Les 5: week 12 - de aarde en ik: Leven op het land

• Burgerschap
• Middelbare school
• vmbo k
• Leerjaar 2

Les 5: leven op het land

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

              Startklaar

• Op je plek / in je groep zitten 
• Telefoon in de kluis of thuis
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: laptop, JDW-map, etui

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Lesplanning

• Leesmoment
• Inleiding
• Voorkennis
• Leerdoelen
• Kijkmoment
• Instructie
• Verwerkingsopdracht
• Afsluiting 

LEZEN 10 min

Leesmoment

1. Wat is het onderwerp van het artikel?
   
2. Waar gaat het artikel over?
   
3. Wat is de bron?

https://seafirstkids.nl/info-hoek/problemen-van-de-zee/overbevissing-en-bijvangst/

Schrijf dit op in je map/boekje.

www.dedagvandaag.nl

Inleiding

Deze les zoomen we in op werelddoel (SDG) 15, oftewel: leven op het land. 

We leren waarom dit werelddoel zo belangrijk is. SDG 15 gaat namelijk over bescherming, herstel en duurzaam beheer van het leven op het land in al zijn vormen. 

Waar staat SDG eigenlijk voor?

SDG is een afkorting voor sustainable development goals, oftwel: duurzame ontwikkelingsdoelen. 

Wat weet je nog van de vorige les? 

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Wat weet je nog van milieuvervuiling?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Waar denk je aan bij het woord: duurzaamheid?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke doelen van de 17 werelddoelen ken je nog?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

           Leerdoelen

Aan het einde van de les....

- weet je waarom werelddoel Leven op het land (SDG 15) belangrijk is;

- ken je de begrippen biodiversiteit en ontbossing; 

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.   

LEZEN 10 min

Kijkmoment

1. Wat is het onderwerp van de video?
   
2. Waar gaat de video over?
   
3. Wat is de bron?

Schrijf dit op in je map/boekje.

Welke 17 werelddoelen (SDG) heb je in de video gezien?

Via LessonUp of met wisbordjes. 

           Instructie: SDG 15

De mens heeft de aarde nodig om te kunnen leven. We halen veel van ons voedsel uit planten en landbouw is belangrijk voor werk en ontwikkeling.  Toch raakt steeds meer land beschadigd en is er steeds minder goede landbouwgrond. Daardoor hebben al miljoenen mensen problemen.

           Instructie: SDG 15

Om de natuur op het land te beschermen, heeft de VN SDG 15 gemaakt. Dit doel wil problemen aanpakken zoals het kappen van bossen, verwoestijning en het verdwijnen van planten en dieren.

           Voorbeelden

Ontbossing                                  Verwoestijning                             Biodiversiteit

5. Concrete en herkenbare voorbeelden

De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 

+ doen quiz?

           Instructie: SDG 15

Dus SDG 15 is in de wereld geroepen om het leven op het land te beschermen. Zo willen we de ontbossing tegen gaan en zorgen dat de biodiversiteit blijft groeien. 

Ontbossing: het kappen van bomen, waardoor bossen verdwijnen. Vaak om plek te maken voor landbouw, huizen of wegen. 

Biodiversiteit: veel verschillende dieren en planten die samen in de natuur leven. 

Aantekeningen laten schrijven in map. 

           Aan de slag: begrippenopdracht

Jullie gaan in tweetallen online op zoek naar de betekenis van de volgende begrippen. Schrijf de begrippen links en de betekenis rechts. Jullie hebben hier 10 minuten voor. 

1. SDG 15
2. Biodiversiteit
3. Ontbossing
4. Natuurreservaat
5. Herbebossing
6. Duurzame landbouw
7. Bodemuitputting

         Antwoorden begrippen

1. SDG 15 – Doel van de VN: beschermen van natuur en leven op land.
2. Biodiversiteit – Variatie aan planten en dieren in een gebied.
3. Ontbossing – Het kappen van bomen waardoor bossen verdwijnen.
4. Natuurreservaat – Beschermd natuurgebied waar planten en dieren veilig zijn.
5. Herbebossing – Nieuwe bomen planten om bos te herstellen.
6. Duurzame landbouw – Landbouw die rekening houdt met natuur en milieu.
7. Bodemuitputting – Als de grond uitgeput raakt door te veel gebruik.

Waar gaat SDG 15 over?

1. Leven op het land
2. Leven in het water
3. Betaalbare en schone energie
4. Klimaatactie

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat is een gevolg als veel dieren,- en plantensoorten verdwijnen?

1. Ecosystemen functioneren beter
2. De bodem wordt vruchtbaarder
3. De voedselketens raken uit balans
4. Er ontstaat meer werk in de landbouw

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Wat gebeurt er bij herbebossing?

1. Bomen worden gekapt voor houtproductie
2. Bossen worden verbrand voor landbouwgrond
3. Nieuwe bomen worden geplant om bos te herstellen
4. Oude bomen worden vervangen door fabrieken

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

Waarom zijn natuurreservaten belangrijk?

1. Ze zorgen voor meer ruimte voor industrie
2. Ze bieden een veilige plek voor dieren en planten
3. Ze maken het makkelijker om bomen te kappen
4. Ze verminderde de hoeveelheid zuurstof in de lucht

           Afsluiting

Even terugblikken op de leerdoelen: 

Aan het einde van de les....

- weet je waarom werelddoel Leven op het land (SDG 15) belangrijk is;

- ken je de begrippen biodiversiteit en ontbossing; 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

           Afsluiting

Even terugblikken op de leerdoelen: 

Aan het einde van de les....

- weet je waarom werelddoel Leven op het land (SDG 15) belangrijk is;

- ken je de begrippen biodiversiteit en ontbossing; 

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner. 

Waarom is SDG 15 (leven op het land) belangrijk?

Leg in je eigen woorden het begrip "ontbossing" uit:

Leg in je eigen woorden het begrip "biodiversiteit" uit:

           Begrippen
           uit deze les

• Biodiversiteit
• Ontbossing
• 
  

Eindslide.

Wat voor oorzaak-gevolg situatie kan je met de begrippen van deze lessen bedenken?