Veilig in en rond het huis

• New lesson editor
• Maatschappij & Welzijn
• Secundair onderwijs

Veilig in en rond het huis

Learning objective

Wat is veiligheid?
Wat zijn risicosituaties?
Preventieve maatregelen
Veiligheidspictogrammen
Gebruiksaanwijzingen lezen

Thuisopdracht

HF 1: Wat is veiligheid in de leefomgeving?

1. Wat kennen we al?

1.1 Wanneer voel jij je veilig?

* THUIS: als ik niet alleen thuis ben - gesloten deur - als ik weet waar alles ligt - als de radio speelt...

• ONDERWEG / VERKEER: op het fietspad - op het zebrapad - fluohesje - niet te druk -...

• SCHOOL: geen pesterijen - kennen van regels - vertrouwenspersoon - rustig gedrag - ...

• ANDEREN: vertrouwen - hulp zo nodig - niet alleen - ...

• GEVAAR: geen vuur - moet niets gevaarlijks doen - geen dingen die stuk zijn - ...
  
  

VEILIGHEID = geen ongelukken + goed en beschermd voelen

HF 1: Wat is veiligheid in de leefomgeving?

2. We leren bij

2.1 wat betekent veiligheid?

• Veiligheid betekent bescherming tegen gevaren.

• Het voorkomen van schade helpt ongelukken te vermijden.

• Gezondheid behouden vereist zelfzorg.

• Veiligheid bevordert gezellig samenzijn.

• Iedereen draagt bij aan een veilige omgeving.

• Veiligheid vraagt om vooruitdenken en anticiperen.

HF 1: Wat is veiligheid in de leefomgeving?

3. Wat hebben we geleerd?

Veiligheid betekent niet alleen dat er geen ongelukken gebeuren, maar ook dat je je goed en beschermd voelt.
Thuis en onderweg zijn er situaties waarin iets kan mislopen, dat noemen we risicosituaties: gevaar door vuur, elektriciteit, verkeer,...
Daarom is het belangrijk dat je eerst nadenkt voordat je iets doet.
Iedereen kan mee helpen om het veilig te maken, en dat is belangrijk voor onze gezondheid.

HF 2: Risicosituaties analyseren

1. Wat kennen we al?

1.1 Welke situaties herken je uit je eigen leven?

• THUIS: brandende kaarsen, weggaan tijdens koken, gladde vloer, warme oplader, op een stoel staan, ...

• KEUKEN / VOEDSEL: snijden aan mes, heet vet dat spat, rauw vlees, vuile handen bij koken, vervallen voeding,...

• ELEKTRICITEIT: kapotte oplaadkabels, toestel dicht bij water, stekker die stuk is, ...

• ONDERWEG: GSM gebruik tijdens fietsen, oortjes in, geen licht, drukke kruispunten,...

• SCHOOL / vrije tijd: duwen, rennen op trap, spelen in praktijklokalen, geen toezicht hebben,...

• SOCIAAL: elkaar uitdagen, niet luisteren, doen zonder nadenken,...
  
  

HF 2: Risicosituaties analyseren

2. We leren bij

• Verkeer

• Risico's: afleiding (gsm, oortjes,...), te hoge snelheid, slechte zichtbaarheid,...

• Voedselveiligheid

• Risico's: kruisbesmetting, onvoldoende verhitten, slechte hygiëne,...

• Kruisbesmetting = bacteriën van het ene voedsel op het andere terechtkomen, bv van rauwe kip naar ander eten via handen, messen of snijplanken.
  
  

HF 2: Risicosituaties analyseren

2. We leren bij

• Verkeer

• Risico's: afleiding (gsm, oortjes,...), te hoge snelheid, slechte zichtbaarheid,...

• Voedselveiligheid

• Risico's: kruisbesmetting, onvoldoende verhitten, slechte hygiëne,...
  
  

• Brandveiligheid

• Risico's: kaarsen, kookvuur, oververhitte toestellen, ...

• Elektrocutie

• is het doorgaan van elektrische stroom door het lichaam

Elektrocutie

= doorgaan van elektrische stroom door het lichaam

Risico's:

Gevolgen:

Het aanraken van een stekker of stopcontact met natte handen kan gevaarlijk zijn.

Gebruik elektrische apparaten niet in de buurt van water, zoals in badkamers.

Vermijd het gebruik van kapotte of blootliggende kabels.

Sluit niet te veel apparaten aan op 1 stekkerdoos.

Trek altijd aan de stekker, niet aan het snoer, om schade te voorkomen.

• Brandwonden

• spierkrampen waardoor je het toestel niet meer kan loslaten

• bewusteloosheid

• zelfs overlijden

Elektrocutie

= doorgaan van elektrische stroom door het lichaam

Wat moet je doen als omstaander?

1) Raak het slachtoffer aan

2) Schakel eerst de (stekker, zekering)

3) Bel hulp ( ) indien nodig

4) Ook bij kleine letsels : raadplegen

Letsels zijn soms NIET zichtbaar!!

NIET

STROOM UIT

112

ARTS

HF 2: Risicosituaties analyseren

2. We leren bij

• Verkeer

• Risico's: afleiding (gsm, oortjes,...), te hoge snelheid, slechte zichtbaarheid,...

• Voedselveiligheid

• Risico's: kruisbesmetting, onvoldoende verhitten, slechte hygiëne,...

• Brandveiligheid

• Risico's: kaarsen, kookvuur, oververhitte toestellen, ...

• Elektrocutie = is het doorgaan van elektrische stroom door het lichaam
  
  

• Werken op hoogte

• Risico's: vallen, uitglijden, onstabiele of defecte ladder, iets laten vallen, te hoog reiken waardoor ladder kantelt,...

HF 2: Risicosituaties analyseren

3. Wat hebben we geleerd?
   3.1. Wat is het risico?

Voorbeelden:

Risico verwijst naar de kans op een gevaarlijke situatie of letsel in een bepaalde context. Het belang ligt niet in de gebeurtenis zelf, maar in de mogelijkheid dat het kan gebeuren.

• THUIS: kaars blijft branden -> risico op

• KEUKEN - VOEDSEL: Rauwe kip aanraken -> risico op

• VERKEER: GSM gebruiken tijdens het fietsen -> risico op

• ELEKTRICITEIT: Kapotte kabel -> risico op

• WERKEN OP HOOGTE: Ladder instabiel -> risico op

• SOCIAAL - GEDRAG: Iemand uitdagen -> risico op

BRAND

KRUISBESMETTING

BOTSING - VAL

ELEKTROCUTIE

VALLEN

RUZIE OF VECHTPARTIJ

HF 2: Risicosituaties analyseren

3. Wat hebben we geleerd?
   3.2. Waarom is dit gevaarlijk?

Voorbeelden:

Dit gaat over wat er kan gebeuren als het risico zich voordoet.

• Thuis - Brand: Brand kan je huis of mensen

• Keuken - Voedsel: kan zorgen voor ernstige maag- of darmproblemen

• Verkeer: kan leiden tot botbreuken, verwondingen of erger

• Elektriciteit: kan brandwonden, bewusteloosheid of overlijden veroorzaken

• Werken op hoogte: kan letsels veroorzaken zoals botbreuken of hoofdletsel

• Sociaal - gedrag: ruzies of vechtpartijen kunnen en schade geven.

beschadigen

verwonden

Kruisbesmetting

Botsing

Elektrocutie

Vallen

lichamelijke

emotionele

Kort samengevat

Risico =

wat er KAN misgaan

Gevaarlijk omdat =

de gevolgen ERNSTIG kunnen zijn

HF 3: Preventieve maatregelen

1. Wat kennen we al?
   1.1. wat kan je doen om ongevallen te voorkomen?

• ·        🏠 Thuis: Kaarsen nooit onbeheerd laten branden, Stekkers uit het stopcontact halen als ze niet gebruikt worden, Schoonmaakmiddelen op een veilige plek bewaren (hoog of afgesloten), Geen stoelen of tafels gebruiken om te klimmen, Vloer droog maken als die nat is

• ·        🍽️ Keuken / voedsel: Handen wassen voor en na het koken, Messen en snijplanken goed gebruiken (apart voor rauw vlees en andere voeding), Voedsel goed verhitten, Geen rauw voedsel op andere gerechten laten komen (kruisbesmetting voorkomen)

• ·        ⚡ Elektriciteit: Geen kapotte kabels of toestellen gebruiken, Toestellen niet gebruiken in de buurt van water, Stekker altijd aan de stekker uittrekken, niet aan het snoer trekken, Niet proberen zelf elektriciteit te herstellen

• ·        🚶‍♀️🚲 Onderweg / verkeer: Gsm en oortjes uit tijdens het oversteken of fietsen, Fietslicht aan bij slecht zicht of donker, Niet te snel fietsen, vooral op drukke plekken, Helm dragen op de fiets of step

• ·        🏫 School / vrije tijd: Niet duwen of rennen op trappen en gangen, Alleen spelen op veilige plekken, Volgen van de spelregels en aanwijzingen van de leerkracht

• ·        👥 Sociaal / gedrag: Anderen niet uitdagen, Luisteren naar regels en afspraken, Nadenken voor je iets doet: “Kan dit gevaarlijk zijn?”

HF 3: Preventieve maatregelen - We leren bij

Preventie is actie ondernemen om problemen te

Het richt zich op het vermijden van ongelukken voordat ze optreden.

Voorbeelden zijn: stekker uit stopcontact, handen wassen, fietslicht aan.

Preventieve maatregelen zijn simpel en effectief.

Het is beter dan genezen of hulp zoeken.

Denk in 3 stappen:

-> Herken het risico ->

-> Neem maatregelen om het risico te stoppen ->

-> Kijk of het veilig is ->

voorkomen

Zien

Voorkomen

Controleren

🟢 Wat hebben we geleerd? – Preventieve maatregelen

HF 4: Veiligheidspictogrammen

HF 4: Veiligheidspictogrammen

Wat kennen we al? Welke pictogrammen ken jij?

🚦 Verkeerslicht – rood is stoppen, groen is doorgaan

🛑 Stopbord – je moet stoppen

🔥 Brandalarm – als er brand is

⚠️ Natte vloer / uitglijgevaar – oppassen dat je niet valt

🚫 Niet roken – je mag hier niet roken

🚫 Niet rennen – vaak op school of in gangen

🧼 Handen wassen – in toiletten of in de keuken

⚡ Elektrisch gevaar – niet aanraken, gevaarlijk

🚪 Nooduitgang – daar moet je weg bij brand

♻️ Recyclage – afval sorteren

HF 4: Veiligheidspictogrammen - We leren bij

• Veiligheidspictogrammen (kleine tekeningen of ) waarschuwen voor

• Ze tonen hoe je kunt blijven.

• Helpen risico’s sneller te herkennen.

• Geven duidelijke boodschappen zonder woorden.

• Ondersteunen preventie door onmiddellijke actie.

• Preventieve maatregelen voorkomen ongelukken.

• Pictogrammen helpen risico's sneller te zien.

• Ze helpen bij het kiezen van de juiste actie.

symbolen

gevaar

veilig

Soorten veiligheidspictogrammen

Veiligheidspictogrammen geven ons snel informatie over gevaar, verplichtingen of verboden. Ze worden meestal ingedeeld in 3 groepen:

1. Waarschuwingspictogrammen ⚠️

·        Geven aan dat er gevaar is en dat je moet opletten.

·        Vaak gele driehoek met zwart symbool.

·        Voorbeelden: ⚡ Elektrisch gevaar -    🔥 Brandgevaar -    ⚠️ Uitglijgevaar / natte vloer

2. Gebodspictogrammen ✅

·        Zeggen dat je iets moet doen om veilig te blijven.

·        Vaak blauwe cirkel met wit symbool.

·        Voorbeelden:    🧼 Handen wassen -    ⛑️ Helm dragen -    👟 Veilig schoeisel dragen

3. Verbodspictogrammen 🚫

·        Zeggen dat je iets niet mag doen.

·        Vaak rode cirkel met een streep door het symbool.

·        Voorbeelden:    ❌ Niet aanraken -    ❌ Niet rennen -    ❌ Geen eten of drinken

Wedstrijd

Pictogrammen domino

HF 4: Veiligheidspictogrammen - Wat hebben we geleerd?

• Pictogrammen waarschuwen ons zonder
  → je ziet meteen dat er gevaar is of wat je moet doen.

• Verschillende soorten pictogrammen hebben verschillende
  → driehoek = gevaar, blauwe cirkel = verplicht, rode cirkel = verboden.

• Pictogrammen helpen ons sneller te herkennen
  → zo kunnen we ongelukken voorkomen.

• Ze ondersteunen maatregelen
  → als je een pictogram ziet, weet je meteen welke actie veilig is.

• Ze zijn overal in ons leven te vinden
  → thuis, op school, onderweg, in de keuken of op het werk.

• We leren beter opletten en nadenken
  → voordat we iets doen, checken we eerst of er een pictogram is dat ons waarschuwt of instrueert.

woorden

betekenissen

risico’s

preventieve

HF 5: Gebruiksaanwijzingen lezen - wat kennen we al?

Wat is een gebruiksaanwijzing?

Een gebruiksaanwijzing legt uit hoe je een product correct en veilig gebruikt.

Hierin staat wat je wel en niet mag doen om schade of verwondingen te voorkomen.

Het geeft instructies over de werking en volgorde van knoppen.

Waarschuwingen, zoals 'brandgevaar', helpen gevaren te vermijden.

HF 5: Gebruiksaanwijzingen lezen - wat kennen we al?

Waarom is een handleiding belangrijk?

Het correct gebruiken van iets zorgt ervoor dat je minder fouten maakt en voorkomt dat dingen kapot gaan. Het is belangrijk voor de veiligheid en helpt om ongelukken te vermijden. Je leert wat je wel of niet mag doen en waar je op moet letten. Hierdoor kun je problemen beter aanpakken en apparaten langer en beter gebruiken.

HF 5: Gebruiksaanwijzingen lezen - we leren bij

Wat staat er in een gebruiksaanwijzing?

Een gebruiksaanwijzing (of ) bevat belangrijke informatie om een product veilig en juist te gebruiken.
Je vindt er meestal:

• Uitleg over het toestel of product -> Wat is het? Waarvoor dient het?

• Stap-voor-stap instructies → Wat moet je eerst doen? Wat daarna?

• Wat je wel en niet mag doen → Bv : niet in water steken - niet gebruiken met natte handen - niet laten vallen

• Waarschuwingen ⚠️ → Geven aan wat gevaarlijk kan zijn → Bv : brandgevaar, elektrocutie, verwondingen

•   → Kleine symbolen die snel tonen waar je moet opletten - Ze helpen je de waarschuwingen sneller te begrijpen

• Tips om het toestel goed te onderhouden → Zo gaat het langer mee en blijft het veilig

• Wat te doen bij problemen → Bv als het toestel niet werkt of vreemd reageert

Veiligheidspictogrammen

handleiding

HF 5: Gebruiksaanwijzingen lezen - we leren bij

Waarom moet je een handleiding altijd lezen?

• Je leert hoe het toestel werkt

• Je voorkomt ongevallen en schade

• Je gebruikt het toestel zoals het bedoeld is

• Je herkent gevaren en risico’s sneller

• Je weet hoe je veilig moet handelen

Een handleiding lezen is dus ook een vorm van preventie!

Opdracht

Gebruiksaanwijzingen onderzoeken

• keukenmixer

• stofzuiger

• wasmachine

• grasmaaier

• friteuse

Wat moet je doen?

Lees samen de gebruiksaanwijzing van jullie toestel aandachtig.
Zoek in de handleiding naar informatie over veilig gebruik, waarschuwingen en pictogrammen.

Beantwoord de vragen voor jullie toestel:

 1. Gebruik : Waarvoor is het toestel bedoeld? - Waarvoor mag je het niet gebruiken?

2. Veiligheid : Welke gevaren of waarschuwingen staan in de handleiding? - Wat kan er gebeuren als je de handleiding niet volgt?

3. Pictogrammen : Welke veiligheidspictogrammen zie je? - Wat betekenen deze pictogrammen?

4. Preventie : Welke regels helpen om ongevallen te voorkomen? - Wat moet je doen voor, tijdens of na het gebruik van het toestel?

 

Bespreking

• Noteer jullie antwoorden duidelijk.

• Bereid een korte uitleg voor om aan de klas te vertellen wat jullie geleerd hebben.

• 💡 Tip:
  Denk aan wat jullie geleerd hebben over preventieve maatregelen en veiligheidspictogrammen.

Link van toestel bij weblinks
Document bij documenten

Uploadzone gebruiksaanwijzingen

HF 5: Gebruiksaanwijzingen lezen - wat hebben we geleerd?

• Een gebruiksaanwijzing zegt hoe je een toestel moet gebruiken.

• In een handleiding staat wat je wel en niet mag doen.

• Je vindt er waarschuwingen en pictogrammen die tonen waar is

gevaar

• Door een handleiding te lezen, kan je vermijden.

ongelukken

• Een handleiding lezen helpt je om te werken.

veilig

• Elk toestel heeft andere , daarom heeft elk toestel een eigen handleiding.

risico's

• Als je de handleiding volgt, blijft het toestel langer heel en

veilig

Een handleiding lezen = een slimme manier om problemen & gevaar te voorkomen.

✏️ Zelfevaluatie – even nadenken

Beantwoord deze vraag eerlijk voor jezelf:

Wat zou jij voortaan anders doen als je een nieuw toestel gebruikt?
☐ Ik lees (een deel van) de handleiding
☐ Ik let meer op waarschuwingen en pictogrammen
☐ Ik denk eerst na over veiligheid
☐ Ik doe het nu al veilig
☐ Anders, namelijk:
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

🏠 Thuisopdracht – Veiligheid thuis

1.      Beschrijf 1 risicosituatie thuis en een preventieve maatregel

2.      Zoek thuis 3 pictogrammen en verklaar deze

1. Risicosituatie thuis

Beschrijf 1 risicosituatie bij jou thuis. (Een situatie waarbij iets gevaarlijk kan zijn.)

Waarom is deze situatie gevaarlijk?

Preventieve maatregel (Wat kan je doen om dit gevaar te voorkomen?)

2. Veiligheidspictogrammen thuis

Zoek 3 pictogrammen bij jou thuis. Dit kan op toestellen, producten, verpakkingen of kasten zijn. 💡 Tip: Je mag pictogrammen tekenen of een foto nemen (als dat mag thuis) of de afbeelding van internet halen.

Pictogram 1 - 2 - 3 :

Waar gevonden (bv. keuken, badkamer, toestel):

Wat betekent dit pictogram?

Wat moet je doen of laten volgens dit pictogram?

✅ Besluit

Waarom is het belangrijk om risico’s en pictogrammen thuis te herkennen?

Opdracht bij documenten
Uploadzone veiligheid thuis