SvD_2526_4VWO_H3.4_L8 Analoge reacties

• Scheikunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Presentatie evaluatie

- Door de combinatie van uitgevallen lessen en de aankomende toetsweek zat er teveel in deze les: analoge reacties, mic/macro formuleren en de inzage van PO bindingen.

- Ik heb slechts 1 van de 2 voorbeelden van analoge reacties  behandeld, maar het tweede is denk ik nodig om het concept te laten landen.

- In het algemeen even nadenken hoe dit goed uit te leggen!

H3 Organische Verbindingen

NOVA 4VWO

les 10  H3.4 Organische chemie

                     

leg klaar:

- Schrift en pen

- Boek

Aan het eind van deze les

Kun je aan de hand van een gegeven reactie een reactie met een analoge verbinding beschrijven.

Organische synthese = maken van een product 

kunststoffen

geneesmiddelen

kleurstoffen

smeermiddelen

Een organische synthese vindt meestal plaats in meerdere stappen

kleurstoffen

Bij de reacties maak je gebruik van de reactiviteit van de karakteristieke groepen.

Aspirine

Analoge verbinding

Een verbinding die analoog is aan salicylzuur, bijvoorbeeld een benzeencarbonzuur met de hydroxylgroep op een andere plek, zal vergelijkbaar reageren. 

Voorbeeldopdracht 1

Voor de productie van aceton laat je zuurstof, benzeen en propeen reageren.

De reactievergelijking in structuurformules is:

Geef de structuurformule van de stof zal worden gevormd, als  3-methylbut-1-een wordt gebruikt in plaats van propeen

Aanpak:

stap 1: Noteer de nieuwe beginstof op dezelfde manier als in de voorbeeld reactie:

gegeven:

gevraagd:

Gegeven:

Analoge beginstof:

Eerst deze beginstof even vergelijkbaar noteren:

3-methyl-but-1-een

Aanpak:

Kijk naar de beginstof in de voorbeeld reactie:

• Welke onderdelen blijven gelijk?
  
• Welke onderdelen veranderen?  Omcirkel deze.
• Welke atoombindingen worden  verbroken en gevormd?
• Welke karakteristieke groepen zijn betrokken?

gegeven:

gevraagd:

Aanpak:

Kijk naar de beginstof in de voorbeeld reactie:

• Welke onderdelen blijven gelijk?
• Welke onderdelen veranderen? Omcirkel deze.
• Welke atoombindingen worden verbroken en gevormd?
• Welke karakteristieke groepen zijn betrokken?

-> keten met drie C-atomen blijft 

-> de dubbele binding verdwijnt, 

het C-atoom van de dubbele binding dat niet op het einde van de keten zit krijgt een dubbelgebonden O, 

een H-atoom verplaatst.

Gegeven:

Analoge beginstof:

Eerst deze beginstof vergelijkbaar noteren:

Aanpak:

-> keten met vier C-atomen en vertakking blijft.

-> de dubbele binding verdwijnt, 

het C-atoom van de dubbele binding dat niet op het einde van de keten zit krijgt een dubbelgebonden O, 

een H-atoom verplaatst.

3-methyl-but-1-een

Gegeven:

Analoge beginstof:

Eerst deze beginstof vergelijkbaar noteren:

Aanpak:

-> de dubbele binding verdwijnt, 

het C-atoom van de dubbele binding dat niet op het einde van de keten zit krijgt een dubbelgebonden O, 

een H-atoom verplaatst.

3-methyl-but-1-een

uitwerking

geeft met 3-methylbut-1-een het volgende reactieproduct:

Voorbeeldopdracht 2

Voor het maken van een organische stof met ananasgeur wordt de volgende reactie uitgevoerd:

Via dezelfde reactie wordt een organische stof met appelgeur gevormd. De structuurformule van deze stof is:

Geef de structuurformules van de beginstoffen waaruit de stof met appelgeur gevormd is.

Aanpak:

Kijk naar de beginstof in de voorbeeld reactie:

• Welke onderdelen blijven gelijk?
  
• Welke onderdelen veranderen?  Omcirkel deze.
• Welke atoombindingen worden  verbroken en gevormd?
• Welke karakteristieke groepen zijn betrokken?

Maak voorbeeldopdracht 2 af.

gegeven:

gevraagd:           ?                   +            ?         -->

Aanpak:

Kijk naar de beginstof in de voorbeeld reactie:

• Welke onderdelen blijven gelijk?
• Welke onderdelen veranderen? Omcirkel deze.
• Welke atoombindingen worden verbroken en gevormd?
• Welke karakteristieke groepen zijn betrokken?

Gegeven:

Analoog reactieproduct

Waar zijn de beginstoffen aan elkaar gekoppeld?

Gegeven:

Analoog reactieproduct

Gegeven:

Uitwerking:

                                      + H₂O

dus de beginstoffen zijn:

Eigen werk

Maken + nakijken opgave 1 en 2

Extra oefenen: Opgave 3 en 8

Bestudeer H3.4 blz 164 t/m 166

Leer de blauw begrippen

Goed bestuderen: voorbeeldopgave 1 en 2

Het onderdeel kunststoffen (H3.4 vanaf blz 167) slaan we nu over, komt in 5V.

Let op! VT2 op vrijdag 16 januari: H2 en H3

Vragen die kennis uit H2 + H3 combineren

Welke binding wordt verbroken
bij kraken?

1. atoombinding
2. waterstofbrug
3. vanderWaalsbinding
4. ionbinding

oplosbaarheid

Leg uit op microniveau waarom ethanol en butaanzuur goed oplosen in water en de ester van ethanol en butaanzuur niet

uitwerking

moleculen ethanol en butaanzuur hebben een OH-groep

die H-bruggen kan vormen met watermoleculen

estermoleculen hebben geen OH-groep

waardoor ze geen H-bruggen kunnen vormen met watermoleculen

Deze woorden moeten verplicht in je antwoord staan!

kookpunt

                      STOF A                                                                 STOF B

            Leg uit op microniveau welke stof het laagste kookpunt heeft.

uitwerking

• moleculen van stof A hebben een OH-groep / moleculen van stof B hebben geen OH-groep
• tussen moleculen van stof A komen H-bruggen voor en tussen moleculen van stof B komen vanderWaalsbindingen/molecuulbindingen voor
• de vanderWaalsbinding is zwakker dan een H-brug, dus stof B heeft het laagste kookpunt

als er "/" tussen een antwoord staat, hoef je maar 1 van beiden te noemen

Oplosbaarheid

Laat op microniveau zien dat methaanamine goed oplost in water. Teken twee moleculen methaanamine en 3 moleculen water

uitwerking