Les 6 Onzichtbaar op je bord
LES
6
Onzichtbaar
op je bord
Waarom er microplastics
in bijvoorbeeld je
snoeptomaatjes
en je sla zitten?
Lesson duration is: 60 minIntroduction
Instructions
Instructions
Worksheets
Items in this lesson
LES
6
Onzichtbaar
op je bord
Waarom er microplastics
in bijvoorbeeld je
snoeptomaatjes
en je sla zitten?
Ruben Dingemans
Ambassadeur Plastic Soup Foundation
Microplastics in je eten? Dat klinkt misschien gek of een beetje eng.
Maar vooral geen paniek hoor! Dit betekent namelijk niet dat je moet stoppen met het eten van vis, fruit, groente of rijst. Juist niet! Wij geven je alleen voorbeelden om te laten zien hoe breed verspreid microplastics inmiddels zijn. Vis, rijst, groente en fruit horen zeker nog steeds bij een gezond eetpatroon. Wetenschappers over de hele wereld doen veel onderzoek naar de vraag: wat doen al die kleine plastic deeltjes op de lange termijn met onze gezondheid? Er is groeiend bewijs dat het niet zomaar onschuldig is. Het is dus nog een beetje een mysterie dat de wetenschap moet oplossen door zorgvuldig te testen.
Maar wij geven je in deze les wel alvast wat goede tips!
Leerdoelen
Je leert:
wat microplastics zijn en hoe ze in
ons eten terechtkomen;
voedingsmiddelen op te noemen waar
microplastics in zitten;waarom sommige producten (zoals
bio-groente) toch nog een plastic jasje krijgen;dat wetenschappers nog volop onderzoeken
wat microplastics precies met ons lichaam doen.
uitleggen waarom fabrikanten plastic aan deze producten toevoegen;
zelf betere en plasticvrije keuzes maken.
Een microplastic is een piepklein stukje plastic — kleiner dan 5 millimeter. Denk aan de kleinste maat rijstkorrel, of zelfs nog veel kleiner.
Soms zo klein dat je het alleen met een speciale microscoop ziet. Snippertjes, die overal terechtkomen. Ook in onze bodem, ons water… en dus in ons eten.
Wat zijn microplastics ook al weer?
Waar komen die microplastics vandaan?
Kleding wassen
Bij het wassen van een fleece trui spoelen duizenden piepkleine synthetische draadjes het water in.
Afval dat afbreekt Weggegooid plastic (zakjes, flesjes, verpakkingen) valt in stukjes uiteen door zon, wind en golven.
Autobanden
Autobanden verliezen heel veel kleine stukjes plastic. Deze komen via de regen in de grond en in het water.
Verpakkingen
Folie, flessen en bakjes kunnen tijdens productie, vervoer of gebruik ook kleine microplastic deeltjes afgeven.
Plastic folie, flesjes en bakjes lijken stevig, maar op microscopisch niveau laten ze hele kleine deeltjes los - vooral door wrijving of warmte (bijvoorbeeld opwarmen in de
magnetron), scheuren of gewoon door verstrijken van de tijd.
Microplastics via verpakkingen in je eten
Onderzoekers vinden vaker microplastics in water uit een plastic fles dan in gewoon kraanwater.
Zie het water als een lopende band die overal doorheen loopt - vanuit de straten uit de stad, via de sloot, naar de akker, naar de plant en uiteindelijk je bord.
Microplastics via de grond en grondwater in je eten
Regen spoelt microplastics van straten en afvalplekken de rivieren en sloten in. Dat water gebruiken boeren om hun gewassen water te geven (irrigatie).
Uit onderzoek blijkt dat de allerkleinste plasticdeeltjes via de wortels (en soms zelfs via de bladeren, uit de lucht) in het weefsel van planten terecht kunnen komen.
Microplastics
via de lucht in je eten
Als voorbeeld sla: sla groeit in de open lucht met grote, open bladeren die als een soort vangnet werken. Stof en piepkleine plasticvezeltjes uit de lucht (van bijvoorbeeld verkeer of textiel) dwarrelen naar beneden en blijven op en soms aan het blad plakken.
Voorbeeld: rijst
Rijst groeit in rijstvelden die overstroomd worden met water. Als dat water microplastics bevat, kan de rijstplant dat opnemen - en blijven er ook deeltjes aan de buitenkant van de rijstkorrels plakken.
Vissen, mosselen en garnalen leven in de zee en rivieren - precies daar waar heel veel van ons plastic afval uiteindelijk terechtkomt. Ze happen microplastics per ongeluk op terwijl ze eten, en tijdens het filteren van het water waar ze in zwemmen.
Voorbeeld: vis, schaal- en schelpdieren
En ook hier vind je microplastics terug!
Thee
Sommige theezakjes bevatten plastic.
In combinatie met
heet water kunnen daar deeltjes van loskomen.
Honing
Bijen verzamelen nectar en stuifmeel, ook in gebieden met luchtvervuiling.
Piepkleine deeltjes
liften dan mee.
Zout
Tijdens het drogen
van het zeezout blijven microplastics uit het zeewater achter, samen met de zoutkorreltjes.
Hoe komen nanoplastics een plant binnen?
Via de bloemen
Via de schil
Via de wortels
Via het zonlicht
Wat kun jij zelf doen om de microplastics op je bord en in je glas te verminderen?
Koop fruit en groente los in plaats van voorverpakt in plastic.
plastic verpakking → liever los of in een papieren zak
plastic fles → metalen fles
Neem een navulbare fles mee. Dat is beter dan steeds een nieuw flesje kopen.
Je eigen drinkfles gebruiken
losse thee → ook lekker als ijsthee!
Liever losse thee
Kies losse thee
met een eigen zeefje in plaats van theezakjes waarin plastic verwerkt is.
Bij het opwarmen van voedsel in plastic verpakkingen komen microplastics vrij.
Geen voeding opwarmen in plastic bakjes of op een plastic bord
Gebruik een glazen schaal voor in de magnetron of een aardewerken bord.
Was je groente en fruit
goed af onder stromend water voordat je het eet. Dat haalt niet alle microplastics weg, maar wel een deel.
Fruit eerst wassen voordat je het schilt, is ook verstandig.
Hoe kan het nou toch dat bio-groente bij de supermarkt vaak nog wel in een plastic verpakking zit!?
Verplicht onderscheid
Winkels die bio en niet-bio groente en fruit verkopen moeten volgens de wet duidelijk maken wat bio is en wat niet. Vaak wordt de kleinste groep (meestal bio) daarom verpakt in een zakje of er komt een aparte sticker op.
Langer houdbaar
Bij bio-groente worden geen kunstgrepen gebruikt om ze langer vers te houden. Een plastic laagje voorkomt uitdroging, zodat het product niet te snel weggegooid hoeft te worden.
Wat is het eerste wat bij je opkomt uit
deze les wat je zelf kan toepassen?
Opdracht
Doe eens onderzoek in een supermarkt naar welke merken en producten de grootste plasticverbruikers zijn.
Nieuwsgierig naar meer?!
Ben je nieuwsgierig naar plastic 2.0? Nieuwe materialen en slimme oplossingen. Dat vertellen we je in de volgende les.
Tot ziens!
(c) 2026-2027 Plastic Soup Foundation | W: www.plastic-helden.nl | E: educatie@plasticsoupfoundation.org
Ruben Dingemans
Ambassadeur Plastic Soup Foundation
