3.4 Condensatie en hydrolyse GRT

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Welkom 4 Havo!

Voor de start van de les wil ik je vragen om...

- ...je telefoon in de telefoontas te doen.

- ... je iPad in de tas te laten.

- ... je scheikunde boek + BINAS op tafel te leggen. 

Additiereactie

                         C2H4        +       Br2      ->       C2H4Br2

Kenmerken van een additiereactie

• Je start met een onverzadigde koolwaterstof
• Je voegt één van de volgende stoffen toe: 

             Br2,    Cl2,    H2,    HF,    HCl,    HBr,     HI  of    H2O.

• De dubbele binding klapt open en er ontstaat één nieuwe stof
• De reactie verloopt snel

Additie van water aan etheen

Substitutie

• Substitutie = vervanging
• Vervanging van een waterstofatoom aan een verzadigde verbinding (alkaan) voor een halogeen
• UV-licht nodig (dus doet het niet in het donker!)

Voorbeelden substitutie

Vorming van een ester

"Condensatiereactie"

Ester ontstaat door condensatie 

Hydrolysereactie

• Dit is het omgekeerde van een condensatiereactie --> hierbij wordt een ester afgebroken m.b.v. water.
• De vorming van een ester kan dus ook in de tegengestelde richting verlopen => Omkeerbare reactie
• Afhankelijk van de omstandigheden loopt de reactie of de ene of de andere kant op!

Afbreken van een ester

De omkeerbare reactie van een condensatie heet een hydrolyse.

Voor een hydrolyse is altijd water nodig voor de pijl.

Vorming van een amide binding

Amide

Samengevat

• condensatie = reactie waarbij H2O vrijkomt 
• een ester ontstaat als een zuur (-COOH) reageert met een alcohol (-OH) en H2O afsplitst (condensatie)
• hydrolyse = reactie met H2O
• bij hydrolyse van een ester ontstaan een zuur en een alcohol

ester

Als je het niet uit je hoofd weet? --> BINAS tabel 66

Substitutie is altijd ...

1. endotherm
2. exotherm

Welke stof komt voor de pijl bij de hydrolyse van een ester?

1. alcohol
2. carbonzuur
3. water
4. zwavelzuur

Welke stoffen ontstaan bij de hydrolyse van deze ester?

1. Methanol en Methaanzuur
2. Ethanol en Methaanzuur
3. Methanol en Ethaanzuur
4. Ethanol en Ethaanzuur

Aan de slag!

Maak 3.4 Condensatie en hydrolyse opdr. 1 t/m 8 (p. 173-176)