huid (H16)

• Natuur en techniek
• MBO
• Studiejaar 3

De huid

De huid

De huid (H16)

Huid

De huid is het grootste orgaan van de mens. Als je geen huid hebt, ga je dood.

Opdracht:

Overleg in duo's: Welke verschillende functies 

heeft de huid?

Je huid is het grootste orgaan. 

Wat zijn Functies van de huid?

• Je lichaam op temperatuur houden
• Aanmaken van vitamine D
  
• Het voelen van warmte, kou, druk, pijn, jeuk, aanrakingen en trillingen
• Bescherming tegen vuil en ziekteverwekkers, uitdrogen
• Bescherming tegen de zon
• Afgeven van stoffen

Wist je dat....

... mensen met een donkere huidskleur veel meer pigment hebben, dan mensen met 

    een lichte huidskleur. 

... er per cm2 in de huid 100 zweetkliertjes, 15 talgkliertjes, 1 meter haarvaten, 4 meter 

    zenuwvezels en 3 miljoen cellen zitten.
... de mens een dunne huid heeft vergeleken met dieren. De mens leeft in huizen en 

    heeft kleren aan daarom hoeft de huid zich minder te beschermen als bij dieren, 

    die geen kleren dragen om hun huid te beschermen. 

... de huid het grootste orgaan is van je lichaam, het bedekt alle rondingen en 

    vormen van je lichaam. De meeste mensen hebben ongeveer 2 vierkante meter huid. 

Waarom wassen we onze handen met zeep?

Je huid schoon houden

Je huid wordt vuil door stof, huidschilfers, talg en zweet. 

Om je lichaam fris en schoon te houden moet je dus je huid wassen. 

Het wassen van je huid doe je met zeep. Zeep verwijdert vuil, maar ook nuttige bacteriën en het laagje talg. Het laagje talg zorgt ervoor dat je huid zacht en soepel blijft. Als je dit er steeds afwast krijg je een droge huid. 

Daarom is iedere dag met zeep wassen niet goed voor je huid. Vooral ook niet bij je genitaliën met zeep wassen, alleen water is vaak voldoende!

De huid

 Doorsnede van de huid

Opperhuid

Hoornlaag	Bovenste laag. Bestaat uit dode cellen -> deze slijten aan de bovenkant af. Dat zie je als je vervelt.
Kiemlaag	Zit onder de hoornlaag. Kiemlaag maakt steeds nieuwe huidcellen en vult hoornlaag van onderaf aan.

Eelt

(beschadigingen)

• Ontstaat door druk. 
• verdikte hoornlaag. 
• bescherming. 

• Als eelt naar binnen groeit spreken we van een likdoorn.  
• 
  
• De hoornlaag vernieuwt zich ongeveer eens per maand.

De lederhuid

In de lederhuid liggen:

• haarzakjes (haarwortels)
• zintuigen
• bloedvaten, lymfevaten (& witte bloedcellen)
• talg- en zweetklieren
• Warmte-, koude-, druk-, en tastzintuigen
   
• Lederhuid bevat elastische "vezels", waardoor de lederhuid sterk en veerkrachtig is. Hoe ouder, hoe minder elastisch: rimpels.

Lederhuid

Haarzakjes	Waaruit haren groeien. Aan elk haar zit een spiertje
Talgkliertjes	Die maken talg. Talg is een beetje vettig en houdt zo de haren en de huid soepel
Zweetkliertjes	Die zweet maken. Zweet komt door porien naar buiten
Zintuigen	Waarmee je de omgeving waarneemt
Bloedvaatjes	Die de huid voorzien van stoffen

Kippenvel

Brrrr

Je huid is ook een thermometer. je huid zit vol zenuwen, die je hersenen vertellen of je het warm of koud hebt. 

Dan kleed je je anders. Je huid reageert op de warmte of de kou. Is het koud, dan krijg je kippenvel. ben je warm, dan ga je zweten en gaan de porieën open. 

      Gewone huid                    kippenvel

Thermoregulatie door de huid

Temperatuur te laag?

- haarspiertjes trekken samen ('kippenvel')

- slagadertjes onder de huid vernauwen

Temperatuur te hoog?

- haarspiertjes ontspannen

- slagadertjes onder de huid verwijden

- zweetproductie in de zweetklieren

thermoregulatie

bij kou:

->haarspiertjes trekken samen

extra lucht als isolatie laagje

(kippenvel)

-> minder zweetproductie

Bij warmte:

Zweetkliertjes produceren zweet, het zweet verdampt en daar koel je van af.

Als je het warm hebt neemt de doorbloeding in de huid toe, het bloed koelt dan af.

Temperatuurregeling

Afkoelen:
- Bloedvaten verwijden in de huid (meer warmteverlies)
- Zweten

Verwarmen:

- Bloedvaten verkleinen in de huid (minder warmteverlies)
- Kippenvel krijgen

- Rillen

Zweetkliertjes maken zweet, koelt het lichaam af

Onderhuids bindweefsel

• In het onderhuids bindweefsel lopen zenuwen en bloedvaatjes.
• In het onderhuids bindweefsel is vet opgeslagen. Vet isoleert tegen de kou en beschermt onderliggend weefsel tegen stoten en dient als reservestof.

Hematoom - blauwe plek

Beschadiging van de bloedvaten in de huid. 

Bloed komt buiten de bloedvaten.

Bloed schijnt door de huid heen. 

Door plotseling druk op de huid. 

Een ophoping van gestold bloed in de huid noem je een bloeduitstorting (hematoom) of blauwe plek (ecchymose)

Oorzaak letsel.

Kan alle kleuren krijgen.

Bloedvat beschadigt maar niet de huid. Het bloed treedt buiten de bloedvaten en schijnt blauw door de huid heen. Kan alle kleuren uiteindelijk krijgen.

Oorzaak: letsel, bijv. stoten, vallen etc.

Beh. Camoufleren

Hoe beschermt de huid je tegen de zon?

In de zon vangt je huid ultraviolette straling (uv-straling) op uit het zonlicht. Je huid maakt daardoor pigment aan. Hierdoor word je bruin. Pigment zorgt dat de uv-straling minder diep je huid kan binnendringen. Zo word je beschermd tegen de uv-straling. Mensen met een donkere huid hebben van nature al meer pigment en zijn dus meer beschermd tegen de zon. 

Bescherming tegen de zon

Je huid beschermt je tegen de ultraviolette straling van de zon door pigment te maken.

Een donkere huid maakt veel pigment, een lichte huid maat weinig pigment.

Uv-straling kan twee gevolgen hebben:

1. Je huid verbrandt in de zon. 
2. Na vaak zonnen kan huidkanker ontstaan. 

Negatieve effecten van de zon

•  Uitdroging van de huid 
• Aantasting van collageen en elastine vezels
• Pigmentvlekken
• Zonnebrand
• Zonneallergie 
• Huidkanker 

Brandwonden

                                                                    - oppervlakkige verbranding     

                                                                    - ondiepe verbranding

                                                                    - diepe of volledige verbranding

Wat gebeurt er als de huid verbrandt?

oppervlakkige verbranding: huid raakt licht  beschadigd maar herstelt zelf (zon)

ondiepe verbranding: je opperhuid of lederhuid raakt beschadigd; er kunnen blaren ontstaan

                                          

volledige verbranding: lederhuid is tot aan het onderhuids vet-          weefsel verwoest en herstelt vaak niet(brand)       

Volledige verbranding (voorheen: 3e graads)

Een diepe of volledige verbranding: De wond is wit, bruin of zwart van kleur. De huid voelt stug of leerachtig aan. De wond is zo diep, dat de zenuwuiteinden in de huid kapot zijn. Daardoor voelt het slachtoffer weinig tot geen pijn.

Wat kun je doen om jezelf te beschermen tegen de zon?

Exit- ticket: Duo-gesprek:

-Welke functies heeft de huid?

-Welke huidlagen heeft de mens?

-In welke huidlaag vind je de zweet- en talgkliertjes?

-Welke huidlaag verliest zijn elasticiteit naarmate je ouder wordt? Wat kan dit proces versnellen?

- Hoe kan je huid zorgen voor de temperatuur van je lijf?