2V1 Thema 1 BS 5 + start BS 6

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 2

Thema 1 BS 5: Gezonde luchtwegen

Hoe goed zijn jouw longen?

2 keuzes

1) Je doet mee met de 

uitleg van BS 5 + 6

2) Je gaat zelfstandig in de online methode verder met BS 5 & opdracht 1 t/m 9 van BS 6 

Klaar? flitskaarten en testjezelf

-In stilte op je Ipad

-Je mag oortjes in

-Check aan het einde op opdrachten 

0

hier nog verder oppakken

Hooikoorts

Wat is hooikoorts?

Waarom geeft dit een reactie?

Welke longziektes ken je nog meer?

<span style="font-weight: bold">Hooikoorts</span> = allergie voor stuifmeelkorrels (=pollen)<div><span style="font-weight: bold">Allergie </span>= een overgevoeligheid voor bepaalde stoffen</div>

-Je ademt stuifmeel in, dit <span style="font-weight: bold">stuifmeel </span>blijft <span style="font-weight: bold">kleven </span>aan het<span style="font-weight: bold"> slijmvlies</span> in je luchtwegen<div>-Bij hooikoorst <span style="font-weight: bold">zwelt</span> je slijmvlies door een <span style="font-weight: bold">ontsteking</span> die hierbij ontstaat</div>

Chronische longziektes 

Astma

-astma-aanval/ benauwdheid

-prikkels (stof/stress)

-luchtpijptakjes vernauwen

COPD

-chronische ontsteking  slijmvlies luchtwegen

-oorzaak roken 

-verstopte luchtpijptakjes & beschadigde longblaasjes

Filmpje astma:<div>https://www.youtube.com/watch?v=BPGKzUQOm6Q</div>

VWO

BS 6: Ademhaling bij dieren

Kan een knuffel een kuikentje doden?

Waarom heeft een witte haai altijd zijn mond open?

Leerdoelen

Je kunt beschrijven hoe de gaswisseling plaatsvindt bij verschillende diergroepen

• Je kunt beschrijven hoe gaswisseling plaatsvind bij eencelligen
• Je kunt beschrijven wat tracheeën zijn en hoe deze bij insecten werken
• Je kunt de bouw en functie van de kieuw beschrijven
• Je kunt het tegenstroomprincipe bij vissen en vogels beschrijven
• Je kunt beschrijven hoe luchtzakken bij vogels werken

Eencelligen

Hoe ademen eencelligen?

Waarom kunnen wij dit niet?

<div>-hebben <span style="font-weight: bold">geen ademhalingsorganen</span></div>-ademhaling via <span style="font-weight: bold">celmembraan</span><div><div>-De oppervlakte van hun celmembraan is groot genoeg voor de gaswisseling</div></div>

<div>-onze <span style="font-weight: bold">lichaamsoppervlakte</span> is niet groot genoeg&nbsp;</div><div>-onze huid is <span style="font-weight: bold">ondoorlaatbaar</span></div>

Insecten

Tracheeën

-Sterk vertakte buisjes 

-via stigma's komt er lucht in

Waarom kan de gaswisseling zo snel plaatsvinden?

-Kleine vertakkingen <span style="font-weight: bold">eindigen overal </span>in het lichaam<div>-Alle vertakkingen samen hebben een <span style="font-weight: bold">groot oppervlakte</span></div>

VWO

Vissen

-kieuwen in de kieuwholte

bedekt met kieuwdeksels

kieuwboog -> kieuwplaatjes -> kieuwlamellen

Hoe ademen vissen dan?

<div><span style="font-weight: bold">In het kort:</span></div>-Nemen water in hun bek<div>-Bek sluit en kieuwdeksel gaat open</div><div>-Water stroomt langs de kieuwen weer naar buiten</div>

Waarom kan gaswisseling snel plaatsvinden?

-<span style="font-weight: bold">oppervlakte</span> van kieuwlamellen is <span style="font-weight: bold">groot
</span><div>-kieuwlamellen zijn <span style="font-weight: bold">dun
</span></div><div>--&gt; snelle diffusie van zuurstof en koolstofdioxide moleculen = snelle gaswisseling</div>

Filmpje ademhaling met kieuwen:<div>https://www.youtube.com/watch?v=bHv2HpPiJWU&nbsp;</div>

<span style="font-weight: bold">Witte haai geen kieuwdeksels
</span><div>moet blijven zwemmen en houdt zijn mond open om voortdurend water door zijn kieuwen te laten stromen, sommige vissen maken een 'blub beweging'om dit te doen</div>

Waarom zijn de kieuwen rood?

-Gevuld met netwerk van duizenden bloedvaatjes

Waarom zijn de kieuwlamellen zo dun?

-snelle gaswisseling

Het tegenstroomprincipe

-Stroomrichting bloed tegenovergesteld t.o.v. water

-mogelijk door diffusie

-> uitwisseling van stoffen gaat beter

Tegenstroomprincipe:<div>-https://schooltv.nl/video/kieuwen-ademhaling-bij-vissen/#q=kieuw</div><div>-https://www.youtube.com/watch?v=X4XbG7wh2Bk&nbsp;</div><div><br></div>

0

Vogels

-kleinere longen & geen longblaasjes

-aan de longen zitten luchtzakken

-luchtzakken groter/kleiner

Hoe werkt dat dan?

Waarom snellere gaswisseling 

dan zoogdieren?

<span style="font-weight: bold">Inademing:</span><div>-alle luchtzakken worden <span style="font-weight: bold">groter</span></div><div>-vanuit luchtpijp stroomt verse lucht naar achterste luchtzakken</div><div>-vanuit longen stroomt lucht naar voorste luchtzakken</div><div><br></div><div><span style="font-weight: bold">Uitademing:</span></div><div>-lucht vanuit voorste luchtzakken via luchtpijp naar buiten</div><div>-lucht via achterste luchtzakken de longen in</div>

-Stroomt steeds zuurstofrijke lucht langs de bloedvaatjes in de longen<div>-Tegenstroomprincipe zorgt voo snelle gaswisseling</div>

Tegenstroomprincipe:

-Vogel heeft <span style="font-weight: bold">geen middenrif</span><div>-Afhankelijk van <span style="font-weight: bold">borstademhaling</span></div><div>-Als ribben en borstbeen <span style="font-weight: bold">niet vrij kunnen bewegen </span>door een te harde knuffel stikt het kuikentje</div>

Opdracht

-Maak opdracht 4 op blz 49

<span style="font-weight: bold">Eencelligen:</span><div>-Gaswisseling via celmembraan</div><div>-Celmembraan heeft groot oppervlakte voor opname O2 en afgifte CO2</div><div>-Geen ademhalingsorganen<br><div><br></div></div>

<div><span style="font-weight: bold">Vissen:&nbsp;</span><br></div><div>-D.m.v. kieuwen
</div><div>-Water komt de bek in, de bek sluit, kieuwdeksels gaan open en via hier stroomt het water weer naar buiten
</div><div>-Zuurstof wordt opgenomen in het bloed van de haarvaatjes in de kieuwlamellen (dit gaat snel door oppervlakte vergroting/dunne wanden)
</div><div>-Snelle uitwisseling van stoffen d.m.v. tegenstroomprincipe
</div><div><br></div>

<div><span style="font-weight: bold">Vogels:
</span></div><div>-Kleine longen en geen longblaasjes
</div><div>-Luchtzakken worden groter/kleiner (niet de longen!)
</div><div>-Tegenstroomprincipe
</div><div>Inademing:
</div><div>-alle luchtzakken worden groter
</div><div>-vanuit luchtpijp stroomt verse lucht naar achterste luchtzakken
</div><div>-vanuit longen stroomt lucht naar voorste luchtzakken
</div><div>Uitademing:
</div><div>-lucht vanuit voorste luchtzakken via luchtpijp naar buiten
</div><div>-lucht via achterste luchtzakken de longen in</div>

Afsluiting

Als je op schema wil werken:

Maak opdracht 1 t/m 9 van BS6

29 oktober deadline:

BS 5 t/m 7