2. P2-Les2-The System: Macht, rollen & regels

• New lesson editor
• Drama
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4,5

Les 2. The System: macht, rollen & regels

Wat weet je al over systemen en macht?

Leerdoel

• R - Aan het einde van de les kan je voorbeelden noemen van een systeem

• T1 - Aan het einde van deze les kun je samen met anderen een systeem bedenken.

• I - Aan het einde van de les kun je laten zien hoe regels en rollen werken, én uitleggen wat dit zegt over macht en gedrag in de samenleving.

LES 2 – THEMA: SYSTEMEN

1. Warming-up (10 min) → Statuslijn

2. Starter (10 min) → Wat is een systeem?

3. Van regels naar systeem

4. Spel (15 min) → Welk systeem?

4. Start Maakopdracht (20 min) → Ontwerp je eigen systeem

Als er tijd voor is en anders volgende les:

6. Presentatie & Reflectie (15 min) Portfolio: Foto + Reflectie

Warming-up: statuslijn

Verdeel de ruimte in een denkbeeldige lijn van lage (1) tot hoge status (10).

Loop rond en neem verschillende statussen aan.

Het systeem verandert!

Reageer op verschillende contexten waarin status verschuift

Verschillende systemen

"Jullie zijn op school" (docent vs leerling)

"Jullie zijn thuis" (ouder vs kind)

"Jullie zijn bij de dokter" (arts vs patiënt)

"Jullie zitten in de rechtszaal" (rechter, advocaat, verdachte)

"Jullie zijn op een feestje" (gastheer, nieuwkomer, bekende)

3. Van regels naar een Scene: scene bouwen

Je groepje ontvangt een systeem(school, gezin, bioscoop, enz.). Bedenk samen rollen en regels voor het gekozen systeem.

Stap 1

Stap 2

Schrijf de REGELS uit. Werk deze uit in een theatrale scene waarin minstens één regel duidelijk het verloop beïnvloedt.

Van regels naar een scene

Laat in de scene het begin, een duidelijk conflict en een einde zien. Kies bewust regels die het spel spannend maken.

Rollen: coach, spelers, publiek. Regel: niemand mag zonder pasje naar binnen. Wat gebeurt er als iemand geen pasje heeft?

Voorbeeldscene: de sportclub

Rollen: coach, spelers, publiek.

Regel: niemand mag zonder pasje naar binnen.

Wat gebeurt er als iemand geen pasje heeft?

10

minute

00

second

+30 s

Presenteren: scene en publiek

Laat je scene zien aan de rest van de klas.

Vraag na afloop: 'Welke regels heb je gezien?'

Het publiek raadt mee.

4. Thema: wat is een systeem?

Overleg: welke systemen ken jij?

Definieer samen: een systeem = groep mensen + regels + rollen → bepaald gedrag.

Kenmerken van systemen

Verschillende taken of posities binnen een groep, bijvoorbeeld leider, helper, volger.

Rollen

Regels

Beschrijven wat iedereen moet doen of laten binnen het systeem.

5. Spelopdracht: Welk systeem?

Één leerling wacht op de gang. De groep krijgt een systeem (bijv. schoolsysteem).

De 'buitenstaander' komt in dit systeem terecht en doet mee aan het systeem. Welk systeem is het?

5. Maakopdracht

Ontwerp in groepjes van 3–4 een levend systeem dat laat zien hoe regels en rollen invloed hebben op ons dagelijks leven.

Voorbeelden van contexten

- Fictieve school - Restaurant - Social media-platform - Zorginstelling

Tableau als startpunt

Vorm met je groep een stilstaand beeld (tableau) dat het systeem weergeeft voordat de scène begint.

Ontwerp samen een levend systeem dat zichtbaar maakt hoe regels en rollen onze wereld beïnvloeden

1. Vorm een groep – 3–4 personen

2. Kies een context – iets dat jullie inspireert

3. Ontwerp regels – bedenk 3 unieke regels

4. Verdeel rollen – wie speelt welke rol?

5. Bepaal doel – wat wil jullie systeem bereiken?

6. Maak een tableau – stilstaand beeld als startpunt

7. Speel een scène + twist – verander een regel of rol en laat zien hoe alles verandert

6. Presentatie: systemen en twists

Presenteer jullie systeem mét twist (veranderde regel of rol).

Vraag aan publiek: welk systeem hebben jullie gezin en wat was de twist?

6. Portfolio opdracht

Maak een foto van jullie tableau. Schrijf een korte reflectie: "Wat heb ik ontdekt over systemen en mijn rol daarin?"

Reflectie: toepassing in de echte wereld

Waar herken je systemen in het dagelijks leven? Hoe zou je reageren als iemand het systeem verandert?

Noem een voorbeeld van een systeem die je elke dag tegenkomt

Welk systeem uit de les vond je het interessantst en waarom?

Terugblik - Leerdoelen

• R - Aan het einde van de les kan je voorbeelden noemen van een systeem

• T1 - Aan het einde van deze les kun je samen met anderen een systeem bedenken.

• I - Aan het einde van de les kun je laten zien hoe regels en rollen werken, én uitleggen wat dit zegt over macht en gedrag in de samenleving.

Vragen?