Rouw en verlies

• Godsdienst
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 4

Over het grootste taboe sterven

Programma

Over het grootste taboe ‘sterven’ de thema's 

• rond sterven, 
• afscheid nemen, 
• rouw, 
• euthanasie 
• zelfdoding. 

Doel van de les

• Leerlingen krijgen inzicht in de verschillende aspecten van sterven, begraven, afscheid nemen, rouw, euthanasie en zelfdoding.

• Leerlingen leren op een respectvolle manier hun gedachten en gevoelens te delen.

• Leerlingen begrijpen wat deze thema’s inhouden en waarom ze als taboe worden beschouwd.
  

Het grootste taboe: Sterven, afscheid en rouw

Welke gevoelens roept het woord 'dood' bij jou op?

het belang van respect en openheid tijdens de les.

Sterven en Afscheid 

1. Wat gebeurt er als iemand sterft? 
2. Wat denk jij dat er gebeurt na de dood?

Verschillende manieren van afscheid nemen

Verschillende manieren van afscheid nemen (begraven, cremeren).

Hoe zou jij willen dat mensen afscheid van jou nemen?

Rouw en Verlies

Rouw en Verlies

• Wat is rouw?
  
• Heb jij ooit een groot verlies meegemaakt? Wat hielp jou toen?" (Anonieme antwoorden)

 Definitie en uitleg over rouw (Emotioneel proces na verlies).

o Vraag: "

Rouw en Verlies

Verschillende manieren van rouwen (rituelen in verschillende culturen).

Waarom denk je dat mensen rituelen nodig hebben om afscheid te nemen?" 

 Definitie en uitleg over rouw (Emotioneel proces na verlies).

o Vraag: "

Euthanasie en zelfdoding

Euthanasie en zelfdoding

Wat is euthanasie?

Vind jij dat mensen recht hebben om zelf te kiezen voor euthanasie? Waarom wel/niet?

actieve en passieve euthanasie in Nederland

Zelfdoding en hulp zoeken

Contactinformatie van hulporganisaties zoals 113 (in Nederland).

Waarom is het belangrijk om met anderen te praten als je je niet goed voelt?

actieve en passieve euthanasie in Nederland

Rouwarbeid 

4 taken bij rouwarbeid:

1. Het onder ogen zien van de werkelijkheid van het verlies

2. Ervaren van de pijn van het verlies

3. Aanpassen aan de wereld zonder die persoon

4. Opnieuw leren genieten van het leven zonder die persoon

1. Het onder ogen zien van de werkelijkheid

- Kan een hele tijd duren voordat het helemaal doordringt

Helpend: correcte uitleg geven van wat er is gebeurt, meerdere keren vertellen, afscheid nemen

Schuldgevoelens: mensen mogen zich schuldig voelen, dit is heel normaal, maar ze zijn NIET schuldig

2. Ervaren van de pijn van verlies

- extreme vermoeidheid

- gebrekkige concentratie

- lichamelijke pijnscheuten, golven van verdriet

- boosheid, agressie, irritatie

- schuldgevoelens

Helpend: vertellen dat bovenstaande emoties normale emoties zijn voor iemand die aan het rouwen is

3. Aanpassen aan de wereld zonder die persoon

Hoe ziet de wereld eruit zonder die persoon? Is voor iedereen verschillend.

Helpend: luister naar het persoonlijk verhaal van die persoon

Opnieuw leren genieten

- Genieten van het leven zonder die persoon die is overleden

Helpend: herinneringen ophalen

Het praten over de dood is belangrijker dan het vermijden ervan.

Vragen?