Landen vergelijken, wereldsysteem (Aardrijkskunde havo), les 3: Terugblik quiz

WERELD · WERELDSYSTEEM

Quiz

Terugblik: Landen vergelijken, wereldsysteem

1 / 15
next
Slide 1: Slide
New lesson editorAardrijkskundeMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4,5

This lesson contains 15 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 30 min
Report this lesson

Introduction

Terugblik met een quiz van twaalf vragen over indicatoren, wereldsysteem, kolonialisme en demografie.

Items in this lesson

WERELD · WERELDSYSTEEM

Quiz

Terugblik: Landen vergelijken, wereldsysteem

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Mark Hillary / Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Wat is een indicator?

A

Een meetbaar kenmerk om landen te vergelijken

B

Een kaart met alle landen van de wereld

C

Een verklaring voor verschillen tussen landen

D

Een indeling van de wereld in fasen

Goed: bijvoorbeeld bbp per hoofd of analfabetisme. De andere opties zijn een kaart, een verklaring en een model.

Waarom is koopkracht handig bij het vergelijken van inkomens?

A

Inkomens zijn overal even hoog

B

Koopkracht meet de bevolkingsgroei

C

Prijzen verschillen per land

D

Het rekent ook de HDI uit

Goed: met hetzelfde inkomen koop je in het ene land meer dan in het andere. De andere opties kloppen niet.

Wat verhult het bbp per hoofd van een land?

A

Het totale aantal inwoners

B

Sociale en ruimtelijke verschillen binnen het land

C

De ligging van het land

D

Het aantal talen in het land

Goed: een gemiddelde zegt niets over arm en rijk of stad en platteland.

Vul in: het wereldsysteem

Op basis van economische indicatoren deel je de wereld in centrum, semi-periferie en periferie. Zo'n indeling heet een wereldsysteem.

centrum
semi-periferie
periferie
koloniën
cultuurgebied
schaalniveau

Veelgemaakte fout: cultuurgebied invullen. Dat is een indeling op basis van culturele indicatoren.

In welk type kolonie vestigden zich vooral veel kolonisten?

A

Exploitatiekolonie

B

Handelskolonie zonder bestuur

C

Dekolonisatie

D

Vestigingskolonie

Goed: vestigingskolonie, zoals Australië en Canada. In een exploitatiekolonie draait het om het winnen van producten.

Hoe ontstond de internationale arbeidsverdeling in de koloniale tijd?

A

Kolonie bouwt fabrieken, moederland levert grondstoffen

B

Alle landen maakten dezelfde producten

C

Moederland en kolonie handelen alleen in diensten

D

Kolonie levert grondstoffen, moederland maakt producten

Goed: de rolverdeling grondstoffen tegenover industrie legde de basis voor het centrum-periferiemodel.

Zet op volgorde van vroeg naar laat

1

Opkomende economie als China in de semi-periferie

2

Sinds 1980: industrie verhuist naar Azië

3

Dekolonisatie: de kolonie wordt onafhankelijk

4

Exploitatiekolonie levert grondstoffen

Volgorde van het verhaal van de les: koloniale tijd, dekolonisatie, global shift, opkomende economie.

Wat is de-industrialisatie?

A

De industrie groeit in een gebied of land

B

De industrie krimpt in een gebied of land

C

Een land wordt een vestigingskolonie

D

Fabrieken verhuizen naar de binnenstad

Goed: bijvoorbeeld oude industriegebieden in de VS of Europa. De tweede optie is industrialisatie.

In fase 2 van het transitiemodel groeit de bevolking snel. Wat is de oorzaak?

A

De geboorte stijgt sterk

B

Sterfte stijgt, terwijl de geboorte daalt

C

Sterfte daalt, terwijl de geboorte hoog blijft

D

Er is veel immigratie vanuit het centrum

Goed: betere hygiëne en zorg verlagen het sterftecijfer. Het geboortecijfer stijgt niet, het blijft hoog.

Noem één oorzaak van het dalende geboortecijfer in fase 3.

Goed: meer opleiding van vrouwen, anticonceptie, verstedelijking, kinderen kosten meer en zijn niet meer nodig voor werk of oudedagszorg. Verwachte fout: sterfte noemen.

Waarom zijn de grenzen van cultuurgebieden moeilijk te trekken?

A

Door migratie en culturele diffusie vermengen culturen

B

Landen hebben dezelfde taal en godsdienst

C

Cultuur verandert nooit

D

Culturen houden zich aan landsgrenzen

Goed: migratie, handel, toerisme en sociale media verspreiden taal en gewoonten.

Leg uit dat het centrum-periferiemodel ook binnen één land geldt.

Goed: binnen een centrumland zijn er perifere regio's met weinig werk en voorzieningen, en binnen een perifeer land kan de hoofdstad of havenstad een centrum zijn met kapitaal en kennis. Verwachte fout: alleen noemen dat landen verschillen.

Hoe zeker voel je je over landen vergelijken, wereldsysteem?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

WERELD · WERELDSYSTEEM

Goed gedaan!

Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderdeel op in les 1: indicatoren, wereldsysteem en kolonialisme, of demografie en cultuur.

This item has no instructions