Les 3, deel 1/3: Kunst en het kinderbrein

• Woordenschat
• Wereldoriëntatie
• +1
• Basisschool
• Groep 8

Les 3: Kunst en het kinderbrein

DEEL 1

NB:
Dit lesmateriaal is tot stand gekomen in de periode 2021 - 2024 in het project UGO (Utrecht Gelijke Onderwijskansen) op basis van het curriculum van de voormalig Brede School Academie (BSA) Utrecht en in samenwerking met de gemeente Utrecht en de Utrechtse schoolbesturen PCOU Willibrord, SPO Utrecht en KSU. Het project UGO eindigt op 1 oktober 2024.

 

       weet je meer over de invloed van

       kunst op je brein;

        

       heb je kennisgemaakt met tien

       nieuwe woorden.

     Aan het eind van dit deel van de les:

de introductie op de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Kunst en je brein

Had jij gedacht dat kunst belangrijk is voor jouw ontwikkeling? En wat gebeurt er eigenlijk in je hersenen wanneer je in aanraking komt met kunst?

Vul in de volgende slide in wat je daarover weet.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vul in waar jij aan denkt bij dit onderwerp.

kunst en je brein

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

het introductiefilmpje

Vóórdat je in deel 2 van de les de tekst gaat lezen, ga je dit (pittige!) filmpje bekijken.

In het filmpje wordt gesproken over hoe je brein reageert op kunst.

Klik op de afbeelding om het filmpje te starten.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Vragen beantwoorden

In deze lessen ga je vaak vragen beantwoorden:

     Van sommige vragen staat het antwoord in de tekst of hoor of zie je het 

     antwoord in het introductiefilmpje. Dit zijn de lees- en kijkvragen.

     Bij andere vragen is dat niet zo. Daarop vind je je antwoord door goed na te

     denken over de informatie uit de tekst of het introductiefilmpje. Die vragen 

     noemen we denkvragen.

de introductie<br>

de woordenschat<br>

terugblikken en vooruitkijken<br>

Bij deze lessen hoort een hand-out met uitleg over hoe je op een goede manier antwoord geeft op de denkvragen. Vraag ernaar bij je leerkracht en maak steeds gebruik van de tips. Die gelden natuurlijk ook voor andere vragen!

Print de hand-out 'Denkvragen beantwoorden' voor je leerlingen uit en besteed er deze 1e les van het blok veel aandacht aan.

Het is de bedoeling dat de leerlingen steeds gebruik maken van de tips en handvaten die in de hand-out geboden worden en zich deze manier van antwoord geven eigen gaan maken.

Benoem dit regelmatig bij de open vragen.

Waarom is kunst volgens het filmpje

broodnodig voor het kinderbrein?

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

"Broodnodig" betekent 'heel erg nodig'; het brein kan niet zonder kunst.

Kunst is belangrijk voor het kinderbrein, omdat het het brein veel nieuwe prikkels geeft. Dit helpt nieuwe verbindingen te leggen tussen de hersencellen. De verbindingen maken het brein complexer (=ingewikkelder), waardoor het sterker wordt en later beter tegen ouderdomsziekten.

Zouden er nog andere dingen in je leven zijn 

die dat effect ook hebben op je brein? Leg je antwoord uit.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

In het filmpje werd gezegd dat de nieuwe prikkels van een kunstwerk helpen met het leggen van nieuwe verbindingen in het brein. Alles wat nieuw is kan dit doen: een nieuwe taal leren, leren schaken of nieuwe mensen ontmoeten bijvoorbeeld. Hoe uitdagender, hoe beter!

woordenschat

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

teweegbrengen

ergens in opgaan

uniek

de prikkel

een beroep doen op

In de tekst die je in deel 2 van deze les gaat lezen, leer je tien nieuwe woorden.

Hier zie je alvast de eerste vijf:

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: ergens in opgaan</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: ergens zo aandachtig mee bezig zijn dat je alles vergeet</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Als ik in de bioscoop ben ga ik soms helemaal op in de film en vergeet ik alles om me heen.</span></span></div>

4

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de prikkel</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: iets dat je waarneemt en waarop je reageert<br></span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Kinderen met ADHD vinden het lastig om om te gaan met drukte in een klas. De geluiden en alles wat&nbsp;</span><span style="font-style: italic">in de klas gebeurt vormen te veel prikkels voor hen.</span></span></div></div>

1

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: een beroep doen op</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: de steun van iets/iemand vragen</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Mijn vader had hulp nodig met het verven en deed daarom een beroep op mijn oudere broer</span></span></div>

2

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: uniek</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: bijzonder</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">De schaatswedstrijd was voor haar een unieke kans om haar schaatstalenten te laten zien; niemand&nbsp;</span><span style="font-style: italic">wist dat ze het zo goed kon!</span></span></div>

3

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: teweegbrengen</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: veroorzaken</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Een grappig verhaal brengt emotie bij mij teweeg. Ik kan er hard om lachen.</span></span></div>

5

Klik op het nummer bij het woord om
de betekenis van het woord en een
voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te beluisteren.

de introductie <br>

terugblikken en vooruitkijken

de woordenschat

Kernbegrippen uit de tekst:

• de prikkel
• teweegbrengen
  

(zie ook 4.2.1 van de 'Algemene handleiding PO')

per se

relativeren

het ritueel

potentieel

de opwinding

En hier de tweede helft van de nieuwe woorden:

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: de opwinding
</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: het hebben van een spannend gevoel<br><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Ze kreeg een rode kleur van opwinding toe ze hoorde dat ze mee mocht doen aan de finale van de&nbsp;</span><span style="font-style: italic">voorleeswedstrijd in de stad.</span></span></div>

6

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: potentieel</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: mogelijk</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Verslikken is een potentieel gevaar bij het eten van harde, ronde snoepjes.</span></span></div>

7

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: per se</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: altijd, beslist</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: De kok wilde per se de coq au vin bereiden met Franse kip. Voor hem was dit de beste kip ter wereld.</span></div>

8

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: relativeren</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: iets vergelijken met iets anders, waardoor het soms minder erg is dan het op het eerste zicht lijkt</span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Relativeren kan je helpen om met een probleem om te gaan. Er zijn bijvoorbeeld veel ergere dingen in
</span></span></div><div><span style="font-style: italic; color: rgb(23, 97, 150)">de wereld dan het verliezen van een euro.</span></div>

9

<span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Woord</span>: het ritueel</span><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Betekenis</span>: de gewoonte<br></span></div><div><span style="color: rgb(23, 97, 150)"><span style="font-weight: bold">Voorbeeldzin</span>: <span style="font-style: italic">Beschuit met muisjes is in Nederland een ritueel bij de geboorte van een kindje</span></span></div>

10

Klik ook hier op het nummer bij het woord om de betekenis van het woord en een voorbeeldzin te laten verschijnen.
Klik op het geluidsfragment om het woord te horen.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Spelen met de woorden: domino!

Leg de dominostenen op de juiste plek zodat elk woord naast de juiste betekenis staat. Het eerste steentje ligt er al! 

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Welke van deze woorden kende je al? Sleep ze naar het juiste vak.

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

<span style="font-weight: bold; color: rgb(23, 97, 150)">Nee, dit woord ken ik nog niet.</span><br>

<span style="color: rgb(23, 97, 150); font-weight: 700">Ja, dit woord ken ik al.</span>

een beroep doen op

uniek

de prikkel

ergens in opgaan

teweegbrengen

de opwinding

potentieel

per se

relativeren

het ritueel

terugblikken & vooruitkijken

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat heb je geleerd over dit onderwerp?

kunst en je brein

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

De tekst die je in deel 2 gaat lezen, gaat over het unieke nut van kunst voor je brein en je ontwikkeling.

In de volgende slide kun

je invullen wat je daar

al over weet.

het onderwerp van de tekst

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

Wat weet je al over dit onderwerp?

kunst en je ontwikkeling

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken

jij al

Je bent nu klaar met deel 1 van deze les.

Veel plezier met deel 2!

de introductie <br>

de woordenschat

terugblikken en vooruitkijken