Ordening

• Ges
• Middelbare school
• mavo
• Leerjaar 1

Ordening

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Overzicht Periode 3

• Thema 4 Ordening
  
• Thema 6 Ecologie
• Benodigde lesmaterialen: laptop, JDW plannen, Bio boek

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Inzage PW 2	Ontwikkeling van het leven op aarde Organismen ordenen	Bacterien en schimmels	...	...	...	...	Thema ecologie Eten en gegeten worden

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon in het Zakkie 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

geen

Huiswerk check

M2B

Organismen ordenen in groepen

-Welke dieren op het plaatje hebben vier poten?

-Welke dieren op het plaatje kunnen vliegen.

-Welke dieren op het plaatje krijgen levende jongen?

Organismen ordenen in groepen

Organismen kunnen ook op basis van cel kenmerken worden ingedeeld in verschillende groepen.

Bekijk de onderstaande organismen:

Paardenbloem

Eik

Hond

Kat

Tulp

Leeuw

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Verdeel de organismen in twee groepen.

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Welke organismen leven vooral in een tuin, park of in het wild?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

           Leerdoelen

Aan het einde van deze les kan jij..

3.1.1 Je kunt organismen indelen in hoofdgroepen en rijken. (T1)

3.3.6 Je kunt dieren indelen op grond van de kenmerken skelet en symmetrie. (T1)

3.3.7 Je kunt kenmerken en voorbeelden noemen van zes stammen van het dierenrijk. (T1)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

            In de les van vandaag....

Leren hoe organismen worden geordend op basis van verschillende kenmerken.

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

           Leerdoelen

Aan het einde van deze les kan jij..

3.2.4 Je kunt soorten en rassen onderscheiden. (T1)

3.2.5 Je kunt uitleggen dat de indeling van organismen berust op overeenkomst en verwantschap. (T1)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

Indeling van het leven op aarde in twee hoofdgroepen en zeven rijken

Bacterien, archae en protozoa zijn eencellig.
De meeste chromista zijn ook meercellig.

De meeste schimmes, planten en dieren zijn meercellig.

Kenmerken van de zeven rijken

Kenmerken van de zeven rijken

Indeling van organismen in steeds kleinere groepen

Vertakkingsschema

De indeling van organismen in steeds kleinere groepen kun je weergeven in een vertakkingsschema.

Welke organismen vertonen meer overeenkomsten?

A. Organismen die tot hetzelfde rijk behoren.
B. Organismen die tot hetzelfde geslacht behoren.

Soort

Organismen behoren alleen tot dezelfde soort als ze zich onderling kunnen voortplanten en de nakomelingen vruchtbaar zijn.

Ras

Kunnen deze twee honden vruchtbare nakomelingen met elkaar krijgen?

Ras

Een soort bestaat uit verschillende rassen.

Verschillende hondenrassen kunnen met elkaar paren en vruchtbare nakomelingen krijgen.

Evolutionaire stamboom

Een evolutionaire stamboom laat zien hoe organismen zich vanuit gemeenschappelijke voorouders hebben ontwikkeld.

Twee belangrijke kenmerken bij de indeling van dieren:

1. Type symmetrie
2. Type skelet

Symmetrie

De stoel is verdeeld in twee gelijke helften.

De stoel is symmetrisch --> de helften zijn elkaars spiegelbeeld.

Typen symmetrie bij dieren

Typen symmetrie bij dieren

1. Tweezijdig symmetrisch

2. Veelzijdig symmetrisch

3. Niet symmetrisch

Skelet

Het skelet:

De stevige delen in het lichaam van dieren.

Soorten skeletten:

1. Inwendige skelet

2. Uitwendige skelet

Skelet

Skelet bij dieren

1

2

3

Zijn deze skeletten inwendig of uitwendig?

Inwendig skelet bij dieren

Zeekat (inktvis)

Inwendige schelp (zeeschuim)

Spons

Stevige vezels tussen de cellen

Mens

Skelet van beenderen

Skelet bij dieren

4

5

6

Zijn deze skeletten inwendig of uitwendig?

Uitwendig skelet bij dieren

Slak

Het huisje 

Mossel
Een schelp

Lieveheersbeestje

Een pantser

Inwendig of uitwendig skelet?

Inwendig of uitwendig skelet?

Inwendig of uitwendig skelet?

Wetenschappelijke naam van organismen

De wetenschappelijke
naam van een plant of dier bestaat uit twee delen:

1. Geslachtsnaam: Begint met 
                                 een hoofdletter

2. Soortnaam: Begint met een                                 kleinletter

Welke wetenschappelijke naam van de leeuw is juist geschreven?

A. panthera leo
B. Panthera Leo
C. Panthera leo
D. panthera Leo

Welke wetenschappelijke naam van de leeuw is juist geschreven?

A. panthera leo
B. Panthera Leo
C. Panthera leo
D. panthera Leo

           Aan de slag

Bladzijde...
Opdracht:....

Checklist:

• Expliciete instructie voor toepassingsopdracht: wat, hoe, hoe lang, klaar?
• Afwisseling in oefentypes (herkneden van de lesstof)
• Eerst voordoen, daarna begeleidt inoefenen, vervolgens zelfstanding en weer samen (ik--wij-jij/jullie-wij)
• Het leren zichtbaar maken (zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode )
• Differentiëren waar nodig: heterogeen en flexibel.

6. Actieve verwerking

De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.

Controlevragen

7. Formatief handelen

De docent geeft de leerlingen gedurende de les gerichte feedback, feedup en feedforward op de op de inhoud van het werk, de leerstrategie, het gedrag en op zelfsturing. De docent bevraagt willekeurig leerlingen met open vragen. De docent stimuleert kwaliteitsbesef onder leerlingen door bijvoorbeeld leerlingen elkaars werk te laten vergelijken of uitgewerkte voorbeelden te gebruiken, gevolgd door geïnformeerde vervolgstappen.

de baardagam

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Terugkijken 

op leerdoelen

Aan het einde van deze les kan jij..

- beschrijven dat bij fotosynthese energierijke stoffen worden gevormd uit energiearme stoffen, en hoe bij verbranding die energie weer vrijkomt. (R)

- voedselrelaties tussen organismen beschrijven. (T1)

Checklist:

• Zijn de leerdoelen behaald?
• Les in context plaatsen van de periode 
• Het leren en het gedrag samen evalueren
• Vooruitblikken adhv JdW-planner  

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les

• Tijdbalk
• Stamboom
• ...

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit ticket

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Eindslide.

Ruimte voor een afsluitend woord.