ad familiares 5.7 r.1-5

• Latijn
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

ad familiares 5.7 r.1-5

Pompeius had, vond Cicero, in een brief aan de senaat (publice) te weinig waardering uitgesproken voor Cicero’s dankfeesten voor de generaal. Maar ook voor de manier waarop Cicero de poging tot staatsgreep van Catilina had opgerold en bestraft. Hij had de samenzweerders zonder proces ter dood laten brengen. Dat viel niet goed bij Pompeius (een optimaat), omdat die de populares (onder leiding van Caesar) niet voor het hoofd wilde stoten. Gebeurt ook nu. Regeringsleiders en NAVO-leiders van nu willen ook Donald J. niet voor het oranje hoofd stoten. Bang dat ie boos wordt.

Scr. Romae m. 

Apr. an. 62

 M. TULLIUS M.F. CICERO 

S.D. CN. POMPEIO

CN.F. MAGNO IMPERATORI

Geschreven te Rome,

 april 62 v.C.

Marcus Tullius Cicero, zoon van Marcus, groet veldheer Gnaeus Pompeius de Grote, zoon van Gnaeus.

S. t. e. q. v. b.; e. <v>

Als het jou en je leger goed gaat, is het goed, met mij gaat het goed.

Ex litteris tuis 

                quas publice misisti 

cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem; 

Eerst de hoofdzin:

ex litteris tuis: zie aantekeningen

cepi: 1e ev ind pf capere, vertaal: ik heb geschept

lv = incredibilem voluptatem

una cum +ab; omnibus

Vertaal: Ex litteris tuis ... cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem

Ex litteris tuis 

                quas publice misisti 

cepi una cum omnibus incredibilem voluptatem; 

Dan debijzin:

quas: antecedent is litteris tuis (uit jouw schrijven dat...)

misisti: 2e ev ind pf A van mittere

lv = quas

publice: zie aantekeningen 

Vertaal: quas publice misisti

tantam enim spem oti ostendisti 

quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar.  

tantam ..., quantam: een zo grote ..., als

Eerst de hoofdzin:

ostendisti: 2e ev ind pf van ostendere (in het vooruitzicht stellen)

lv = tantum spem

oti: gen bvb bij spem (let op: genitivus objectivus vertaal je niet met 'van' maar met....?)

vergeet enim niet! (hier:  namelijk)

Vertaal: tantam enim spem oti ostendisti

tantam enim spem oti ostendisti 

quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar.  

tantam ..., quantam: een zo grote ..., als

dan de bijzin:

pollicebar: 1e ev ind impf P (zie volgende slide voor het gebruik van de imperfectum)

lv = quantum

mv= omnibus

fretus: congrueert met ego,  + abl te uno

vergeet semper niet!

tantam enim spem oti ostendisti 

quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar.  

pollicebar: 1e ev ind impf P :

grammatica die vaak op het examen wordt bevraagd : het verschil tussen PF en IMPF. Het PF is een kortdurende afgesloten gebeurtenis/activiteit in het verleden. Het IMPF heeft maar liefst drie “aspecten”. 1) duratief > langdurige situatie in het verleden. 2) iteratief > een herhaalde handeling in het verleden. En 3) conatief > een poging in het verleden. Bij alle drie de aspecten is niet duidelijk of die situatie al tot een einde gekomen is op het moment van spreken (het heden). Hij sliep zal in het Latijn een IMPF zijn. Hij schrok wakker zal een PF zijn. 

Vertaal: quantam ego semper omnibus te uno fretus pollicebar.

Wat is het aspect van pollicebar?

1. duratief
2. iteratief
3. conatief

Sed hoc scito, 

   tuos veteres hostes, novos amicos , 

           vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos       iacere.

Eerst de hoofdzin:

scito: imp 2e ev van scire

lv = hoc

Vergeet sed niet.

Vertaal: Sed hoc scito

Sed hoc scito, 

   tuos veteres hostes, novos amicos , 

           vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos       iacere.

Dan de ACI: 

Vertaal: namelijk dat

O = tuos veteres hostes, novos amicos 

pv = iacere (zie aantekeningen)

Vertaal: tuos veteres hostes, novos amicos iacere

Sed hoc scito, 

   tuos veteres hostes, novos amicos , 

           vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos       iacere.

Dan de ptc's: 

perculsos + deturbatos: ppp acc mv congueert met hostes en amicos, vertaal met omdat

litteris: abl bij passief: door jouw schrijven

ex + abl magna spe

vergeet vehementer niet

Vertaal: vehementer litteris perculsos atque ex magna spe deturbatos

Vraag 1a: de brieven waren gericht aan:

1. Cicero
2. de senaat
3. Seneca
4. Pompeius

Vraag 1b: De litterae waren een verslag

1. van de oorlog tegen Mithridates die Pompeius had gewonnen
2. van hoe Cicero de samenzwering van Catilina aan het licht bracht
3. van de dankfeesten georganiseerd door Cicero
4. van de manier waarop de broer van Metellus zich tegenover Cicero gedroeg

vraag 1c: de litterae zorgden in Rome voor

1. onrust
2. angst
3. vreugde
4. spot

Vraag 2a: de populares waren tegen Pompeius, omdat

1. Pompeius een optimaat was
2. Mithridates ook één van de populares was

vraag 2b 

Uit het feit dat zij Pompeius hadden gesteund toen hij, tegen de wil van de optimates, om het opperbevel vroeg in de oorlog tegen Mithridates.

vraag 2C

In het eerste driemanschap, waarin Pompeius, de leider van de optimates, met Caesar, de leider van de populares, en met Crassus een verbond sluit waarin de senaat buitenspel wordt gezet

Vraag 3: Ze zijn teneergeslagen, omdat Pompeius

1. over is gelopen naar de populares
2. had gewonnen van Mithridates
3. duidelijk trouw blijft aan de optimaten
4. Metellus niet straft