dichter: poeta doctus
• Voorbeelden: 
• Appolinus Rhodius - Argonautica; geeft aetiologieën of verklaringen
• Callimachus - Aetia (Oorzaken) ("Een groot boek, een groot kwaad") 
• Deze Alexandrijnen hebben grote invloed op de latere Romeinse dichters

Het Romeinse Epos

• 270 v. Chr.: Latijnse vertaling van Odyssee door Livius Andronicus 
• Daarna: ontstaan van eigen Romeinse traditie
• Doel: imitatio en aemulatio 
• Ennius (239-168): geschiedenis van Rome vanaf de vlucht van Aeneas uit Troje, presenteert zich als alter Homerus.
• Vanaf 1e eeuw voor Chr.: leerdichten over natuurwetenschap en filosfie
• Lucretius: De rerum natura, gebaseerd op theorieën van Epicurus

Publius Vergilius Maro (70-19)

• Bucolica/Eclogae (39): herdersgedichten; vermenging historische werkelijkheid met onbezorgde herdersleven
• Georgica (29): leerdicht in vier boeken over de landbouw, bos- en wijnbouw, veeteelt, bijenteelt.
• Aeneïs (19): nationale Epos van de Romeinen over Trojaan Aeneas
• In de Aeneïs komt de invloed van Homeros, de Alexandrijnen en de andere Griekse en Romeinse invloeden tot een geslaagde synthese. 

Vergilius vs. Homerus

• IMITATIO en AEMILATIO
• Homerus schreef twee grote epen:
• Ilias: 24 boeken, beschrijft 51 dagen uit de strijd om Troje
• Odyssee: 24 boeken, beschrijft de tienjarig zwerftocht van Odysseus op weg naar huis

De zwerftocht van Aeneas

Vergilius vs. Homerus

• Vergilius schrijft de Aeneis:
• 12 boeken over de Trojaan Aeneas
• 6 boeken: zwerftocht over de Middellandse Zee
• 6 boeken: strijd in Italia tegen Turnus