Sparen en lenen

• Economie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Sparen en lenen

Wanneer zul je sparen en wanneer juist lenen?

Kernwoorden:

- algemene prijs van tijd

- individuele prijs van tijd

- nominale rente

- reële rente

Algemene prijs van tijd

Als je geld spaart, stel je consumptie uit en krijg je rente. Als je geld leent, vervroeg je consumptie en moet je rente betalen. 

De rente die gezinnen / bedrijven betalen of krijgen is de algemene prijs van tijd.

Intertemporele substitutie

Lenen is het vervroegen van consumptie en sparen is het uitstellen van consumptie. 

Dit noemen we intertemporele substitutie, d.w.z. ruilen over de tijd.

Nu minder consumptie later meer door gespaard geld + rente

Lenen. Nu meer consumptie. Later minder door rente en aflossing

Voorbeeld

Stel, je bent aan het sparen voor een scooter. Je hebt echter zin in een hamburgermenu. Dit kost € 5,-. Je betalings-bereidheid is echter hoger, zeg € 6,-. De rente die je op je spaarrekening krijgt is 5%.

Geld niet kunnen sparen kost je: ..................................

Het levert je op: ......................................................................

Neem je dus de hamburger? ..................................................

Voorbeeld

Stel, je bent aan het sparen voor een scooter. Je hebt echter zin in een hamburgermenu. Dit kost € 5,-. Je betalings-bereidheid is echter hoger, zeg € 6,-. De rente die je op je spaarrekening krijgt is 5%.

Geld niet kunnen sparen kost je: 5% van € 5 = € 0,25 

Het levert je op: CS = € 6 – € 5 = € 1,-

Neem je dus de hamburger? Ja

Je vriend staat rood. 

Als hij een hamburger eet, moet hij dus € 5,- lenen; dat kost 10% rente. 

Hij heeft een betalingsbereidheid van € 5,30 voor de hamburger.

Geld lenen voor de hamburger kost hem: ................................

Het levert hem op: ....................................................................

Neemt hij dus de hamburger? ..................................................

Je vriend staat rood. 

Als hij een hamburger eet, moet hij dus € 5,- lenen; dat kost 10% rente. 

Hij heeft een betalingsbereidheid van € 5,30 voor de hamburger.

Geld lenen voor de hamburger kost hem: 10% van € 5 = €0,50

Het levert hem op: CS = € 5,30 – € 5 = € 0,30

Neemt hij dus de hamburger? Nee

Lenen vs. sparen

Mensen sparen als wat het oplevert meer is dan wat ze ervoor moeten opgeven. M.a.w. als de algemene prijs van tijd ................................ is dan hun individuele prijs van tijd. 

Dat kan voor iedereen verschillend zijn. 

Mensen lenen als hun individuele prijs van tijd ...................... is dan de algemene prijs van tijd.

Lenen vs. sparen

Mensen sparen als wat het oplevert meer is dan wat ze ervoor moeten opgeven. M.a.w. als de algemene prijs van tijd groter is dan hun individuele prijs van tijd. 

Dat kan voor iedereen verschillend zijn. 

Mensen lenen als hun individuele prijs van tijd hoger is dan de algemene prijs van tijd.

Hoe graag wil je?

Stel rente op lening is 5 %. --> algemene prijs van tijd

Jan wil niet meer dan 2 % rente betalen. Hij wacht wel

Individuele prijs van tijd = 2 %

Petra is bereid 8 % rente te betalen. Dus 5 % vindt zij prima

Indiduele prijs van tijd = 8 %

Hoe graag wil je?

Stel rente op lening is 5 %.

Jan wil scooter kopen maar heeft geld niet. Hij kan best wachten. 

Petra wil ook scooter kopen. Ze vindt het moeilijk om te wachten

Zijn prijs van tijd is laag.

Consumptie naar voren halen is hem niet veel waard

Haar prijs van tijd is hoog.

Consumptie naar voren halen is haar veel waard

Intertemporele budgetlijn

Rente

Waarom bestaat rente:

- beloning voor uitgestelde consumptie

- beloning voor het dragen van risico. Hoe hoger het risico hoe hoger de rente zal zijn

- compensatie inflatie

Reele rente 

Nominale rente = de rente die je krijgt van bijv de bank.
Nominaal rendement = namelijk de procentuele verandering van je hoeveelheid geld

Reële rente = de procentuele verandering van de koopkracht

Wanneer de rente (nominaal) 1,2% is en de inflatie is 2,5%, wat is dan het gevolg voor de koopkracht. 

Zoek het op

Stel je wilt € 10.000 lenen. Zoek uit wat de mogelijkheden zijn. Hoe hoog is de rente? Hoe lang doe je erover om het terug te betalen

Stel je wilt € 10.000 sparen. Hoeveel rente kun je ontvangen bij verschillende spaardeposito's. Hoe lang moet je het vastzetten