Les 8 17 oktober 2026 (VO3)

• Nederlands
• Secondary Education
• Age 13

Les 8 17 oktober 2026 (VO3)

Les 8 VO3

Wat gaan we vandaag doen? 

1. Hoe ging het met het huiswerk? 

2. Verder met verwijswoorden.  

3. Cursus 5 Grammatica §7 ZD Beknopte bijzin

4. Huiswerk bespreken. 

5. Afsluiting  

Hoe ging het met huiswerk maken?

😒🙁😐🙂😃

Hoe lang duurde het huiswerk maken ongeveer?

minder dan 1.5 uur

meer dan 1.5 uur

Cursus 5 Grammatica § 5 ZD Verwijzen (verder ermee)

Verschil zaken/personen

Om naar mensen te verwijzen, gebruik je:

aan wie, met wie, voor wie etc. (los dus!)

De jongen met wie ik naar school fiets, is aardig.

Om naar zaken/dingen te verwijzen, gebruik je:

waaraan, waarvoor, waarmee etc. (aan elkaar)

De fiets waarop ik naar school fiets, is gammel.

daar/waar + voorzetsel of voorzetsel + wie.

Deze kater is op zoek naar een nieuw baasje ...hij op schoot mag zitten.

1. bijwie
2. waar
3. daar waar
4. bij wie

daar/waar + voorzetsel of voorzetsel + wie.

Wat vind jij van het lied ...
Nederland naar het Songfestival gaat?

1. met wie
2. dat met
3. waar mee
4. waarmee

daar/waar + voorzetsel of voorzetsel + wie.

De voormalige fabriekshal, ...
de industriële stijl werd behouden, is omgebouwd tot een hippe horecazaak.

1. waarvoor
2. waar voor
3. waarvan
4. van wie

daar/waar + voorzetsel of voorzetsel + wie.

e werkgever is niet verplicht om de dag
... jij staakt het loon door te betalen.

1. dat
2. waar op
3. waarop
4. van

Anita's ouders wonen vlakbij en ze bezoekt .... vaak

1. zij
2. hen
3. hun
4. die

Marie neemt dan iets lekkers voor... mee en bezorgt...een gezellig middag

1. hen en hun
2. hun en hen
3. ze en hun
4. hem..hem

Verwijzen - meervoud

Gebruik in het meervoud ze en zij als onderwerp. 

Als het om personen gaat, kun je ze of zij gebruiken en bij dingen gebruik je ze.

Voorbeelden:

Mijn ouders gaan naar de film, ze/zij vinden dat erg leuk.

De laptops worden niet gebruikt want ze zijn stuk.

Marie neemt dan iets lekkers voor... mee en bezorgt...een gezellig middag

1. hen en hun
2. hun en hen
3. ze en hun
4. hem..hem

De-woorden en het-woorden 

Het-woorden: onzijdig (namen van landen, provincies, steden, clubs en verkleinwoorden) 

De-woorden: mannelijk of vrouwelijk 

De-woorden op de volgende uitgangen: 

-heid, -nis, -ing, -schap, -st, -te, -de, -ie, -ij, -iek, -theek, -teit, -tuur

De-woord: mannelijk of vrouwelijk ?

Vrouwelijk: personen en dieren 

Mannelijk: als je het niet kan vast stellen of het mannelijk of vrouwelijk is. 

Haal je medicijnen bij ... apotheek

1. de
2. het

Ik zwem liever niet in een meer, ik geef de voorkeur aan ... zwembad.

1. de
2. het

Lesdoelen

Als het goed is, weet je aan het eind van deze les:

- wat een beknopte bijzin is;

- aan welke eisen een beknopte bijzin moet voldoen om correct te zijn;

Grammatica: de basis

Zinnen en zinsstructuur (herhalen)

Enkelvoudige zin

• Zin met één persoonsvorm
  

Samengestelde zin

• Zin met twee of meer persoonsvormen
  

Voorbeeld enkelvoudige zin

• Het wordt slecht weer vandaag.
• Ik ga vandaag naar de Action.
• Hij kijkt veel naar Star Wars.
  

Voorbeeld samengestelde zin

• Het wordt vandaag mooi weer en we gaan lekker naar het strand. 
• Hij kijkt veel naar Star Wars en schrijft daar over op zijn website.
  
• De jongen liep de trap op, ging zijn kamer in en pakte een boek

Samengestelde zin

• Bestaat uit twee of meer zinnen.
• Kunnen nevengeschikte zinnen zijn, of ondergeschikte zinnen.   
  
  

Nevengeschikt: twee of meer hoofdzinnen

Ondergeschikt: niet gelijkwaardig. Bijv. bijvoorbeeld een hoofdzin en een bijzin).

"Het meisje dat daar loopt, heet Aïsha." 

"Wat hij zegt, is niet te bewijzen."

"Het meisje dat daar loopt, heet Aïsha."

1. Hz+Hz
2. Hz+BZ

"Wat hij zegt, is niet te bewijzen."

1. Bz+Hz
2. Hz+BZ

Voegwoorden

• Voegwoorden zijn een soort cement.
  
• Je kunt met voegwoorden zinnen aan elkaar plakken.

 voegwoorden (nevenschikkend): 

• en, 
• maar, 
• of, 
• dan (wel), 
• dus 
• want

ik ga met de bus want het regent

Voegwoorden (onderschikkend): 

dat, 

voordat, 

nadat, 

tot, 

terwijl, 

als, 

toen, 

omdat, 

doordat 

zodat.

Wat is een bijzin?

• Je hebt bij een onderschikking te maken met een bijzin.
• Een bijzin is een zinsdeel in de vorm van een zin. Deze zin heeft een eigen persoonsvorm.
  
• Persoonsvorm en onderwerp staan niet naast elkaar óf er kan een zinsdeel tussen worden gezet.

Cursus 5 Grammatica § 7 ZD Beknopte bijzin

Wat is een beknopte bijzin?

• Je hebt bij een onderschikking te maken met een bijzin.
• Een beknopte bijzin is een zinsdeel waar de persoonsvorm en onderwerp is weggelaten. 
• Het verzwegen onderwerp van zo’n beknopte bijzin kun je meestal afleiden uit de hoofdzin. 
• Let op!

Schrijf de beknopte bijzin op van de volgende zin:
'Charlene ging naar de finale na de voorrondes gewonnen te hebben.'

Napratend over de wedstrijd, verlieten de toeschouwers het stadion.

1. Correcte zin
2. Foutieve zin

In welke zin is de beknopte bijzin correct?

1. Na de computer opnieuw opgestart te hebben, kon ik gelukkig verder met mijn verslag.
2. Na de computer opnieuw opgestart te hebben, werkte alles gelukkig weer.

Lekker in onze stoelen liggend, dronken we het koude bier.

1. Beknopte bijzin
2. Foutief beknopte bijzin

Bij school aangekomen, bleken zijn boeken nog thuis te liggen.

1. Beknopte bijzin
2. Foutief beknopte bijzin

Liggend op zijn badmat las Achmad zijn dagblad.

1. Beknopte bijzin
2. Foutief beknopte bijzin

Lesafsluiting: Huiswerk

▪ Maak wat oefentoetsen en doe wat trainingen m.b.t. Cursus 5, Grammatica §3, §5 en §7, voor de toets op 7 november over die paragrafen.

    

▪ Kies een onderwerp uit (over het thema 'ontdekkingen' om een presentatie over te geven. Bijvoorbeeld een Nederlandse, Vlaamse of Ierse uitvinding. Kijk naar Thema A, par 1 voor inspiratie.  De presentatie komt later (nog niet op 7 november). 

▪ Cursus 5 § 7 ZD Beknopte bijzin: maak opdracht 2, 3 en 4. 

Fijne vakantie en tot 7 november bij de online les.