1.4 Zouten

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4

1.4 Zouten

Deze les

• Uitleg zouten, verhoudingsformules en naamgeving


• Maken vragen 39, 42, 43, 44, 46, 49
  
• Exit kaart

Leerdoelen

• Je kunt de geleidbaarheid van een zout op microniveau verklaren.
• Je kunt uitleggen wat een ion is.
• Je kunt de bouw en elektronenconfiguratie van een ion geven.
• Je kunt de verhoudingsformule en de systematische naam van een zout geven.

Zouten

• Combinatie van metaal- en niet-metaalatoom.
• Edelgasconfiguratie: metaalatoom geeft elektron(en) weg aan niet-metaalatoom.
  
• Hierdoor worden geladen deeltjes gevormd: ionen.

Atoommodel natrium atoom

11 protonen

11 elektronen (2, 8, 1)

Atoommodel natrium ion

11 protonen p+

10 elektronen e- (2, 8, 0)

lading +1

Ionbinding

• Aantrekking tussen + en - ionen noem je de ionbinding.


• In zout zijn ionen gerangschikt in een ionrooster.

Ionlading

• Neutraal atoom heeft gelijk aantal protonen (+) en elektronen (-).
• Ion heeft afwijkend aantal elektronen t.o.v. protonen.
• Metaalatomen vormen positief geladen ionen, doordat ze elektronen weggeven, bijv. Na⁺ en Ca²⁺.
• Niet-metaalatomen vormen negatieve ionen, bijv. Cl^- en O^2-.

Verhoudingsformules

• De formule van een zout wordt de verhoudingsformule genoemd (dus geen molecuulformule!).
  
• Deze formule geeft de verhouding weer tussen de ionen.
  
• De lading van de ionen bepaald de verhouding: een zout heeft geen netto lading (evenveel + als - lading).
  
• Ladingen kun je vinden in Binas 40A.

Voorbeeld 1: natriumchloride (keukenzout)

• Bestaat uit natriumionen en chloride-ionen.
• Na+ en Cl- (Binas 40A)
• Netto lading 0, dus van beide 1 nodig. 
• Verhoudingsformule = NaCl

Keukenzout is de triviale naam voor de rationele (=chemische) naam van natriumchloride (Binas 66A).

Voorbeeld 2: natriumsulfide

• Natriumionen en sulfide-ionen.
• Na+ en S2- (Binas 40A)
• Netto lading 0, dus 2 Na+ nodig en 1 S2-
• Verhoudingsformule = Na2S

Voorbeeld 3: aluminiumoxide

• Aluminiumionen en oxide-ionen.
• Al3+ en O2- (Binas 40A)
• Netto lading 0, dus 2 Al3+ nodig en 3 O2-
• Verhoudingsformule = Al2O3

Naamgeving zouten

• Eerste ion krijgt naam van atoomsoort.
• Als metaal-ion verschillende ladingen kan hebben, geef je erachter met Romeinse cijfers aan welk ion wordt bedoeld.
• Tweede ion krijgt uitgang -ide.
• Bijv. ijzer(II)chloride

Voorbeeld 4: FeO en Fe2O3

• Beide zouten zijn ijzeroxide.
• Met Romeins cijfer aangeven ijzer(II) of ijzer(III).
• O2- , dus in FeO is Fe2+ aanwezig (2+ en 2-). FeO = ijzer(II)oxide.
• Fe2O3 is ijzer(III)oxide (2 Fe3+ = 6+ en 3 O2- = 6-)

Aan de slag

• Maken 39, 42, 43, 44, 46, 49
  
• Exit kaart